دانشگاه بوعلی سینا دانشکده ادبیات و علوم انسانی گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ...

4-4-4- شجاعت های بی همانند علی (ع)در بزرگ سالی ………………………………………… 99

4-4-5- نمونه هایی از شجاعت های بی نظیر علی (ع) در منظومۀ علی نامه ………………….. 100

4-4-6-نمونه هایی از شجاعت های بی نظیر علی (ع)در منظومۀ خاوران نامه ………………… 104

4-5- زهد و عبادات حضرت علی (ع)…………………………………………………………………. 108

4-6-کرامات و معجزات امیر المؤمنین علی (ع)………………………………………………………. 112

4-6-1- کرامات و معجزات امیر المؤمنین علی (ع)در منظومۀ علی نامه…………………………. 113

4-6-2-کرامات و معجزات امیرالمؤمنین علی (ع)در منظومۀ خاوران نامه ………………………. 117

4-7-علم وآگاهی علی (ع)………………………………………………………………………………… 120

4-7-1-علم و آگاهی علی (ع)در منظومۀ علی نامه ………………………………………………….. 121

4-8-صبر وحلم علی (ع)…………………………………………………………………………………… 125

4-9-کرامت نفس و جوانمردی علی (ع)……………………………………………………………….. 131

4-10-عدالت حضرت علی (ع)………………………………………………………………………….. 136

4-11- ثقه به نفس حضرت علی (ع)……………………………………………………………………. 142

4-12- وجوه فصاحت و بلاغت در دو منظومۀ علی نامه و خاوران نامه ……………………….. 146

4-12-1- عناصر موسیقایی ……………………………………………………………………………….. 146

4-12-1-1-وزن ……………………………………………………………………………………………. 146

4-12-1-2-ردیف …………………………………………………………………………………………. 147

4-12-1-3-قافیه …………………………………………………………………………………………… 148

4-12-1-4- عروض ………………………………………………………………………………………. 149

4-12-2- فصاحت …………………………………………………………………………………………. 150

4-12-3- بلاغت ……………………………………………………………………………………………. 152

4-12-3-1- معانی………………………………………………………………………………………….. 153

4-12-3-1-1-انشاء……………………………………………………………………………………….. 153

4-12-3-1-2-امر …………………………………………………………………………………………. 153

4-12-3-1-3- حذف مسندالیه …………………………………………………………………………. 156

4-12-3-2- بیان …………………………………………………………………………………………… 158

4-12-3-2-1-جایگاه تشبیه در علی نامه و خاوران نامه ………………………………………….. 159

4-12-3-2-2- افراد و ترکیب در تشبیهات …………………………………………………………. 161

4-12-3-2-3- جایگاه استعاره در حماسه ……………………………………………………………. 162

4-12-3-2-4-جایگاه استعاره در علی نامه و خاوران نامه ……………………………………….. 162

4-12-3-2-5-جایگاه کنایه در علی نامه و خاوران نامه …………………………………………… 163

4-12-3-2-6- مجاز مرسل ……………………………………………………………………………… 164

4-12-3-2-7-جایگاه اغراق در حماسه ………………………………………………………………. 165

4-12-3-2-8- جایگاه اغراق در منظومۀ علی نامه و خاوران نامه ………………………………. 165

4-12-3-3-بدیع …………………………………………………………………………………………… 165

4-12-3-3-1-اقسام جناس و تبلور آن در منظومۀ علی نامه و خاوران نامه ………………….. 166

4-12-3-3-2-تلمیح ……………………………………………………………………………………… 169

4-13-وجوه مطابقت با اسناد تاریخی ………………………………………………………………….. 171

4-13-1- شخصیّت های تاریخی موجود در منظومۀ خاوران نامه ……………………………….. 172

4-13-2- شخصیّت های تاریخی موجود در منظومۀ علی نامه ……………………………………. 174

فصل پنجم: استنباط و نتیجه­ گیری

5-1- استنباط و نتیجه گیری ………………………………………………………………………………. 179

منابع و مآخذ …………………………………………………………………………………………………… 185

چکیده:

