فهرست جداول
عنوان جداول صفحه
3- 1 علائم اختصاری تیمارها……………………………………………………………………………………………………… 21 4- 1 تجزیه واریانس ……………………………………………………………………………………………………………….. 27
4- 2 همبستگی صفات ارزیابی شده …………………………………………………………………………………………… 38
فهرست نمودارها
عنوان نمودارها صفحه
4- 1 تغییرات عمر ماندگاری………………………………………………………………………………………………………. 28
4-2 تغییرات وزن تر……………………………………………………………………………………………………………………29
4- 3 تغییرات وزن خشک………………………………………………………………………………………………………… 30
4-4 تغییرات محتوای آب نسبی …………………………………………………………………………………………………..31
4-5 تغییرات نشت یونی سلول …………………………………………………………………………………………………….32
4-6 تغییرات آنتوسیانین……………………………………………………………………………………………………………….33
4-7 تغییرات ویتامین ث…………………………………………………………………………………………………………….. 34
4-8 تغییرات کربوهیدرات………………………………………………………………………………………………………….. 35
4-9 تغییرات pH ……………………………………………………………………………………………………………………..36
4-10 تغییرات اسیدیته کل………………………………………………………………………………………………………….. 37
چکیده:
به منظور بررسی اثر غلظت های مختلف اسید سالیسیلیک بر روی عمر ماندگاری پس از برداشت میوه توت فرنگی رقم کاماروسا، آزمایشی در قالب آزمایش فاکتوریل و بر پایه ی طرح کاملاً تصادفی با 4 تیمار و 15 تکرار به مرحله ی اجرا درآمد. در این آزمایش اسید سالیسیلیک در چهار سطح 0، 5، 10 و 15 میلی مولار در 2 مرحله به فاصله ی 10 روز (مرحله ی اول 10 روز پیش از برداشت و مرحله ی دوم در روز برداشت) محلول پاشی شد و صفات کمی و کیفی میوه توت فرنگی از جمله ویتامین ث، میزان کربوهیدرات، اسیدیته آب میوه و غیره مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین طول عمر در تیمار محلول پاشی در پیش از برداشت مربوط به سالسیلیک اسید 15 میلی مولار با 0/16 روز و کمترین طول عمر با 0/10 روز در تیمار شاهد می باشد. همچنین وزن تر، وزن خشک، آنتوسیانین، کربوهیدرات و ویتامین ث میوه توت فرنگی رقم کاماروسا با کاربرد سطوح مختلف سالسیلیک اسید در پیش از برداشت نسبت به شاهد افزایش یافت و اسیدیته کل، نشت یونی غشاء سلول، pH میوه توت فرنگی رقم کاماروسا با کاربرد سطوح مختلف سالسیلیک اسید در پیش از برداشت نسبت به شاهد کاهش نشان داد.
واژه های کلیدی: پیش از برداشت، توت فرنگی، سالسیلیک اسید، عمر پس از برداشت
این مطلب را هم بخوانید :
فهرست جداول
جدول4-1- تجزیه آنالیز واریانس……………………….. 34
جدول4-2- همبستگی صفات……………………………… 45
چکیده :
به منظور تاثیر دفعات آبیاری وبسترهای مشخص برعملکرد توت فرنگی درکشت هیدروپونیک آزمایشی بصورت فاکتوریل دو عاملی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل دفعات آبیاری مشخص (3.5.6)دور در روز و در سه بستر (پرلیت 100% و پرلیت + کوکوپیت 50*50 و کوکوپیت 100%) بودند که درمحیط کشت هیدروپونیک روی گیاه توت فرنگی رقم گاویتا اعمال گردیدند. صفات اندازه گیری شده شامل موادجامدمحلول, وزن تر وخشک میوه وبرگ, آنتوسیانین,کلروفیل برگ ومحتوای آب نسبی , قطر وطول میوه که ازهرتیمار انتخاب شد مورد آزمایش قرار گرفت. نتایج آنالیز واریانس نشان داد که دفعات آبیاری تاثیر معنی داری روی عملکرد میوه بخصوص صفات کیفی آن دارد.دفعات آبیاری 5 بار درروز تاثیر مستقیمی برعملکرد داشته است.نتایج حاصل شده از بسترها نیز نشان میدهد بستر کشت پرلیت بالاترین محصول را داشته است. با دفعات آبیاری 3بار درروز نیز عملکرد کاهش داشته است . 6دور ابیاری نیز عملکرد متوسط داشته است . همچنین بستر کشت پرلیت+ کوکوپیت نیز عملکرد متوسط داشته است. کوکوپیت خالص نیز کاهش محصول رابه دنبال داشته است. به طور کلی باتوجه به این نتایج میتوان برای رسیدن به حداکثر محصول در محیط های هیدروپونیک ازاین روش استفاده کرد.
واژگان کلیدی: پرلیت، توت فرنگی، کود آبیاری، کوکوپیت، محلول غذایی، هیدروپونیک
فصل اول
کلیات پژوهش
1-1-مقدمه :
امروزه کشاورزی با بحران هایی نظیر کمبود آب ، آلودگی زیستی ، کارایی پایین مصرف آب روبروست که نگاه دقیق به این موضوعات نیازمند توجه بیشتر به موضوع مدیریت آب دراین بخش میباشد. با توجه به این مسئله با گسترش هرچه بیشتر جمعیت کره زمین مشکل فقرغذایی وگرسنگی وقحطی را خواهیم داشت. کشاورزی مشکلاتی دیگرنظیر خاک نامناسب نیز دارد. مشکلاتی که برای پرورش گیاهان درخاک بوجود می آید باعث شده تا کشاورزان باضررو زیان زیادی روبرو شوند. تغییر کشاورزی ازسنتی به مدرن وسیستم های کارآمدی به روز که به پیشرفت بخش کشاورزی ومصرف بهینه منابع آبی وزمین میپردازد کشت بدون خاک (هیدروپونیک ) میباشد.کشت بدون خاک ازروش های جدید برای کاشت وپرورش گیاهان بخصوص درمناطقی با منابع محدود آبی وخاکی وزمین های غیرقابل کشت میباشد. بسیاری ازمشکلات بخش کشاورزی با این روش ازبین میرود ومحصولی با سلامت بیشتر وکیفیت بالا راخواهیم داشت.هدف ازاین فصل بیان مسئله اصلی تحقیق یعنی بررسی تاثیر دفعات آبیاری مشخص برعملکرد میوه توت فرنگی درکشت هیدروپونیک است. همچنین مقایسه بسترهای کشت واثرات آبیاری توام با بسترها بر خصوصیات کیفی توت فرنگی موردبررسی قرارمیگیرد. بعبارتی دراین فصل مسئله مورد مطالعه طرح وچارچوب حرکت به سوی اهداف مورد نظر تدوین گردیده است.
