ب-منابع تحقیقی (آثار موحد، ستّاری، صاحب الزمانی، ثقفی، زرین کوب، انجوی شیرازی، شیمل)
ج-زندگینامه داستانی ( «پلّه پلّه تا ملاقات خدا» از زرین کوب و «عشق، عشق، بازهم عشق….از عطّاری کرمانی)
د-آثار مولوی (مثنوی، فیه ما فیه و غزلیّات شمس)
ﻫ-مقالات شمس تبریزی
فصل ششم و هفتم به رمان های تاریخی «دختر مولانا» و «کیمیا خاتون» و معرفی و بررسی شخصیّت ها و نوع نگاه نویسندگان و ویژگی های روایی آن ها اختصاص دارد. در این فصل تأکید اساسی بر شخصیّت ها و روابط آنها و تأثیرگذاری آن ها بر همدیگر است.
در فصل هشتم بررسی روایات داستانی معاصر از حیث عناصر داستان، مضمون و بیان تفاوت ها بین آن ها را هدف خود قرار داده ایم. سپس نکات به دست آمده از این فصل ذکر می گردد. مثلاً به نوسان روایت در «کیمیا خاتون» از حیث محور خیال و واقع و نیز برخی مباحث روانی که نویسنده از آنها بهره برده می پردازیم یا در «دختر مولانا» نشانه های هژمونی معنوی و ضعف جسمانی شمس بیان می گردد. در نهایت به نتیجه گیری و کتابنامه می پردازیم.
ارائه فرضیات:
1- همه داستان های مربوط به شمس و کیمیا خاتون مبتنی بر اطّلاعات کتاب هایی چون مناقب العارفین و رساله فریدون سپهسالار نیست.
2- روابط بین شمس و کیمیا خاتون مبتنی بر هژمونی [1] معنوی شمس بوده است.
3- نویسندگان معاصر در خصوص دو فرضیه فوق نگرش واحدی ندارند.
مواد و روش کار:
روش کار به صورت کتابخانهای انجام گرفتهاست. بدینگونه که منابع و مآخذ لازم تهیه شده، مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته، سپس یادداشت برداری و طبقه بندی شده و در پیشنویس متن، مورد استفاده قرار گرفته و پس از پیشنهادهای اصلاحیِ اساتید محترم راهنما و مشاور متن پایان نامه به تدریج آمادۀ دفاع گردیده است.
فصل دوم: تعاریف
این مطلب را هم بخوانید :
1-2- ادبیات تطبیقی: Comparative literature
مادر……………………………………………………………………………………………………147
خلاصۀ داستان……………………………………………………………………………………….148
تحلیل ساختاری روایت…………………………………………………………………………..149
پیرنگ…………………………………………………………………………………………………..153
شخصیتپردازی…………………………………………………………………………………………156
درونمایه……………………………………………………………………………………………..187
زاویه دید……………………………………………………………………………………………….187
موضوع……………………………………………………………………………………………………187
صحنهپردازی……………………………………………………………………………………………188
لحن……………………………………………………………………………………………………..190
فضا و رنگ………………………………………………………………………………………………..193
سبک………………………………………………………………………………………………198
فصل پنجم
دلشدگان……………………………………………………………………………………………… 203
خلاصۀ داستان…………………………………………………………………………………………..204
تحلیل ساختاری روایت…………………………………………………………………………205
پیرنگ………………………………………………………………………………………………….208
شخصیت پردازی………………………………………………………………………………………210
درونمایه…………………………………………………………………………………………………..235
موضوع…………………………………………………………………………………………………….235
زاویۀ دید……………………………………………………………………………………………….235
صحنهپردازی…………………………………………………………………………………………….236
لحن……………………………………………………………………………………………………….238
فضا و رنگ…………………………………………………………………………………………..239
سبک…………………………………………………………………………………………………….243
سرانجام………………………………………………………………………………………………….249
چکیده:
ساختارگرایی یکی از رویکردهای جدید نقد ادبی است که بر اساس نظریه های زبان شناسی به وجود آمده است. ساختار به معنی نظام است و در هر نظام، همۀ اجزای تشکیل دهندۀ آن با هم ارتباط دارند و هرچه هماهنگی میان این اجزای سازنده بیشتر باشد، یکپارچگی آن نظام نیز ببیشتر می شود. یک متن ادبی مانند هر نظام دیگری از اجزایی تشکیل شده است و پیوندی یکپارچه از همۀ عناصر ادبی و هنری ای است که نویسنده یا شاعر با بکارگیری شگردهای ادبی خاص، به صورت یک کلّیت منسجم ارائه می دهد. کار پژوهشگر ساختارگرا، کشف رابطه های منطقی و منسجم میان اجزای یک متن و ارتباط این اجزا با کلّیت اثر است.