امام علی (ع) به عنوان انسانی بر تر و متعلق به بشریّت شناخته می شود. و در حقیقت همۀ آرزوهای بشر در اعمال حضرت امیر(ع) تجسّم یافته و در متون نظم و نثر از منش و رفتار ایشان به عنوان نمونه والای یک انسان کامل یاد شده است. گاهی اوقات در شعر شاعران نکاتی را می بینیم که تقریباً همۀآنها بر اساس  باور و اعتقاد شاعر و براساس صفای دل آنها گفته شده است. جایگاه آزاد حضرت علی (ع) در شعر فارسی جایگاهی  بسیار والا و  بلند مرتبه و  بی نهایت گسترده است. از شاعران مدیحه سرا و عارف گرفته  تا شاعران حماسه پرداز. از صفات با کمال و شکوه و عظمت علی (ع)  نکات برجسته ای را می بینیم که ادبیات و شعر را به اوج زیبایی می رساند. گستردگی جلوۀ شخصیتی آن امام همام در گسترۀ ادب فارسی، تا به آن حد است که نمی توان در حدّ یک پایان نامه به تمام آن پرداخت. بنابراین در راستای انجام این تحقیق که حکم مقدمه را دارد. تنها به اشعار دو شاعر بزرگ آسمان شعر و ادب فارسی ( ربیعی و ابن حسام خوسفی ) اکتفا گردید و در حد توان سعی شد، تا سیمای علی (ع) از لابه لای اشعار این دو شاعر بزرگ مورد مطالعه قرار گیرد و بازگو شود. ابن حسام و ربیع، دو تن از شعرای بزرگ شعر و ادب فارسی هستند که شخصیّت والای علی (ع) آنان را وا داشته تا پیرامون آن حضرت، ابیاتی نغز و زیبا بسرایند. این دو شاعر توانا، برای این که شخصیّت علی (ع) را به طور کامل به تصویر بکشند، تمام زوایای زندگی آن حضرت را مورد کنکاش  قرار داده‌اند. از جمله مسایل مورد توجه این دو شاعر، افضلیت حضرت علی (ع) است که هر یک از آن دو بنا بر اعتقاد و مذهب خویش، دلایلی را برای کسب مقام جانشینی رسول خدا (ص) عنوان می کنند که نویسنده به بیان ابیاتی که با فضایل علی (ع) در ارتباط است، پرداخته و آنها را مورد تحلیل قرار داده است، با این حال نخست بحثی پیرامون این دو کتاب در این پایان نامه آمده، که گر چه به عنوان مقدمه  است، ولی ضرورت آن کاملاً احساس می شود. در این جا باید گفت، تمام این ابیاتی که در دیوان این دو شاعر، در ذکر فضایل حضرت علی (ع) موجود بوده، نویسنده استخراج نموده و آنها ر

این مطلب را هم بخوانید :

منابع پایان نامه ارشد با موضوع تلفن همراه

ا تحلیل کرده است. فضایلی همانند: علم، شجاعت، عدالت، زهد و تقوی، کرامات ومعجزات  حضرت علی (ع) و غیره… علاوه بر مناقب و فضایلی که این دو شاعر بدان پرداخته اند، چون در این تحقیق ضرورت داشته است که شمه ای از تاریخ صدر اسلام نیز ذکر شود و حوادثی که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به زندگانی حضرت علی (ع) پیوند می یابد، بازگو شود. نویسنده مطالبی کوتاه در این مورد را نیز بیان داشته است.  در ضمن تصویرهایی که این دو شاعر بزرگ از سیمای مبارک حضرت امیرالمؤمنین (ع) به دست داده اند به صورت تطبیقی،بحث شده است. و در پایان نیز به بررسی تطبیقی فنون فصاحت و بلاغت این دو منظومه پرداخته ایم.