دراین بخش سعی براین شده است که هیدروپونیک بطور گسترده مورد بررسی قراربگیرد.کلمه هیدروپونیک ازدو واژه یونانی hydro(آب) و ponus(کشت وکار) تشکیل شده است.این واژه برای اولین باردرسال1929 توسط Gerickاستاد دانشگاه کالیفرنیا که ازیک تکنیک آزمایشگاهی به ابزارتجاری برای گیاهان درحال رشددرآمده مورد استفاده قرارداد. ارتش ایالات متحده با بهره گرفتن ازکشت هیدروپونیک به رشد موادغذایی تازه برای سربازان درطول جنگ جهانی دوم درجزایراقیانوس آرام میپرداختند.1950هکتارمزارع تجاری بادوام درامریکا، اروپا، آسیا وآفریقا وجود دارد.(Arjina,2000)
هیدروپونیک رشد گیاهان درمحلول غذایی مایع و بسترهای کشت مصنوعی است.بسترهای مورد استفاده عبارتند از: رس منبسط شده، الیاف سخت و زبر، پرلیت، ورمی کولیت، ذرات آجر، بادام زمینی بسته بندی شده ، پشم سنگ والیاف چوب میباشد.هیدروپونیک بعنوان یک روش بادوام درتولید سبزیجات(گوجه فرنگی، کاهو، خیار وفلفل) وهمچنین محصولات زینتی مانند گل رز، گل های پیازدار و توت فرنگی و درختچه های زینتی شناخته شده است.oklahoma,2000)) با توجه به ممنوعیت استفاده ازمتیل بروماید درکشت های خاکی تقاضا برای کشت های هیدروپو نیک درچند دهه اخیربه سرعت افزایش یافته است.ازمزایای کاربرد این روش می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– می توان ازاین کشت درمناطقی که کشاورزی وباغبانی درآن امکان پذیر نیست مورد استفاده قرارداد برای مثال مناطق بیابانی خشک یا مناطقی با آب وهوای سرد
– کنترل کامل محتوای مواد مغذی، pH، محیط رشد، هزینه پایین مصرف آب به دلیل بازیافت آب و محلول غذایی
– رشد سریع ویکنواخت به دلیل اکسیژن رسانی بیشتربه منطقه ریشه
– حذف یا کاهش حشرات وباکتریها وقارچ ها به دلیل عدم وجود خاک
– تولید حداکثرمحصول
– عدم انجام عملیات خاک ورزی نظیر وجین، تناوب زراعی ، دفع علفهای هرز و شخم
برخی محصولات مانند کاهو وتوت فرنگی را می توان ازسطح زمین تا ارتفاع مشخص می توان کاشت وعملیات کشاورزی را روی آن یه آسانی انجام داد . دراین صورت نیز هزینه کارگرپایین می آید
– کاهش شوک پیوند
اما درکناراین مزایا معایبی دراین نوع کشت دیده می شود که به شرح زیراست:
1)هزینه بالای تاسیسات وعملیات اجرایی نسبت به کشت های درون خاکی زیاد است
2)مهارت ودانش کافی برای به نتیجه رسیدن مطلوب ودرحد تجاری
3)برخی ازبیماریهایی مانند قارچ فوزاریومی و ورتیسیلیومی می تواند به سرعت ازطریق این سیستم گسترش یابد.با این حال بسیاری گونه های مقاوم به این قارچ ها کشت می شوند.