«علی حاتمی» فیلمنامه نویسی است که همواره در آثارش به انسان و هویت ملی میهنش توجه داشته و کوشیده است تا آن معیارها را از طریق گزینش خاص جنبه های مختلف عناصر داستان-پردازی، همچون «درونمایه»، «موضوع»، «شخصیت پردازی» و «زبان» به نمایش بگذارد.
پژوهش حاضر، تحلیل ساختاری چهار فیلمنامۀ علی حاتمی با نام های «سوته دلان»، «حاجی واشنگتن»، «مادر» و «دلشدگان» است که به ترتیبِ سال ساخت و نمایش، در فصل های جداگانه گنجانده شده اند. در این پژوهش ابتدا به «تحلیل ساختاری روایت» پرداخته ایم و سپس، هریک از عناصر داستانی فیلمنامه های موردنظر را مورد بررسی قرار دادیم و در نهایت ارتباط میان این عناصر را در ارتباط با کلیت آثار بررسی کرده ایم. نتایج پژوهش حاکی از ارتباط همۀ اجزای موجود در متن، اعم از زبانی، بلاغی و محتوایی است که بر روی هم نشان دهندۀ انسجام کلی فیلمنامه های مورد بررسی در این پژوهش هستند.
مقدمه:
در آغاز دورۀ تحصیلم در مقطع کارشناسی ارشد، مانند بیشتر دانشجویان، همواره انتخاب موضوع پایان نامه ای که هم پسند و علاقۀ مرا جلب کند و هم برای جامعۀ ادبی و ادبدوست کارآمد باشد، مشغولیت خاطرم بود. از این رو، با حساسیت ویژهای به بررسی موضوعات پایان نامه های گوناگون و موضوعات پیشنهادی اساتید فرهیختهام پرداختم. در همین بررسیها، بسیاری از پایان نامه ها را یافتم که با وجود زحمت و تلاش نگارندههایشان، سالها است که در کنج کتابخانه، در انزوایی دریغآور، متروک ماندهاند و تنها هر از چند گاه، مورد توجه دانشجویانی قرار میگیرند که از سر اجبار و نیاز، نه اشتیاق و برای تحقیقی نمرهآور، به آنها رجوع می کنند. مسئلۀ دیگر، اعتقادم به این مطلب بود که ادبیات، از آنجایی که ریشه در سرشت هر ایرانی دارد، نباید صرفاً به عنوان رشتهای تخصصی در دایرۀ اجتماع دانشآموختگانش محدود شود و باید به جایگاه اصلیاش، مردم، بازگردانده شود؛ از این رو، در پی یافتن دریچهای برای این انتقال، به جستجو پرداختم. از میان موضوعات فراوانی که ادبیات را به رشتههای دیگر مرتبط میساخت، یک موضوع بیشتر از همه با علاقه و خواستهام متناسب آمد و آن نقد فیلمنامه های نویسنده و فیلمساز هنرمندی است که از میان مردم برخاست و برای مردم آفرید و هنوز هم پس از سالها، مورد علاقه و در یادهای مردم مانده است.
برای بررسی آثار زنده یاد «علی حاتمی» شیوۀ نقد ساختارگرایانه را انتخاب کردم، چراکه این نوع نقد، گنجایش پرداختن به همۀ جنبه های پرقدرت نوشته هایش اعم از عناصر داستانی، معانی، بیان، بدیع، آهنگ، محتوا و… و همچنین بررسی انسجام میان آنها در ارتباط با ساختار کلی اثر را در خود داشت. برای نگارندۀ علاقمند که با هر بار خواندن نوشتههایش نکاتی زیباتر و درخور ِ توجهتر را کشف میکرد، نقد ساختارگرایانه، وسیله ای بود تا جنبه های ادبی گوناگون موجود در متن فیلمنامه ها را در رسالهاش به نمایش درآورد و توجه خوانندگانی را که آرزو میکنم از قشرهای گوناگون مردم میهنم باشند، به آنها جلب کند تا این گونه از بهره و لذّت بردن آنها خرسند شود و شاکر.