فصل اول: طرح پژوهش

1-1- مقدمه

شعر را از نظر تقسیم بندی و به اصطلاح انواع ادبی؛ به گونه های متفاوتی تقسیم کرده اند، که شعر حماسی یکی از انواع آن به حساب آمده است.«حماسه ومنظومه های حماسی از دیدگاه صاحب نظران همیشه مطمح نظر بوده است و از آن تعابیر متنوعی شده است که به اجمال به برخی از آنها اشاره می شود: حماسه در لغت عرب به معنی شدَت در کار است و از این ریشه صفات أحمَس، جمع احامس، یعنی جای سخت و درشت و مرد درشت در دین و دلیر در حرب؛ حَمَس به همین معنی پدیدآمده است.» (صفا،1387:ج1،6) منظومه های حماسی از دیدگاه صاحب نظران به انواع مختلفی از جمله:

«1) منظومه های حماسی اساطیری و پهلوانی 2) منظومه های حماسی تاریخی 3) منظومه های حماسی دینی 4) منظومه های حماسی مصنوع تقسیم شده است.» ( همان: 5 )  «حماسه تقریباً در همۀ جوامع وجود دارد، امّا در ادبیات عرب، علی رغم این که کلمۀ حماسه عربی است؛ با تمام گستردگی اش از حماسه به معنی واقعی آن خبری نداریم؛ زیرا جامعۀ قبیله ای عرب،قابلیت پیدایش حماسه را نداشته و در گیریها بیشتر قبیله ای و داخلی بوده است.در عرب، حماسه به همین حرکت های جزئی وخروش ها وجدال ها و یاد مفاخرات شخصی و قبیله ای گفته می شود.اشعار حماسی، (اشعار پهلوانی) در ادبیات عرب برقطعات و قضایایی اطلاق می شود که بیشتر مبتنی بربیان مفاخر قبیله و فرد و ذکر شاعر از پهلوانیهای خود در میدان جنگ و فرار از مضایق و درافتادن در مهالک و چیره دستی در انتقام یا غارت و نهب است و راویان عرب درذکر تاریخ قبایل ازاین اشعار و رجزهایی که پهلوانان و جنگ جویان می گفتند بسیار یاد کرده اند.» ( همان:16)

«در تاریخ شعر فارسی اشعار دینی از شاعرانی مانند کسایی و نا صر خسرو و ربیع آغاز شد و بعداً به وسیلۀ شاعران شیعی مذهبی از قبیل قوامی رازی شاعر قرن ششم و ابن حسام خوسفی شاعر قرن نهم و محتشم کاشانی شاعر قرن دهم تکمیل شد و بعد از آن در تمام دورۀ صفویه و قاجاریه ادامه یافت.این اشعار که حماسه های دینی را هم باید در شمار آنها دانست، معمولاً در ذکر مناقب یا مصائب اولیای دین و پیشروان تشیع سروده شده است و رواج این نوع شعر در دورۀ صفویه که عهد تقویت مذهب تشیع و رسمی شدن آن در ایران است، از هر دورۀ دیگر بیشتر و در دورۀ قاجاری نیز از رواج نیفتاد.» ( صفا، 1387: ج 1،89 )

1-1-1- علی نامه

عنوان پایان نامه: صورخیال در شعر حافظ فصل اول: کلیات بخش اول: مقدمه

3- تأثیر صورخیال در آثار ادبی چیست؟

4- حافظ ، چگونه از عناصر صورخیال در شعر خود بهره برده است؟

5- صورخیال چه تأثیری در طراوت همیشگی و ماندگاری شعر حافظ داشته است؟

این مطلب را هم بخوانید :

پایان نامه طراحی مدل مدیریت استراتژیک برند باشگاه های لیگ برتر فوتبال ایران

بخش ششم: فرضیه ها

عنوان:آلودگی خاک به فلزات سنگین تکه هایی از متن به عنوان نمونه ...

اهداف اصلی:

1. بررسی اثر اسید هومیک و زئولیت در کاهش میزان جذب و اثرات سوء کادمیم در گیاه

اهداف فرعی:

1. تعیین میزان جذب کادمیم از خاک­های اصلاح شده با اسید هومیک و زئولیت توسط گیاه گندم