((Erogul and Ongum, 2005
این مطلب را هم بخوانید :
1-2- اهداف پژوهش:
هدف کلی دراین مطالعه بررسی تاثیر تعداد دفعات آبیاری و بسترهای پرلیت و کوکوپیت بر عملکرد میوه توت فرنگی میباشد که درقالب این هدف کلی اهداف زیر مورد توجه قرار می گیرد:
1)مقایسه بین بسترهای کشت
2)شناسایی کامل سیستم های هیدروپونیک
3)شناسایی تاثیر دفعات آبیاری مشخص برعملکرد توت فرنگی
4-2-1-2. طرحوارهی مسیر……………………………………………………………….125
4-2-1-3. طرحوارهی مقصد……………………………………………………………….126
4-2-2. طرحوارهی حرکت عمودی………………………………………………………..134
4-2-2-1.طرحوارهی صعود در غزلیات سعدی…………………………………..135
4-2-2-2. طرحوارهی سقوط در غزلیات سعدی………………………………..135
4-2-2-3. طرحوارهی صعود در غزلیات حافظ…………………………………..136
4-2-2-4. طرحوارهی سقوط در غزلیات حافظ………………………………….136
4-2-2-5. تحلیل شناختی…………………………………………………………………137
4-2-2-5-1.گرایش سعدی به طرحوارهی سقوط……………………….137
4-2-2-5-2. جایگاه معشوق در تفکر سعدی و حافظ………………..140
4-2-3. طرحوارهی چرخشی…………………………………………………………………..147
4-2-3-1. سعدی………………………………………………………………………………..148
4-2-3-2. حافظ…………………………………………………………………………………149
4-2-3-3. تحلیل شناختی………………………………………………………………….150
4-2-3-3-1.دیدگاه سعدی و حافظ دربارهی زمان………………………………..150
4-2-3-3-2. مرکزگرایی حافظ و مرکزگریزی سعدی………………………………..157
4-2-3-3-3. جبرگرایی حافظ و جبرشکنی سعدی…………………………………161
بخش سوم: 4-3. طرحوارهی قدرتی
4-3.طرحوارهی قدرتی…………………………………………………………………………….164
4-3-1.سعدی……………………………………………………………………………………….165
4-3-1-1.وجود مانع……………………………………………………………………….165
4-3-1-2.پذیرش مانع…………………………………………………………………….166
4-3-1-3. نسبیت مانع……………………………………………………………………167
4-3-1-4. مانع برای معشوق…………………………………………………………..167
4-3-2. حافظ………………………………………………………………………………………168
4-3-2-1. وجود مانع………………………………………………………………………168
4-3-2-2. پذیرش مانع……………………………………………………………………169
4-3-2-3. برداشت مانع………………………………………………………………….170
4-3-3. تحلیل شناختی: نگاهی گفتمانمدار به عشق………………………171
4-3-3-1.عشق به منزلهی پادشاهی………………………………………………172
4-3-3-2. پادشاه نامیدهشدن معشوق…………………………………………….173
4-3-3-3. رفتار پادشاهگونهی معشوق……………………………………………175
4-3-3-4. رویکرد سعدی و حافظ دربرخورد با مانع……………………..179
4-3-3-5. کارکرد استعارهی عشق به منزلهی پادشاهی…………………183
فصل پنجم: نتیجهگیری
خلاصه و نتیجه گیری………………………………………………………………………191
فهرست منابع و مآخذ……………………………………………………………………197
چکیده انگلیسی……………………………………………………………………….214
چکیده:
زبانشناسی شناختی به ارتباط میان زبان، ذهن و تجربیات فیزیکی- اجتماعی انسان می پردازد و به عنوان رویکردی معنابنیاد مجموعه ای از نظریات را شامل میشود که استعارهی مفهومی و طرحوارهی تصویری از مهمترین آنهاست. استعارهی مفهومی به معنای ادراک مفهوم عینی یک پدیده از حوزه «مبدأ» و انتقال آن به یک مفهوم ذهنی در حوزه «مقصد» است و به عناصر و عوامل پیوند میان این دو حوزه، «نگاشت» میگویند. نگاشت یا انطباق میان دو حوزه مبدأ و مقصد به کمک طرحوارههای تصویری انجام میگیرد که جانسون در کتاب بدن در ذهن در سال 1987 بهشکلی گسترده به آن پرداخت. طرحوارههای تصویری، ساختهای مفهومیِ بنیادین و انتزاعی در ذهن هستند که بر اساس تجربیات و فعالیتهای بدنی در حین تعامل یا مشاهده جهان اطراف حاصل میشوند و مهمترین تقسیمبندی طرحوارهها به سه گروه: طرحوارهی حجمی، طرحوارهی حرکتی، طرحوارهی قدرتی میباشد. این رساله به بررسی و مقایسه این سه طرحواره در یکچهارم از غزلیات سعدی و حافظ پرداخته است و چون در این دیدگاه، زبان وسیلهی شناخت است،کوشیده تا با بررسی چگونگی کاربرد این طرحوارهها، به شناخت بهتری از شخصیت فردی و اجتماعی این دو شاعر دست یابد.
طرحوارهی حجمی، از بودنِ مفهومی، درونِ مفهومی دیگر سخن میگوید و طرحوارهی حرکتی، برای مفاهیم، حرکت، مسیر، مبدأ و مقصد در نظر میگیرد و طرحوارهی قدرتی، برای بیان موانع و مشکلات مسیر حرکت کاربرد دارد. مهمترین دستاوردهای شناختی این پژوهش عبارتند از :
1- طرحواره حجمی مرتبط با واژهی «چشم» بیانگر آن است که نوع نگاه و شخصیّت سعدی و حافظ در دو قطب متضاد جای میگیرند. نگاه حافظ بیانگر شخصیّت درونگرا، شهودی، احساسی و دریافتگر اوست و نگاه سعدی گویای شخصیّت برونگرا، احساسی، متفکّر و قضاوتگر او.
2- طرحواره حجمی مرتبط با واژهی «سر» بیانگر آن است که عشق سعدی به خاطر شدت و حدت آن، به قلمرو «عشق پرشور» تعلق دارد و عشق حافظ به خاطر تداوم آن، به «عشق رفاقتی» نزدیک است. قرار داشتن مفهوم عشق در حجم «سر» نیز بیانگر تضاد دیرینهی عقل و عشق و نمادی از مبارزه ی مردم و طبقهی حاکم میباشد.
3- طرحوارهی حجمی مرتبط با واژهی «دل» بیانگر آن است که در غزلیات سعدی، فضای آفاقی بر حجم دل حاکم است و در غزلیات حافظ فضای انفسی غلبه دارد.
4- با توجه به طرحوارههای حرکت عمودی و چرخشی میتوان گفت که معشوق حافظ در شعر او جایگاهی بلندتر از معشوق سعدی دارد و نیز مفهوم انتزاعی زمان در شعر حافظ حرکتی دایرهوار دارد و در شعر سعدی حرکتی مارپیچ.
5- در حوزه طرحوارهی قدرتی، ظلم و ستم معشوق و مانعانگیزی او مطرح شده است که میتوان آن را بیان نمادین ظلم و ستم پادشاهان بر مردم دانست.