مسئله پژوهش
از آغاز سدۀ بیستم، زبانشناسان شیوه های نوینی را برای مطالعه زبان بوجود آوردهاند و به بررسی آثار ادبی از دیدگاه ساختاری پرداخته اند. تا پیش از آن، نقدهایی که انجام میگرفت، بر پایه معنای فلسفی اثر بوده است. در زبان همه عناصر و اجزا به شکلی یا عناصر و اجزاء دیگر مرتبطند و مجموعه آنها، کلیت منسجم و هماهنگ میسازند که همه عناصر سازنده بر پایه اصول و قواعدی معین به یکدیگر وابسته و پیوستهاند. این عناصر باید در ارتباط متقابل با یکدیگر و در ارتباط با کلیت ساختار بررسی شوند، نه اینکه هر کدام به طریقی جداگانه نقد و تحلیل شوند. ساختار یک اثر، پیوندی یکپارچه میان همه عناصر ادبی و هنری آن است که نویسنده یا شاعر آن را با بکارگیری شگردهای ادبی و هنری، به طرز هنرمندانه پدید میآورد و کلیت، بارزترین ویژگی ساختار است. در نقد ساختارگرایانه، به جای نقد و بررسی زندگی شاعر یا نویسنده، تاثیرات اثر، عناصر تاریخی و اجتماعی پدیدآورنده متن و… به بررسی ساختارهای ادبی، زبانی و معنایی پرداخته میشود. در این نوع نقد، نوع واژهگزینی پدیدآورنده اثر، نوع جملهبندی، مسائل بلاغی، حکایات و روایات و نوع پرداختن به آنها، شخصیتپردازیها، موسیقی درونی متن، مضامین ابتکاری، قالب متن و نوع تقسیمبندی بخشهای مختلف آن مورد توجه قرار میگیرد و در پایان، مجموع این عناصر در کنار معنای متن مورد بررسی قرار میگیرد و رابطه صورت و معنا مشخص میشود.
در این پژوهش بر آن هستیم که فیلمنامههای «علی حاتمی» را که در نوع خود به شیوه و سبکی متفاوت و منحصر به فرد از نظر زبان، ترکیبات، نوع جملات، گزینش واژگان، عناصر داستانی و… آفرینش شده اند، مورد تحلیل ساختارگرایانه قرار دهیم. ابتدا عناصر بوجود آورنده اثر، به صورت مجزا مورد تحلیل قرار میگیرد و در پایان، ارتباط آنها با کلیت اثر بررسی میشود تا بدین ترتیب، شکوه و زیبایی این آثار بهتر و شایستهتر درک شود. در این پژوهش، فیلمنامه های «سوته دلان»، «حاجی واشنگتن»، «مادر» و «دلشدگان» مورد بررسی قرار میگیرند.
سوالات پژوهش:
1- ویژگیهای زبانی آثار «علی حاتمی» چگونه است؟
2- مضامین اصی فیلمنامه های «علی حاتمی» چیست؟
3- ویژگیهای بلاغی فیلمنامه های «علی حاتمی» چیست؟
4- فیلمنامه های «علی حاتمی» از نظر عناصر داستانی و انسجام ساختاری متن در ارتباط با اجزای اثر چگونه است؟
این مطلب را هم بخوانید :
اهداف پژوهش و ضرورت آن:
هدف از پرداختن به این پژوهش، بررسی نوع ادبی فیلمنامه از طریق روشی جدید و متفاوت است. شیوه ساختارگرایانه در نقد و تحلیل فیلمنامه می تواند جنبه های گوناگونی از این نوع نوشته را مورد بررسی دقیق و موشکافانه قرار دهد. این شیوه تحلیلی در فیلمنامه های «حاتمی»، به دلیل رعایت و توجه نویسنده به نکات بلاغی، نحو گزینش واژگان زبانی، جملهبندی، موسیقی درونی متن، شخصیت پردازی های آنها و… بسیار امکانپذیرتر مینماید، تا آنجا که میتوان آنها را به عنوان یک نوشته ادبی مانند رمان یا داستان، مورد تحلیل و نقد ساختارگرایانه قرار داد.
پرداختن به آثار «علی حاتمی»، از آن جهت که نویسندهاش کوشش نموده از طریق آنها هویت قومی و ملی خود را ثبت و ضبط نماید، در خور توجه و اهمیت است. در نتیجه، بررسی آنها از طریق شیوه نوین نقد ادبی مهم است، به خصوص که ادبیات یک ملت، بخش مهمی از هویت آن ملت است.