فصل دوم

مروری بر منابع

فصل دوم : مروری بر منابع

2-1 تعریف آلودگی

با مراجعه به لغت نامه واژه آلودگی مترادف با لغاتی مانند ناخالصی، ناپاکی، کثیفی و مضر به چشم می­خورد. اگر چه این معانی از نظر لغوی صحیح هستند اما تعریف کاربردی زیست محیطی را به دست نمی­ دهند (عرفان­منش و افیونی، 1388). به طور کلی عاملی که باعث برهم زدن شرایط طبیعی محیط زیست شده و موجب تغییرات نامطلوب در آن شود آلودگی نامیده می­شود. به عبارت دیگر هر گونه تغییر در ویژگی­های اجزای محیط به طوری که استفاده پیشین از آن­ها غیر ممکن گردد و به طور مستقیم یا غیر مستقیم منابع حیات موجودات زنده را به مخاطره اندازد نوعی آلودگی خواهد بود (شهبازی و همکاران، 1391). ماده آلوده کننده ماده­ای است که در جایی قرار گیرد که به طور عادی نمی­بایست آنجا قرار می­گرفت و یا دارای غلظتی بیش از غلظت طبیعی باشد به نحوی که بر روی موجودات زنده اثر نامطلوب داشته باشد (عرفان­منش، 1385).

2-2 آلاینده­ها

نظریات مختلفی در مورد آلوده کننده و آلودگی وجود دارد. در یک نوع تقسیم بندی، منابع آلاینده را به دو دسته نقطه­ای (در یک نقطه متمرکز و معمولا دارای غلظت بالای آلاینده­ها) و غیر نقطه­ای (دارای غلظت کمتر و دامنه­ی انتشار وسیع­تر) تقسیم می­ کنند (عرفان­منش و افیونی، 1388). در حال حاضر منابع آلاینده­های غیر نقطه­ای به عنوان مهم­ترین عوامل آلوده کننده آب و خاک در مقیاس جهانی به شمار می­روند و کشاورزی و حمل و نقل، بیشترین سهم را در ایجاد این نوع آلاینده­ها دارند (شهبازی و همکاران،1391).

در یک تقسیم­بندی دیگر مواد آلاینده در دو گروه آلاینده­های معدنی و آلاینده­های آلی تعریف می­شوند ( درویشی، 1391).

1- آلاینده­های معدنی: فلزات (Pb، Cd ،Cr، Ni و …)، شبه فلزات (As، Se و…)، عناصر غذایی (N، P، K، S و…) و ذرات رادیواکتیو (Cs، Uو…).

2- آلاینده­های آلی: ترکیبات آلی یکی از عمده­ترین آلاینده­های آب و خاک محسوب می­شوند. از جمله این مواد می توان به بای­فنیل­های پلی کلرینه، هیدروکربن­های نفتی، هیدروکربن­های چند حلقه­ای، آفت­کش­های آلی و … اشاره کرد.

1-2-2 آلاینده­های معدنی

یک دسته از آلاینده­های معدنی فلزات سنگین و عناصر کمیاب می­باشند. عناصر کمیاب به عناصری اطلاق می شود که از غلظت کمی در خاک و گیاه برخوردار باشند. این عناصر ممکن است برای رشد و نمو گیاه ضروری باشند یا نباشند (عرفان منش و افیونی، 1388).

واژه فلزات سنگین در حوزه­های علمی مختلف دارای تعاریف مشخصی است. بطور مثال، درسنگ­شناسی به فلزاتی این واژه اطلاق می­گردد که با دی تیزون واکنش می­دهند. اما در اغلب کاربردهای رایج، این واژه به فلزاتی اشاره دارد که وزن مخصوص آن­ها بیش از 5/4 گرم بر سانتیمتر مکعب باشد (گاهی ۴،۵ یا ۶ هم تعریف می شود) (توکلی محمدی و همکاران، 1390).

منابع آلوده کننده خاک، آب و هوا به قرار زیر می­باشند:

الف- ایجاد آلودگی از طریق صنعت

این مطلب را هم بخوانید :

بایگانی‌های فناوری - مجله علمی پژوهشی رهاجو: تحقیق و توسعه

ب- ایجاد آلودگی از طریق زباله و فاضلاب­های شهری

ج- ایجاد آلودگی از طریق پساب­های کشاورزی و استفاده از نهاده­های شیمیایی (سروی، 1387).

آلودگی خاک، به دلیل تأثیر مستقیم در تولید محصولات کشاورزی و تغذیه موجودات، بسیار حائز اهمیت است. بیشترین آلودگی­ها در مناطق صنعتی، اطراف شهرهای بزرگ و معادن وجود دارد. یکی از مشکلات اصلی کشاورزی در این مناطق، آلودگی خاک به عناصر سنگین است. زیرا فلزات سنگین ابتدا به گیاهان منتقل شده و سپس وارد زنجیره غذایی می­گردند. فلزات سنگین پایدار و غیرقابل تجزیه می­باشند. اگرچه بسیاری از آنها به مقدار کم برای چرخه­های بیولوژیک لازم هستند، اما اکثرا در غلظت زیاد سمی می­باشند (آلبولینو و همکاران[16]، 2003).