فصل اول: مقدمه
1-1- تعریف مسأله
زبان به عنوان وجه تمایز انسان از حیوان، از دیرباز موضوعی فکری و فلسفی محسوب میشده و همواره مورد توجه دانشمندان و پژوهشگران بوده است؛ چنانکه دغدغهی شناخت زبان، منجر به شکل گیری دانش زبانشناسی شده تا زبان را به صورت تخصصی و علمی مورد بررسی قرار دهد. از طرف دیگر، محققان علوم شناختی برای زبان اهمیت زیادی قایلاند و آن را دریچهی ورود به ذهن میدانند. از نظر آنان زبان یکی از عالیترین نمودهای ذهن است که هم محصول شناخت است و هم خود فرایندی شناختی به حساب میآید. از این رو، زبانشناسیِ شناختی، به عنوان مکتبی که ساخت، یادگیری و استفاده از زبان را بهترین مرجعی میداند که میتوان با بهره گرفتن از آن، شناخت انسان را توضیح داد، از جایگاه ویژهای در علوم شناختی برخودار است (نورمحمدی، 1387: 2).
اهمیت کاربرد شناختی زبان موجب شده تا آن را از دو دیدگاه مورد بررسی قرار دهند: یکی مجازی که خاص زبان ادبی و شاعرانه است و دیگری، حقیقی که به صورت زبان روزمره و متعارف ظهور پیدا می کند و نیز گفته اند:
زبان حقیقی یا خودکار: زبانی است که صرفاً جنبهی اطلاعی و ارتباطی دارد و در متون علمی به کار میرود.
زبان مجازی یا ادبی: زبانی برجسته، غیرمتعارف و معمولاً هنجارگریز و غیرخودکار است. در این زبان، از صنایع و آرایههای ادبی برای برجستهسازی سخن استفاده
این مطلب را هم بخوانید :
:(پایان نامه استفاده بهینه ازفن آوری اطلاعات در بیمه) - مجله علمی
میشود تا از سخن بینشان متمایز شود (صفوی، 1380: 3).
استعاره از قدیم مهمترین شگردِ انتقالِ زبان از کاربرد حقیقی به کاربرد ادبی و مجازی، تلقی میشده است؛ اما امروزه، هم در زبان خودکار و هم در زبان ادب، کاربردها و عملکردهای متنوعی دارد. میتوان گفت در گذشته فقط در حوزهی ادبیات به استعاره توجه میشد؛ اما امروزه، این پدیده قلمروی فراگیر یافته و به مبحثی گسترده در زبانشناسی تبدیل شده است.
تعاملات زبان و ادبیات چنان گسترده و فراگیر است که نمیتوان و نباید پدیدههایی چون استعاره را صرفاً در ساحت ادبیات تحلیل کرد؛ وانگهی، نمیتوان فقط زبان روزمره را ابزار ارتباط آحاد بشر با یکدیگر دانست؛ زبان ادبیات هم نوعی ابزار ارتباطی است.
سنت مطالعهی استعاره، به غرب و به ارسطو میرسد. ارسطو استعاره را شگردی برای هنرآفرینی میدانست و معتقد بود استعاره ویژهی زبان ادب است و به همین دلیل باید در میان فنون و صناعات ادبی بررسی شود. این همان نگرش کلاسیک به استعاره است. نگرش دیگر به استعاره به قرون هجدهم و نوزدهم مربوط میشود که به دلیل بینش حاکم بر آن عصر، رمانتیک نامیده میشود. در این نگرش استعاره به زبان ادب محدود نشده و لازمهی زبان و اندیشه برای توصیف جهان خارج به شمار میرود (صفوی، 1383: 369).
یکی از نگرشهایی که به پیروی از رمانتیکها، استعاره را جزء جداییناپذیر زبان میداند، معنیشناسی شناختی[1] است. از نظر معنیشناسان شناختی، استعاره[2] عنصری بنیادین در مقولهبندی و درک انسان از جهان خارج و نیز در فرایند اندیشیدن است. استعاره در این رویکرد تصویری نو مییابد و به هرگونه فهم و بیانِ هر مفهوم انتزاعی در قالب تصورات ملموستر، اطلاق میشود. استعاره با این تعریف، دیگر خاص زبان ادبی نیست و در کاربرد روزمرهی زبان هم جای میگیرد. نظریهی معاصر استعاره[3]- که در چهارچوب معنیشناسی شناختی به تبیین استعاره میپردازد- مدعی است که نه تنها زبان، بلکه شیوهی درک آن هم از مقولات انتزاعی جهان میباشد و بر مبنای استعاره استوار است و استعاره اساساً فرایندی ذهنی و شناختی است و استعارههای زبانی، فقط نمود و شاهد استعارههای ذهنی محسوب میشوند. در عین حال، مطالعهی نمود استعارههای ذهنی در زبان، از راههای شناخت استعارههای ذهنی است (گلفام و ممسنی، 1387: 99).