فرضیات پژوهش:
1- در فیلمنامه های «حاتمی»، به دلیل استفاده از زبان ادبی فخیم، از لغات و ترکیبات عربی بسیار استفاده شده است، واژگان متداول در میان عموم، جملات کوتاه و خبری و همچنین جملات طولانی و معطوف به حرف عطف بنابر مقتضای حال بسیار مشاهده میشود.
2- تقدیر، ناکامی، تنهایی و انزوای انسان در کشاکش مسائل اجتماعی و سردرگمی آن در جامعه و غربت، از مضامین اصلی فیلمهای «حاتمی» است.
3- به دلیل استفاده از سبک گفتار ادبی و همچنین استفاده از زبان فولکلوریک، استفاده از صنایع بلاغی مانند استعاره، تشبیه و به خصوص مجاز از بسامد بالایی برخوردار است. همچنین با توجه به اینکه در بعضی فیلمنامه ها زبان «فولکلوریک» به کار رفته است، استفاده از متل و مثل و ضربالمثل و کنایات در آثار وی زیاد است.
4- از نظر عناصر داستانی مانند زاویه دید، پیرنگ، شخصیت پردازی و… فیلمنامه های «علی حاتمی»، کاملا از انسجام داستان یا رمان برخوردار است، و همچنین این انسجام و هماهنگی را پیرنگ محکمی حمایت می کند؛ به طوری که روابط علی و معلولی و ارتباط بین اجزا و عناصر داستان با کلیت اثر کاملا رعایت شده است.
پیشینه پژوهش:
از میان مقاله های منتشر شده در رابطه با «علی حاتمی» و آثارش، آنچه یافته شد، اغلب در مورد زندگی «علی حاتمی»، آثار سینمایی وی و یادنامه هایی به مناسبت سالروز وفات این هنرمند بزرگ بوده اند.
3-5-4-7- حدیث نفس……………………………………………………………………… 134
5-7- موضوع شوهر آهو خانم……………………………………………………………. 135
6-7- درونمایه شوهر آهو خانم……………………………………………………………. 135
7-7- لحن در شوهر آهو خانم………………………………………………………………. 139
8-7- فضا و رنگ شوهر آهو خانم………………………………………………………….. 143
9-7- گفت و گو در شوهر آهو خانم…………………………………………………….. 150
10-7- کنش و حادثه در شوهر آهو خانم……………………………………………… 162
11-7- توصیف در شوهر آهو خانم………………………………………………….. 165
12-7- نام و عنوان شوهر آهو خانم……………………………………………………… 172
13-7- تنه داستان در شوهر آهو خانم……………………………………………….. 173
1-13-7- مقدمه شوهر آهو خانم…………………………………………………………. 173
2-13-7- گره و بحران در شوهر آهو خانم…………………………………………….. 175
3-13-7- تعلیق در شوهر آهو خانم…………………………………………………… 177
4-13-7- کشمکش در شوهر آهو خانم………………………………………………. 179
5-13-7- هیجان در شوهر آهو خانم……………………………………………………. 182
6-13-7- اوج در شوهر آهو خانم……………………………………………………….. 184
7-13-7- پایان در شوهر آهو خانم……………………………………………………. 186
14-7- حقیقت مانندی در شوهر آهو خانم………………………………………….. 188
فصل هشتم: بررسی مکتب های ادبی در شوهر آهو خانم……………………….. 189
1-8- بررسی رئالیسم در شوهر آهو خانم……………………………………………… 189
1-1-8- رئالیسم روانشناختی……………………………………………………………… 189
2-1-8- رئالیسم جادویی ………………………………………………………………. 190
3-1-8-رئالیسم انتقادی………………………………………………………………… 191
4-1-8- رئالیسم نو………………………………………………………………………….. 192
2-8- بررسی رمانتیسم در شوهر آهو خانم…………………………………………. 193
3-8- بررسی ناتورالیسم در شوهر آهو خانم………………………………………… 195
4-8- بررسی سوررئالیسم در شوهر آهو خانم………………………………………. 196
5-8- بررسی سمبولیسم در شوهر آهو خانم…………………………………… 197
6-8- بررسی جریان سیال ذهن در شوهر آهو خانم……………………………… 200
فصل نهم: بررسی خصوصیات سبک در شوهر آهو خانم…………………. 220-201
1-9- خصوصیات زبانی……………………………………………………………………. 202
1-1-9- خصوصیات سطح واژگانی……………………………………………………… 202
2-1-9- خصوصیات سطح نحوی………………………………………………………… 207
2-9- بررسی سطح بلاغی…………………………………………………………………. 212
1-2-9- بررسی بلاغت در حوزه معنایی………………………………………………. 218
3-9- خصوصیات فکری…………………………………………………………………….. 219
فصل دهم: نتیجه گیری…………………………………………………………………… 221
فصل یازدهم: منابع و مآخذ………………………………………………………………. 225
چکیده:
شوهر آهوخانم، نخستین اثر علی محمد افغانی، اولین رمان بلند فارسی و یکی از بهترین رمان های فارسی در پنجاه سال اخیر است که در سال 1340 منتشر شد و ازهمان نخستین ماه های انتشار با اقبال گسترده بازارکتاب ایران روبه رو گردید . این رمان از سوی «انجمن کتاب ایران» به عنوان داستان برگزیده سال 1340 انتخاب شد و منتقدان ادب داستانی به ستایش آن پرداختند.