برخلاف سایر آلاینده­ها، دفع این فلزات از محیط بسیار مشکل می­باشد زیرا این فلزات به طور شیمیایی یا بیولوژیکی تخریب نمی­شوند و غیر قابل تجزیه هستند اما می­توانند اکسید شوند، احیا شوند و یا به وسیله مواد آلی کمپلکس شوند (گله­دار و یونسی، 1387).

2-3 سمیت فلزات سنگین در خاک

عنوان:بررسی تغییرات کاربری اراضی منطقه مهاباد با بهره گرفتن از تکنیک RS و GIS دانشگاه آزاد اسلامی ...

Investigation on land use changes using RS and GIS technique

تذکر: صرفاً دانشجویان رشته‏های زبان آلمانی،‌فرانسه و عربی مجازند عنوان پایان‏ نامه خود را به زبان مربوطه در این بخش درج نمایند و برای بقیه دانشجویان، عنوان بایستی به زبان انگلیسی ذکر شود.

ب – تعداد واحد پایان‏ نامه: 6

ج- بیان مسأله اساسی تحقیق به طور کلی (شامل تشریح مسأله و معرفی آن، بیان جنبه‏ه ای مجهول و مبهم، بیان متغیرهای مربوطه و منظور از تحقیق) :

اطلاع از نسبت کاربری ها و نحوه تغییرات آن در گذر زمان یکی از مهمترین موارد در برنامه ریزی ها می باشد. با اطلاع از نسبت تغیرات کاربری ها در گذر زمان می توان تغییرات آتی را پیش بینی نمود و اقدامات مقتضی را انجام داد ( فیضی زاده و حاج میررحیمی، 1387). ارزیابی های جهانی و منطقه ای از پوشش اراضی و تغییرات و وضعیت کاربری اراضی برای مطالعات تغییرات زیست محیطی و اقلیمی، اهمیت دارند. اطلاع از تغییر کاربری اراضی جهت بررسی عوامل و علل آنها در یک دوره زمانی می تواند مورد توجه برنامه ریزان و مدیران باشد. استفاده از روش های سنتی جهت بررسی تغییرات کاربری های اراضی و پوشش اراضی مانند نقشه برداری زمینی، عموما وقت گیر و پرهزینه است اما استفاده از داده های ماهواره ای با توجه به ویژگی هایی مانند دید وسیع و یک پارچه، استفاده از قسمت های مختلف طیف گسترده انرژی الکترومغناطیسی جهت ثبت خصوصیات پدیده ها، پوشش تکراری و امکان به کارگیری سخت افزارها و نرم افزارها، در دنیا با استقبال زیادی روبرو بوده است. از جمله کاربرد تصاویر و داده های ماهواره ای تهیه نقشه کاربری اراضی و بررسی تغییرات کاربری و پوشش اراضی و بررسی تغییرات کاربری ها مطالعات زیادی صورت گرفته است. اهمیت شناسایی، تعیین محدوده و پایش این تغییرات از طریق سنجش از دور و داده های جغرافیایی به عنوان یک مولفه کلیدی از علم تغییر اراضی، به طور گسترده با مطالعات تغییرات زیست محیطی و جهانی مشخص شده بود. (تورنر و همکاران،2007). هدف اولیه برنامه های کاربردی سنجش از دور در