استعارههای شعری، بسیار فراتر از صبغهی آرایهای، با جنبههای مرکزی و جداییناپذیرِ نظامهای مفهومی ما سروکار دارند. شاعران بزرگ میتوانند با ما سخن بگویند، چرا که آنان نیز از همان شیوههای تفکری
جدول 4-15. تجزیه واریانس مقادیر دوره جوانهزنی.. 44
جدول 4-16. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی بر دوره جوانهزنی 45
جدول 4-17. نتایج تجزیه واریانس مقادیر شروع جوانهزنی گونه و سطوح رطوبت داخلی………………………………….. 46
جدول 4-18. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی شروع جوانهزنی 48
جدول 4-19. نتایج تجزیه واریانس مقادیر پایان جوانهزنی گونه و سطوح رطوبتی……………………………………… 48
جدول 4-21. اثر اصلی تیمارها بر زمان پایان جوانهزنی 50
جدول 4-20. اثرات متقابل گونه و سطوح رطوبت داخلی بر پایان جوانهزنی 50
فهرست جدولها
عنوان صفحه
جدول 4-21. نتایج تجزیه واریانس مقادیر طول ساقهچه بر گونهها وسطوح رطوبت داخلی………………………………….. 50
جدول 4-22. اثرات متقابل بین گونه وسطوح رطوبت داخلی بر طول ساقهچه 52
جدول 4-23. نتایج تجزیه واریانس مقادیر طول ریشهچه بر گونهها و سطوح رطوبت داخلی………………………………….. 53
جدول 4-24. اثرات متقابل بین گونه وسطوح رطوبت داخلی بر طول ریشهچه 55
جدول 4-25. نتایج تجزیه واریانس مقادیر وزن خشک ساقهچه 55
جدول 4-26. اثرات متقابل بین گونه وسطوح رطوبت داخلی بر وزن خشک ساقهچه 57
جدول 4-27. نتایج تجزیه واریانس مقادیر وزن خشک ساقهچه 57
جدول 4-28. اثرات متقابل بین گونه وسطوح رطوبت داخلی بر وزن خشک ریشهچه 59
جدول 4-29. نتایج تجزیه واریانس مقادیر طول گیاهچه 60
جدول 4-30. اثرات متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی 62
جدول 4-31. نتایج تجزیه واریانس مقادیر وزن خشک گیاهچه 62
جدول 4-32. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی بر وزن خشک گیاهچه 64
جدول 4-33. نتایج تجزیه واریانس مقادیر نسبت طول ساقهچه به طول ریشهچه 64
جدول 4-34. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی نسبت طول ساقهچه به ریشهچه…………………………………. 66
جدول 4-35. نتایج تجزیه واریانس مقادیر نسبت وزن خشک ساقهچه به ریشهچه 66
جدول 4-36. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی 68
جدول 4-37. نتایج تجزیه واریانس مقادیر شاخص بنیه بذر 68
جدول 4-38. اثر متقابل بین گونه و سطوح رطوبت داخلی بر شاخص بنیه بذر 70
فهرست شکلها
عنوان صفحه
شکل 3-1. موقعیت مکانی منطقه مورد مطالعه…….. 16
شکل 3-2. نمودار آمبروترمیک ایستگاه هواشناسی مریوان (کردستان) 17
شکل 4-1. اثر کاهش رطوبت بر قدرت حیاتی برودار… 27
شکل 4-2. اثر کاهش رطوبت بر قدرت حیاتی مازودار.. 28
شکل 4-3. اثر کاهش رطوبت بر قدرت حیاتی ویول….. 28
شکل 4-4. اثر اصلی کاهش رطوبت بر جوانهزنی سه گونه 29
شکل 4-5. اثر کاهش رطوبت بر درصد جوانه زنی تیمارها 30
شکل 4-6. اثر اصلی گونه بر اوج جوانهزنی……… 32
شکل 4-7. اثر اصلی تیمارها بر اوج جوانهزنی…… 32
شکل 4-8.. اثر اصلی تیمار بر سرعت جوانهزنی…… 34
شکل 4-9. اثر اصلی گونه بر سرعت جوانهزنی…….. 35
شکل 4-10. اثر اصلی گونه بر انرژی جوانهزنی…… 37
شکل 4-11. اثر اصلی تیمار بر انرژی جوانهزنی….. 37
شکل4-12. اثر اصلی گونه بر متوسط زمان جوانهزنی.. 39
شکل 4-13. اثر اصلی سطوح مختلف رطوبت داخلی بر متوسط زمان جوانهزنی 40
شکل 4-14. اثر اصلی گونه بر میانگین ارزش جوانهزنی 42
شکل 4-15. اثر اصلی سطوح رطوبت داخلی بر ارزش جوانهزنی 42
شکل4-16. اثر اصلی گونه بر دوره جوانهزنی…….. 44
شکل 4-17. اثر اصلی تیمارها بر دوره جوانهزنی…. 45
شکل 4-18. اثراصلی گونه بر شروع جوانهزنی…….. 47
شکل 4-19. اثر اصلی تیمارها بر شروع جوانهزنی…. 47
شکل 4-20. اثر اصلی گونه بر زمان پایان جوانهزنی. 49
شکل 4-21. اثر اصلی تیمارها بر زمان پایان جوانهزنی 49
فهرست شکلها
عنوان صفحه
شکل 4-22. اثر اصلی گونه بر طول ساقهچه (سانتیمتر) 51
شکل 4-23. اثر اصلی تیمار بر طول ساقهچه……… 51
شکل 4-24. اثر اصلی گونه بر طول ریشهچه………. 53
شکل 4-25. اثر اصلی تیمار بر طول ریشهچه……… 54
شکل 4-26. اثر اصلی گونه بر وزن خشک ساقهچه…… 56
شکل 4-27. اثر اصلی تیمارها بر وزن خشک ساقهچه… 56
شکل 4-28. اثر گونه بر وزن خشک ریشهچه……….. 58
شکل 4-29. اثر تیمار بر وزن خشک ریشهچه………. 58
شکل 4-30. اثر اصلی گونه بر طول گیاهچه………. 61
شکل 4-31. اثر اصلی تیمارها بر طول گیاهچه……. 61
شکل 4-32. اثر اصلی گونه بر وزن خشک گیاهچه…… 63
شکل 4-33. اثر اصلی تیمار بر وزن خشک گیاهچه….. 63
شکل 4-34. اثراصلی گونه بر نسبت ساقهچه به ریشهچه 65
شکل 4-35.اثر اصلی تیمارها بر نسبت طول ساقهچه به ریشهچه 65
شکل 4-36. اثر اصلی گونه بر نسبت وزن خشک ساقهچه به ریشهچه 67
شکل 4-37. اثر اصلی تیمار بر نسبت وزن خشک ساقهچه به ریشهچه 67
شکل 4-38. اثر اصلی گونه بر شاخص بنیه بذر……. 69
شکل 4-39. اثر اصلی تیمار بر شاخص بنیه بذر…… 69
فصل اول
مقدمه و کلیات
1-1. مقدمه و هدف
جنگلها به عنوان پیچیدهترین اکوسیستمهای کره زمین هم از نظر تجاری و تامین مواد اولیه صنعتی و هم از نظر زیست محیطی وحفظ تعادل اکوسیستم عمومی
این مطلب را هم بخوانید :
خرید پایان نامه : باورهای خودکارآمدی - خوشفکری - مرجع ایده ها و آموزش های علمی
زمینداری اهمیت بسیار زیادی هستند. ارزش این زیست بومها در مناطق خشک و بیابانی به وضوح قابل فهم وغیرقابل انکار است.