شوهر آهوخانم، اثری است رئالیستی اما نه یک رئالیسم مبتدی و عاری از نو آوری، رئالیستی است قرن بیستمی که رگه هایی از دیگر مکاتب ادبی در آن مشهود می شود. این اثر با در نظر گرفتن انبوه مسائلی از زندگی اجتماعی ملت ایران که در آن مطرح شده و از نظر ساختمان،شکل هنری و پرداخت هنرمندانه ی عناصر داستانی و همچنین از نظر سبک،زبان و شیوه بیان و محتوای تاریخی و اجتماعی اش نقطه عطفی در مسیر رشد و پیشرفت نثر ایران به شمار می رود.
دراین پژوهش سعی بر آن است تا نوع رمان، مکتب های ادبی و سبک شوهر آهوخانم مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد و بیشتر عناصر داستانی، جداگانه براساس معیارهای رمان شناسی معاصر بررسی و ارائه گردد و نقاط قوت و ضعف آن ها به صورت مستدل و مستند نشان داده شود.
پس از تلخیص رمان، از منظر اصطلاحات داستانی،پیرنگ،شخصیت پردازی، صحنه پردازی، زاویه دید، موضوع، درونمایه، لحن، فضاورنگ، گفت و گو، کنش و حادثه، توصیف، نام و عنوان، تنه داستان (مقدمه،گره و بحران، تعلیق، کشمکش، هیجان، اوج، پایان) و حقیقت مانندی رمان تحلیل و بررسی می گردد. از منظر سبک، خصوصیات سبکی شوهر آهوخانم در سه سطح زبانی، بلاغی و فکری پرداخت میشود. از آنجا که سطح زبانی مبحث گسترده ای است ، خصوصیات زبانی در دو سطح واژگانی و نحوی مورد بررسی قرار می گیرد.از منظر مکتب ادبی، خصوصیات رئالیسم، رمانتیسم، ناتورالیسم، سوررئالیسم، سمبولیسم و جریان سیال ذهن در شوهر آهوخانم در بوته نقد و بررسی گذاشته می شود.از منظر نوع رمان، به صورت مستدل نشان داده خواهد شد، شوهر آهوخانم اثری دراماتیک، محلی، اجتماعی و روانشناختی است.
پیشگفتار:
رمان شوهرآهو خانم،اثر علی محمد افغانی، یکی از بهترین رمان های فارسی در پنجاه سال اخیر است که در سال 1340 منتشر شد، پس ازانتشار این رمان که مورد استقبال قرار گرفت. «انجمن کتاب ایران» آن را به عنوان رمان برگزیده سال 1340 انتخاب کرد ومنتقدان ادب داستانی به ستایش از آن پرداختند و در نشریات ادبی آن زمان نوشتند :بدون شک اثر استادانه ای در زبان فارسی به وجود آمده است.این اثر با درنظر گرفتن انبوه مسائلی از زندگی اجتماعی ملت ایران که در آن مطرح شده و همچنین از نظر سبک، زبان، ساختمان و شیوه بیان فولکلوریک آن که با وجودهمه کمی هایش مطمئناًٌ به خاطر شکل هنری و محتوای اجتماعی اش نقطه عطفی در مسیر رشد و پیشرفت نثر ایران به شمار می آید و ارزش آن را دارد که به نقد گذارده شود.