 بررسی تغییر کاربری اراضی، تهیه نقشه کاربری اراضی و پوشش، و تعیین اینکه در یک بازه زمانی تغییرات چقدر در حال گسترش یا در حال کاهش بوده و یا منطقه مقاوم به تغییر مشخص است (هنسن و همکاران،2008). به طور مشخص تغییرات ناشی از تغییرات کاربری شامل توسعه شهری و تبدیل اراضی کشاورزی به کاربری های مسکونی و صنعتی و تبدیل مراتع به اراضی کشاورزی صورت می باشند (منندهر و همکاران،2009). در چهار دهه گذشته تغییرات کاربری اراضی/ پوشش گیاهی در ایران با سرعت افزاینده در بعضی جهات نامطلوب به وقوع پیوسته است و این باعث تشدید روند تخریب منابع طبیعی گردیده است. از آنجا که تغییرات در کاربری اراضی/ پوشش گیاهی در سطوح وسیع و گسترده صورت میگیرد، لذا تکنولوژی سنجش از دور یک ابزار ضروری و باارزش در ارزیابی تغییرات به دلیل پوشش مکرر و تکراری کره زمین می باشد (لو و همکاران،2004). داده های سنجش از دور، منابع اولیه ای هستند که به طور گسترده ای برای پایش تغییرات محیطی در دهه های اخیر مورد استفاده واقع شده اند.

د – اهمیت و ضرورت انجام تحقیق (شامل اختلاف نظرها و خلاءهای تحقیقاتی موجود، میزان نیاز به موضوع، فواید احتمالی نظری و عملی آن و همچنین مواد، روش و یا فرایند تحقیقی احتمالاً جدیدی که در این تحقیق مورد استفاده قرار می‏گیرد:

تحقیق حاضر در صدد تعیین انواع کاربری اراضی و بررسی روند تغییرات کاربری اراضی در بخشی از حوزه مهاباد می باشد. در این مطالعه کاربری های مختلف مرتع، کشاورزی آبی و دیم به دلیل تغییرات به وجود آمده در کاربری ها، وجود تصاویر ماهواره ای مربوط به دوره های مختلف و اطلاعات قابل دسترس برا ی مطالعه و بررسی انتخاب شدند. آگاهی از نوع و میزان تغییرات کاربری های اراضی در مناطق مختلف به عنوان یک پارامتر مهم مدیریت می تواند برنامه ریزان بخش های مختلف اجرایی را در مدیریت بهینه و توسعه همه جانبه یاری نماید. از لازمه های پیش پردازش تصویر جهت تعیین کاربری ها و پایش تغییرات، تصحیح هندسی، اتمسفری و رادیومتری دقیق تصاویر چند زمانه می باشد که اگر بطور صحیح تصحیح نشوند، نتایج نادرستی از آن بدست خواهد آمد. پایش زمانی و دقیق تغییر عوارض سطح زمین برای درک روابط و کنش های متقابل بین انسان و پدیده های طبیعی به منظور تصمیم گیری بهینه، از اهمیت به سزائی برخوردار است. در این مطالعه، تصاویر لندست TM و لندست +ETM با بهره گرفتن از پنج تکنیک پایش تغییر در حوزه مهاباد آنالیز شد. در این تحقیق می توان از تصاویر ماهواره ای لندست TM ، لندست+ETM، عکس های هوایی، تصاویر Google Earth و نرم افزارهای Idrisi3.2 ، Arc GIS10 استفاده نمود.

ه- مرور ادبیات و سوابق مربوطه (بیان مختصر پیشینه تحقیقات انجام شده در داخل و خارج کشور پیرامون موضوع تحقیق و نتایج آنها و مرور ادبیات و چارچوب نظری تحقیق):

ربیعی(1383) به منظور کشف و بازیابی تغییرات کاربری و پوشش اراضی شهر اصفهان از تکنیک مقایسه پس از طبقه بندی استفاده کرد. دو تصویر با الگوریتم حداکثر احتمال طبقه بندی شدند. تصاویر با بهره گرفتن از CROSSTAB تطابق داده شدند. نتایج نشان داد که در این دوره 2200 هکتار از اراضی کشاورزی اطراف شهر اصفهان به مناطق مسکونی تبدیل شده است.

این مطلب را هم بخوانید :

پایان نامه حقوق : معامله،

موریوکی و همکاران (2011) با بررسی تغییر کاربری اراضی در شهرک چیولیو در کنیا با بهره گرفتن از تصاویر لندست SPOT XS سال 1999 و لندست +ETM سال 2001 نشان دادند که تغییرات کاربری اراضی و پوشش در اثر افزایش جمعیت اتفاق افتاده است.

لیون و همکاران (1198) هفت شاخص پوشش گیاهی از سه تاریخ مختلف داده های MMS را برای پایش تغییر و پوشش زمین مقایسه کردند و نتیجه گرفتند که روش تفاضل NDVI پایش تغییر پوشش گیاهی بهتری را اثبات می کند.