جنس بلوط[1] شامل400 گونه و از خانواده راش[2]، و از مهمترین گروه گونههای درختی مناطق جنگلی معتدله است (جانسون و همکاران، 2002)، که در شمال آمریکا، مرکز و جنوب اروپا، و آسیا میانه و قفقاز پراکنش دارد (جانسون و همکاران، 2002). تخریب این رویشگاه از دیرباز شروع شده و تاکنون نیز ادامه دارد و در مناطقی که تخریب شدیدتر است تجدید حیات طبیعی با مشکل مواجهه شده است. از اینرو کارشناسان و مدیران امر جنگلداری جهت حفظ و احیا این جنگلها از روشهای مختلف تجدید حیات مصنوعی استفاده می کنند. مشکلات تجدید حیات طبیعی جنس بلوط، از جمله بذرخواری و چرای نهال، سرمازدگی و رقابت گیاهان علفی باعث شده اند که مدیران جنگل، برای احیا این جنگلها از روشهای مختلف تجدید حیات مصنوعی (جنگلکاری) استفاده کنند (جلالی و همکاران، 2007). عوامل محیطی فراوانی در زادآوری و استقرار آن موثرند، و شناخت این عوامل بر تجدید حیات مصنوعی بلوط شانس موفقیت جنگلکاری را افزایش داده و باعث کاهش هزینهها میشود. عدم شناخت و نبود اطلاعات کافی در زمینه استقرار جنگلکاری، باعث شده است زمان و هزینه احیاء رویشگاهها افزایش یابد (علی عرب، 1389).
پوشش غالب ناحیه رویشی غرب ایران که از سردشت در استان آذربایجان غربی شروع میشود و تا فیروزآباد استان فارس امتداد دارد را درختان بلوط تشکیل میدهد. سازند جنگلی بلوط مهمترین و گستردهترین سازند جنگلی زاگرس است و از اینرو این جنگلها به جنگلهای بلوط شهرت یافته، و بیش از 40 درصد از وسعت کل جنگلهای کشور را شامل میشوند و از این نظر وسیعترین محدوده جنگلی به شمار میآیند (جزیرهای و ابراهیمی رستاقی، 1382). این جنگلها اهمیت فراوانی در حفظ آب و خاک و همچنین حفاظت حیات وحش دارند به طوریکه که 3 رود مهم و پرآب کشور از دل این جنگلها نشأت میگیرند (زاینده رود، دز و کارون). گونههای بلوط ایرانی[3]، مازودار[4] و ویول[5] سازند غالب درختان منطقه رویشی زاگرس را تشکیل می دهند (جزیرهای و ابراهیمی رستاقی، 1382). پراکنش این گونهها با توجه اختلاف اقلیم و سرشت آنها متفاوت است. گونههای مازودار و ویول فقط در زاگرس شمالی که رطوبت بیشتر و متوسط دمای سالانه کمتر است پراکنش دارند ولی گونه برودار در سرتاسر ناحیه رویشی غرب پراکنش دارد.
شواهد و مدارک تاریخی نشان میدهد که این جنگلها از گذشتههای دور تاکنون از لحاظ کمی و کیفی دچار تخریب شده اند و این تخریب همچنان ادامه دارد (فتاحی، 1373). تعداد و حجم سرپای گونههای مختلف بلوط در رویشگاههای طبیعی چه در زاگرس و چه در ارسباران و شمال به شدت کاهش یافته است. چرای مفرط، زغالگیری و قطع بیرویه از علل مهم تخریب این جنگلها محسوب میشود (فتاحی، 1373). بذرخواری، چرای دام و نامتعادل بودن ترکیب درختان و فقدان پایههای مادری تجدید حیات طبیعی را با اشکال جدی روبرو کرده است و باعث شده است که سرعت تخریب همواره بیشتر از زادآوری باشد (جزیرهای و رستاقی، 1382 و فتاحی، 1373). لذا باتوجه به اهمیت این جنگلها لزوم حفاظت و احیاء این جنگلها امری اجتناب ناپذیر است. احیا و مدیریت صحیح جنگلهای ناحیه رویشی زاگرس با توجه با ارزش زیست محیطی و تولید محصولات فرعی و دارویی، مستلزم در اختیار داشتن اطلاعات لازم وکافی پیرامون چگونگی زادآوری و استقرار گونههای موجود، و ارتباط این دو با عوامل محیطی و ژنتیکی مختلف است. شناخت عوامل موثر در زادآوری و استقرار گونههای جنگلی ناحیه رویشی زاگرس اهمیت فراوانی در امر احیاء و بازسازی جنگلهای این ناحیه دارد.
کیفیت بذر از اولیهترین و مهمترین عوامل موثر در زادآوری و استقرار درختان جنگلی میباشد. کیفیت بذر یکی از عوامل مهم در تجدید حیات مصنوعی است که با شناخت آن میتوان مقدار، همگنی و سرعت جوانهزنی بذرها را تحت کنترل قرار داد (استرو؛ 1998). از اینرو شناخت عوامل موثر بر کیفیت بذر[6]گونههای مختلف بلوط اهم از جوانهزنی[7]، قابلیت حیاتی[8]، و بنیه بذر[9] می تواند ما را در احیاء هر چه بهتر رویشگاههای آن یاری دهد.