ندوشن معتقد است که یک خلاء طولانی و دیرین با انتشار شوهر آهوخانم پر شده است. وی می نویسد: « شوهرآهو خانم آینه تمام نمای اجتماع و به حقیقت دائرة المعارف عظیمی است از زندگی دورانی که به شتاب سپری می شود. هنر اصلی نویسنده در نحوه نگارش داستان وحتی در تعبیرات بکر و بی شمار و توصیف های گویای او نیست ، هنر بزرگ وی این است که به همراه آفریدن ده ها انسان حقیقی و به جنبش در آوردن صدها حادثه واقعی از یک دوران خاص اجتماع پرده برگرفته و سیرواقعی آن را با همه زیر و بم ها و سایه روشن هایش پدیدار کرده است.» (ندوشن ،1340 : 525 )
در این پژوهش در نظر است، نوع رمان، مکتب ادبی و سبک شوهر آهوخانم مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد و بیشترعناصرداستانی جداگانه براساس معیارهای داستان نویسی معاصر بررسی و ارائه گردد و با نشان دادن محاسن و معایب آن از درستی و نادرستی نظر منتقدان در باب انسجام و انتظام مطلوب رمان اطلاع یابیم.
این پژوهش مبتنی بر یازده فصل می باشد .فصل نخست دربرگیرنده رمان ، رمان فارسی و انواع رمان می باشد. در فصل دوم پژوهش به بررسی مهمترین اصطلاحات داستانی می پردازیم. فصل سوم دربرگیرنده مکاتب ادبی است. فصل چهارم پژوهش شامل سبک ادبی است. در فصل پنجم خلاصه ی صحنه های رمان آورده می شود که بی گمان برای ورود به مبحث عناصر داستانی و آگاهی از چند و چون و حال و هوای رمان ضروری می نماید.
فصل ششم مبتنی است بر نوع رمان شوهر آهوخانم. فصل هفتم پژوهش دربرگیرنده اصطلاحات داستانی در شوهر آهوخانم می باشد. در این فصل مهمترین عناصر داستانی چون پیرنگ، شخصیت پردازی، صحنه پردازی ، زاویه دید، موضوع، درونمایه، لحن، فضا و رنگ،گفت و گو،کنش و حادثه،توصیف،نام و عنوان، تنه داستان(مقدمه، گره و بحران، تعلیق، کشمکش، هیجان، اوج، پایان) و حقیقت مانندی مورد بررسی و موشکافی واقع می شود.
فصل هشتم ناظر است بر نقد و بررسی مکتب ادبی چون رئالیسم، رمانتیسم، ناتورالیسم، سوررئالیسم، سمبولیسم و جریان سیال ذهن در شوهر آهوخانم. فصل نهم پژوهش، در برگیرنده ی سبک رمان می باشد.در این فصل خصوصیات سبکی شوهر آهوخانم در سه سطح زبانی، بلاغی و فکری تحلیل و بررسی می گردد. فصل دهم پژوهش نتیجه گیری است .در این فصل سعی بر آن است تا نتایج حاصل از این پژوهش با توجه به مطالب ارائه شده در فصل ششم، هفتم، هشتم و نهم بیان گردد. فصل یازدهم در برگیرنده ی منابع و مآخذ می باشد.
زندگی و آثار علی محمد افغانی:
زندگی:
علی محمد افغانی در 21 آذر سال 1304 شمسی «1925 میلادی» در کرمانشاه در یک خانواده کارگر متولد شد .(جمالزاده،1346: 24) پدر و مادرش اصفهانی بودند.پدرش در بحبوحه انقلاب مشروطه از اصفهان به کرمانشاه آمده بود.(کنعان کیایی،1390، 1) وی تحصیلات متوسطه را در کرمانشاه گذراند و برای ادامه تحصیل به تهران آمد.افغانی بعد از این که نتوانست در کنکور پزشکی شرکت کند وارد دانشکده افسری شد. به علت ممتاز بودن موفق به اخذ بورس تحصیلی گشت و عازم آمریکا شد و در آنجا با ادبیات و رمان آشنا گردید.(اسحاقی،1388، 3)
او در جوانی به سازمان نظامی حزب توده پیوست،به همین دلیل درجریان سقوط دکتر مصدق در بحبوحه سال 1332 به عنوان یک افسر مخالف، محکوم به پنج سال زندان شد. افغانی نوشتن رمان شوهر آهو خانم را در زندان آغاز کرد و تا سال 1337 به طول انجامید. پس از خروج از زندان در یک بنگاه خصوصی به صورت کارمند مشغول به کار شد و به چاپ رمانش در مهرماه سال 1340شمسی «1960 میلادی» اقدام کرد. (علوی،1343: 142)وی در حال حاضر به عنوان نویسنده در آمریکا زندگی میکند و مشغول چاپ زندگی نامه خود به زبان انگلیسی می باشد.