رطوبت داخلی بذر، مبدأ بذر و صفات مورفولویک بذر از جمله موثرترین عوامل در کیفیت بذر هستند (گومز، 2004 و ذوالفقاری و همکاران، 1391 و علیعرب و همکاران، 1388 و الوانینژاد و همکاران، 1388). بذرهای درشت جنگلی که حاوی چربی و رطوبت زیادی هستند معمولاً در گروه ریکالسیترانتها[10] قرار میگیرند و در مقابل بذرهای ریز که تحمل خشک شدن و سرمای زیادی دارند معمولاً در گروه ارتدکسها[11] قرار می گیرند و قادرند کاهش رطوبتی تا 1 درصد را نیز تحمل کنند بدون آنکه قدرت جوانهزنی شان کاهش یابد (سووا و کونور، 2003). عوامل محیطی مختلف و عوامل ژنتیکی بر بنیه بذر موثرند، یکی از مهمترین عوامل محیطی محتوای رطوبتی بذر است، و اغلب گونههای جنس بلوط دارای رفتار ریکالسیترانت هستند (علی عرب و همکاران،1389). جنسهای Quercus, Castanea, Acer از جمله جنسهای جنگلهای معتدله هستند که دارای رفتار ریکالسیترانت هستند (گودمن و همکاران، 2005).
بذر بلوط گونههای ناحیه رویشی زاگرس در گروه ریکالسیترانتها قرار دارد و نسبت به کاهش محتوای رطوبتی حساس میباشند با توجه به رسیدگی بذر این گونهها در اواسط آبان ماه، و جوانهزنی پس از اولین بارندگی (معمولا در آذر ماه) (الوانینژاد و همکاران، 1387)، به سبب کاهش رطوبت درونی بذرها در این مدت، احتمال میرود جوانهزنی آنها با افت شدیدی مواجه شود ولی تاکنون حد آستانه، حد کشنده و حد بحرانی این سه گونه بهصورت علمی مشخص نشده است. بنابراین با توجه به هزینههای سنگینی که هر ساله برای احیاء تودههای بلوط در جنگلهای زاگرس مصرف میشود ضرورت تحقیق در این رابطه اجتناب ناپذیر است. این تحقیق به منظور تعیین اثر کاهش رطوبت محتوای بذر بر کیفیت بذرهای سه گونه از جنس بلوط مستقر در ناحیه رویشی زاگرس انجام میگیرد.
1-1-2. سوالات و فرضیه های تحقیق
با توجه به اهمیت و ارزش گونههای عمده بلوط در زاگرس و همچنین روند تخریب این جنگلها، جنگلکاری بهروش بذرکاری یا نهالکاری امری ضروری برای احیاء این رویشگاهها میباشد، لذا جهت افزایش شانس موفقیت تجدید حیات مصنوعی و کاهش هزینهها، جمعآوری و نگهداری مناسب و علمی بذر این گونهها می تواند نقش بسزائی ایفا نماید. بههمین منظور تحقیق حاضر در پی پاسخگویی سوالات اساسی زیر میباشد:
الف) آیا کاهش رطوبت داخلی بذر برکیفیت بذر سه گونه بلوط ایرانی، مازودار، ویول اثر گذار است؟
ب) رفتار ذخیرهای بذر بلوط ایرانی، مازودار، ویول چگونه است؟
پ) حدود آستانه، بحرانی وکشنده رطوبت داخلی بذر بلوط ایرانی، مازودار، ویول کدامند؟
نظر به مطالعه پژوهشکنندگان و مشاهدات محقق، تحقیق حاضر در پی بررسی فرضیههای کلی زیر میباشد:
1- بذر بلوط ایرانی، مازودار و ویول به رطوبت داخلی خود حساس میباشند وکاهش رطوبت از کیفیت بذر آنها میکاهد.
2- کاهش رطوبت داخلی بذر در بلوط ایرانی، مازودار و ویول بر طول و وزن خشک ریشهچه، ساقهچه و گیاهچه موثر است.
3- حدود آستانه، بحرانی وکشنده رطوبت داخلی بذر بلوط ایرانی، مازودار و ویول متفاوت است.