این مطلب را هم بخوانید :
شوهر آهوخانم:
شوهر آهوخانم نخستین اثر علی محمد افغانی است که در سال های بعد از کودتای 28 مرداد که نویسندگان کشور رو به ترجمه آثار خارجی آورده بودند نوشته شد.(میرعابدینی،1377: 393 )وی نگارش رمان خود را در سال 1332 در زندان آغاز کرد و تا سال 1337 به طول انجامید.پس از آزادی از زندان اثر خود را به ناشران عرضه کرد اماهیچ ناشری حاضر به چاپ رمانی حجیم به قلم نویسنده ای ناشناس نشد.پس از آن افغانی نخستین چاپ رمانش را با سرمایه ی شخصی خود در سال 1340 شمسی «1960 میلادی» منتشر ساخت .
شوهر آهوخانم شامل 18 فصل می باشد و برشی است 7 ساله از زندگی یک خانواده در کرمانشاه.این رمان در همان نخستین ماه های انتشار و پس از آن، تجدید چاپ های مکرر را برای نویسنده و ناشران آن به ارمغان آورد چنانچه تا سال 91 بیش از پانزده بار چاپ شده و فیلمی هم بر اساس آن ساخته شده است. این رمان که در روزگار خود ،حجیم ترین رمان اجتماعی بوده است دراولین نوبت چاپش حدود 900صفحه حجم داشته ولی نسخه های جدیدش حدود 800صفحه دارد.
آثار منتشر شده:
1-شوهر آهو خانم :1340
2-شادکامان دره قره سو :1345
3-شلغم میوه بهشته:1355
3-دکتر بکتاش:1364
5-سیندخت :1360
6-بافته های رنج :1361
7-همسفرها:
8-محکوم به اعدام:1370
9-بوته زار :
10-دختر دایی پروین:1384
11صوفی صحنه ،دزد کنگاور
12-دنیای پدران و دنیای فرزندان
عدالت به شمار میرود و شخصیّت های درجۀ دوم مانند” پشوتن” و ” ارسطالیس” مظهر خیرخواهی و دلسوزی هستند. خلاصه اینکه هر یک از اشخاص در شاهنامه- که تعداد آنها نیز بسیار است- ویژگیهای خاصّ خود را دارند.
فصل های تحقیق:
و در رسالهای با نام «اندر عبارت = on Interpretation» مخالفت خود را با طبیعی بودن زبان، بیان
کرد.[16] و درپی او «رواقیون» چهارحالت «فاعلی= nominative»، «مفعولی = accusative»، «اضافی =
genitive» و «مفعولالیهی= dative» را مطرح کردند. ولی تقسیمبندی کلام به هشت جزء، برای اولین بار به وسیله «دیونی سیوس تراکس = Dionysius Thrax» مطرح شد. این دانشمند یونانی صد سال قبل از میلاد میزیسته است، وی کاملترین دستور زبان یونانی را نگاشته و برای نخستین بار دستور زبان را علمی مستقل بیان کرده است. تقسیمبندی او همچنان در دستور زبان سنتی امروز باقی مانده است و با اضافه شدن «صوت» به صورت: اسم، صفت، فعل، ضمیر، حرف تعریف، حرف اضافه، قید، حرف ربط و صوت به کار میرود.[17] بعد از او «آپولونیوس دیسکولوس»، برای اولین بار به طرح نحو زبان یونانی پرداخت. وی اجزای هشتگانه کلامِ دیونوسیوس را با تعاریفی جدید و با بهره گرفتن از اصطلاحات فلسفی در کارش به کار برد. [18]
از سوی دیگر، رومیان برای نوشتن دستور زبان لاتین از سبک و سیاق یونانی بهره گرفتند . اما
در زبان لاتینِ باستان طبقهای از کلمات، که بتوان آن را هم ردیف با طبقه حرف تعریفِ زبان یونانی قرار داد ، وجود نداشت و بنا به همین دلیل ، این طبقه از حروف در زبان یونانی حذف شد اما
دانشمندی به نام «رمئیوس پاله مون»، که احتمالاً در قرن اول میلادی میزیسته است؛ طبقة «اصوات» را بیان کرد تا طبقهبندی تراکس همچنان ثابت بماند. [19] تقلیدهایی این چنین از دستور زبان یونانی، این
پندار را پدید آورد که دستور این زبان، یک چارچوب همگانی است که برای سایر زبانها هم به کار میرود[20] به طوری که از دستورهای نوشته شده از سوی برخی دانشمندان یونانی، مانند «ایلیوس دوناتوس= Donatus» دانشمند سده چهارم میلادی با عنوان «فن صغیر= Ars minor» و «پریسکیانوس = Priscian/ priscianus» دانشمند سده پنج و شش میلادی با عنوان «مقولات دستوری»، در تمام دوران سدههای میانه (500 تا 1500 میلادی) برای کتابهای درسی استفاده شد.[21]
در قرون وسطی که فاصلة زمانی قرن پنجم تا قرن پانزدهم را دربر میگیرد؛ فلاسفه مسیحی برای تحلیل زبانی که زبان وحی و الهامات آسمانی محسوب میشد؛ به اقداماتی دربارة دستور زبان دست زدند و به برخی مشخصات دستوری، مانند تمایز اسم و صفت، مطابقه دستوری (مطابقه برخی واژههای مرتبط در جمله)، کمیت دستور (مطابقه میان دو عنصر از مقولههای متفاوت، مثلاً فعل و اسم) و بدل در زبان لاتین دست یافتند. البته همه پژوهشهای زبان لاتین در خدمت عقاید و الهیات مسیحی به کار میرفت.[22]
اما در انگلستان، در حدود سال 1000میلادی «الفریک، پیر دیر اینشام = Eynsham» کتاب دستور زبان و مکالمات خود را که از نخستین کتابهای دستور زبان انگلیسی بود، با الگوبرداری از نظام دستوری پریسکیانوس نگاشت و بدینسان دستور زبان پریسکیانوس الگویی برای سایر دستورنویسان انگلیسی شد.[23]
آمیختگی فلسفه و زبان در قرن هفدهم رخ داد و بازتاب آن، پدید آوردن دستورهای عمومی بود که معروفترین آن «دستور عمومی و عقلانی = Grammaire génerale et raisonée» است که به دستور رویال (Port-royal) معروف است و در سال 1660 م انتشار یافت.[24] اما آنکه بیشتر از همه فلسفه را وارد مباحث دستوری زبان کرد «Condillac»، حکیم و روانشناس فرانسوی بود. کتاب او در سال 1775 م منتشر شد. او کلام و اجزاء کلام را به عنوان جلوهای از فکر تحلیل کرد و خواهان تدوین دستور زبان کلی برای همه زبانها بود. و این فکر او به کوشش برای زبانهای عمومی، از جمله «اسپرانتو» شد. نمونه کامل دستور زبان کلی را با نام «دستور دستورها» در اوایل قرن نوزدهم میبینیم که دانشمندی به نام «Giraut Duviver» نوشته است.[25] از دانشمندان همین دوره، میتوان فیلسوف و ریاضیدانِ معروف، «گوتفیرد ویلهم فن لایبنیتس» را نام برد که در قلمرو زبان شناسی ادعا کرد که کلیه زبانهای موجود در اروپا و آسیا از یک واحد مشتق شدهاند. ادعاهایی از این دست سبب شد تا دیگر دانشمندان به کشف خویشاوندی زبانهای مختلف و نیز شناخت منشاء زبانها بپردازند.[26]
در قرن بیستم دو روانشناس به نامهای «دامورت = J. Damourette» و «پیش = E.pichon» در کتاب خود به نام «بررسی دستور زبان فرانسه» زبان را از نظر روانشناسی و روانکاوی مطالعه کردند و بر منطق قدیم حاکم بر دستور زبان، که کلمات را در حکم ابزار منطقی میدانست و آنها را بر همین پایه تقسیمبندی میکرد؛ خط بطلان کشیدند و همین امر سبب شد تا تقسیمبندیهای تازهای برای کلمات مطرح شود.[27]
از دانشمندان بزرگ دیگر قرن نوزدهم میتوان فردینان دوسوسور (Ferdinan de sausure) را نام برد که بنیانگذار زبانشناسی نوین به شمار میرود. وی مطالعه
این مطلب را هم بخوانید :
پایان نامه درباره انحلال قرارداد/:منظور از بطلان در قاعده - خوشفکری - مرجع ایده ها و آموزش های علمی
نظاممند زبان و زبانها را تشخیص داد و شرایط تحقق دستاوردهای زبان شناسی قرن بیستم را فراهم کرد.[28]
از دیگر کسانی که انقلابی راستین (تعریف تامس کوهن = Thomas Kuhn) در زبانشناسی ایجاد کرد؛ نوام چامسکی «Noam, Chomsky» است که گام آغازین مطالعات زبان شناسی خود را با نوشتن