1-2-12- تصاویر چند زمانه………………… 24
1-2-12-1- کاربرد تصاویر چند زمانه در جنگل….. 25
فصل دوم: بررسی منابع
2-1-مطالعات انجام شده در ایران …………… 28
2-2- مطالعات انجام شده در خارج کشور……….. 31
فصل سوم: مواد و روشها
3-1- منطقه مورد مطالعه………………….. 36
3-1-1- موقعیت جغرافیایی…………………. 36
3-2- داده های مورد استفاده……………….. 38
3-2- داده های ماهوارهای………………….. 38
3-3- نرم افزارهای مورد استفاده……………. 38
3-4- تهیه نقشه واقعیت زمیتی……………… 38
3-5- پیش پردازش داده های ماهوارهای…………. 39
3-5-1- بررسی کیفیت رادیومتری و هندسی داده ها… 39
فهرست مطالب
عنوان صفحه
3-6- پردازش تصاویر ماهوارهای…………….. 39
3-6-1-تبدیل تسلدکپ……………………… 39
3-6-2- تجزیه و تحلیل مولفههای اصلی………… 40
3-7- طبقه بندی تصاویر…………………… 40
3-7-1- تعیین طبقهها…………………….. 40
3-7-2- تعیین نمونههای تعلیمی…………….. 40
3-7-3- انتخاب مناسبترین آلگوریتم طبقه بندی…. 41
3-7-4- طبقه بندی با بهره گرفتن ازتصاویر بصورت تک زمانی فصول مختلف 41
3-7-5- طبقه بندی با بهره گرفتن از سیستم اطلاعات جغرافیایی 41
3-7-6- طبقه بندی با بهره گرفتن از تصاویرتوامان چند زمانه (چندفصلی 41
3-8- طبقه بندی با روش سلسله مراتبی………… 42
3-9- برآورد صحت نقشههای حاصل از طبقه بندی….. 43
فصل چهارم: نتایج
4-1- نتایج مربوط به طبقه بندی تصاویر 4 فصل به صورت تک زمانه 46
4-2- نتایج ادغام بهترین طبقه فصول مختلف با کمک سیستم اطلاعات جغرافیایی 56
4-3- نتایج مربوط به روش طبقه بندی تصاویر چند زمانه بصورت توامان 59
4-4- نتایج مربوط به طبقه بندی سلسله مراتبی…. 62
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5-1- بحث ونتیجه گیری………………….. 68
5-2- نتیجه گیری نهایی………………….. 70
5-3- پیشنهادها…………………………. 71
منابع…………………………………. 74
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل 1-1- منحنی انعکاس طیفی یک گیاه سبز…….. 11
شکل 1-2- چگونگی تعیین مرز طبقهها در آلگوریتمهای طبقه بندی متوازی السطوح (الف)، حداقل فاصله از میانگین (ب) و حداکثر احتمال (ج). ..20
شکل 1-3- طبقه بندی تصاویر چند زمانه به دو حالت، طبقه بندی بعد از ادغام (الف) و قبل از ادغام (ب)، (جون، 1999)……………… …………………………..22
شکل 3-1- نقشه موقعیت منطقه در ایران و استان گلستان 37
شکل3-2- مراحل انجام طبقه بندی سلسله مراتبی…. 44
شکل 4-1- نقشه حاصل از طبقه بندی طبقات مختلف منطقه مورد مطالعه بروی تصویر فصل بهار………………………………… 47
شکل 4-2- نقشه حاصل از طبقه بندی طبقات مختلف منطقه مورد مطالعه بروی تصویر فصل تابستان………………………. 48
شکل 4-3- نقشه حاصل از طبقه بندی طبقات مختلف منطقه مورد مطالعه بروی تصویر فصل پائیز……………………………… 49
شکل 4-4- نقشه حاصل از طبقه بندی طبقات مختلف منطقه مورد مطالعه بروی تصویر فصل زمستان……………………….. 50
شکل 4-5- نقشه گستره جنگل/غیرجنگل حاصل از طبقه بندی با بهره گرفتن از تصویر فصل بهار………………………………. 51
شکل 4-6- نقشه گستره جنگل/غیرجنگل حاصل از طبقه بندی با بهره گرفتن از تصویرتابستان…………………………… 52
شکل 4-7- نقشه گستره جنگل/غیرجنگل حاصل از طبقه بندی با بهره گرفتن از تصویر پائیز…………………………………. 53
شکل 4-8- نقشه گستره جنگل/غیرجنگل حاصل از طبقه بندی با بهره گرفتن از تصویرزمستان……………………………. 54
شکل 4-9- نقشه کاربری اراضی حاصل از ادغام بهترین طبقه از فصول مختلف 58
شکل 4-10- نقشه گستره جنگل/غیرجنگل حاصل از ادغام طبقات مختلف جنگل و غیرجنگل بدست آمده از انتخاب بهترین طبقات از فصول مختلف 59
شکل 4-11 نقشه طبقات مختلف حاصل از طبقه بندی توامان تصاویر فصول مختلف 61
فهرست اشکال
عنوان صفحه
4-12- نقشه گستره جنگل/غیرجنگل حاصل از طبقه بندی توامان تصاویر فصول مختلف…………………………………….. 62
4-13- نقشه حاصل از طبقه بندی طبقات مختلف منطقه مورد مطالعه به روش سلسله مراتبی………………………………… 63
4-14- نقشه گستره جنگل/غیرجنگل حاصل از طبقه بندی تصاویر با روش سلسله مراتبی………………………………… 64
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1-1- محدوده طیفی و قدرت تفکیک مکانی سنجنده (OLI). …….8
جدول1-2- محدوده طیفی و قدرت تفکیک مکانی سنجنده مادون قرمز حرارتی 9
جدول3-1- مشخصات حوضههای آبخیز اصلی گلستان….. 37
جدول 4-1 نتایج ارزیابی صحت نقشه کاربری های مختلف برای فصل بهار 54
جدول 4-2 نتایج ارزیابی صحت نقشه کاربری های مختلف برای فصل تابستان 55
جدول 4-3 نتایج ارزیابی صحت نقشه کاربری های مختلف برای فصل پائیز 55
جدول 4-4 نتایج ارزیابی صحت نقشه کاربری های مختلف برای فصل زمستان 56
جدول 4-5- نتایج ارزیابی صحت نقشه طبقه بندی تصاویر ماهوارهای فصول مختلف (تک زمانه)……………………………. .56
جدول 4-6 نتایج ارزیابی صحت نقشه کاربری اراضی حاصل از انتخاب بهترین طبقه از فصول مختلف………………………….. 57
جدول 4- 7- نتایج ارزیابی صحت نقشه حاصل از ادغام بهترین طبقه فصول مختلف…………………………………….. 57
جدول 4-8 نتایج ارزیابی صحت نقشه کاربری اراضی حاصل از طبقه بندی تصویر بصورت توامان چند زمانه………………….. 60
جدول 4-9- نتایج ارزیابی صحت نقشه گستره جنگل/غیرجنگل حاصل از طبقه بندی توامان چند زمانه……………………….. 60
این مطلب را هم بخوانید :
جدول 4-10- نتایج ارزیابی صحت نقشه کاربری اراضی حاصل از طبقه بندی تصاویر بصورت سلسله مراتبی……………………… 64
جدول 4-11- نتایج ارزیابی صحت نقشه گستره جنگل/ غیرجنگل حاصل از طبقه بندی تصـاویر ماهوارهای به روش سلسله مراتبی……… 65
فصل اول
مقدمه و کلیات