سپهری و گانگ جون (2006) از تکنیک های مختلف تعیین تغییر شامل مقایسه بعد از طبقه بندی، تفاضل تصویر و تفاضل NDVI و آنالیز برداری تغییرات برای تهیه نقشه کاربری اراضی تحت تاثیر سیل استفاده

عنوان:تاثیر چرخه های خشک و مرطوب شدن بر فرایند معدنی شدن نیتروژن در خاک جنگل بلوط دانشگاه صنعتی اصفهان ...

شکل3-27- تحلیل تبعیضی تیمارهای رطوبتی با بهره گرفتن از سرعت فرایند آرجینین آمونیفیکاسیون و فرایند معدنی شدن نیتروژن­ در خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت …………………………………………………………………….. 67

شکل3-28- تحلیل تبعیضی تیمارهای رطوبتی با بهره گرفتن از سرعت فرایند آرجینین آمونیفیکاسیون و فرایند آمونیفیکاسیون در خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت ………………………………………………………………………………… 67

شکل3-29- تحلیل تبعیضی تیمارهای رطوبتی با بهره گرفتن ازفرایندهای آمونیفیکاسیون و نیتریفیکاسیون در خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت …………………………………………………………………………………………………………….. 68

شکل3-30- تحلیل تبعیضی تیمارهای رطوبتی با بهره گرفتن ازفرایندهای آمونیفیکاسیون و معدنی شدن نیتروژن­ در خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت …………………………………………………………………………………………………… 68

شکل3-31- تحلیل تبعیضی تیمارهای رطوبتی با بهره گرفتن ازفرایندهای نیتریفیکاسیون و معدنی شدن نیتروژن­ در خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت …………………………………………………………………………………………………… 69

شکل3-32- تحلیل تبعیضی تیمارهای رطوبتی با بهره گرفتن از فرایندهای آمونیفیکاسیون، نیتریفیکاسیون و معدنی شدن نیتروژن در خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت ……………………………………………………………………………….. 69

شکل3-33- نمودار درختی تفاوت بین واحد­های آزمایشی با کمک فرایندهای اندازه ­گیری شده در خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت ……………………………………………………………………………………………………………………. 71

چهارده

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                                                                            صفحه

جدول1-1- مقدار کربن و نیتروژن در خاک­های جنگلی و کشاورزی مجاور یکدیگر ………………………………………….. 22

جدول1-2- مقادیر کربن و نیتروژن توده­ی زنده­ی میکروبی خاک در سه کاربری جنگل، مرتع و کشاورزی …………….. 24

جدول2-1- تعداد چرخه­های رطوبتی اعمال شده به خاک­ها …………………………………………………………………………….. 32

جدول3-1- برخی خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک­های جنگل بلوط طبیعی و جنگل بلوط تخریب شده …………… 35

جدول 3-2- خصوصیات رطوبتی خاک­های جنگل بلوط طبیعی و تخریب شده …………………………………………………. 35

جدول 3-3- تعداد چرخه­های رطوبتی اعمال شده به خاک­های جنگل بلوط طبیعی و تخریب شده پس از دوره انکوباسیون……………………………………………………………………………………………………………………………………………….35

جدول3-4- تجزیه واریانس فرایندهای اندازه ­گیری شده در خاک­های جنگل بلوط طبیعی و تخریب شده ………………… 36

جدول3-5- اثر کاربری خاک بر فرایندهای اندازه ­گیری شده ………………………………………………………………………….. 38

جدول3-6- اثر تیمارهای رطوبتی بر فرایندهای اندازه ­گیری شده در خاک­های جنگل بلوط طبیعی و تخریب شده ……… 40

جدول3-7- ضرایب همبستگی بین فرایندهای اندازه ­گیری شده در خاک­های جنگل بلوط طبیعی و تخریب شده ……….. 42

جدول3-8- برخی خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت ………………… 49

جدول3-9- خصوصیات رطوبتی خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت ………………………………………. 50

جدول3-10- تعداد چرخه­های رطوبتی اعمال شده به خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت پس از دوره انکوباسیون ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 50

جدول3-11- تجزیه واریانس فرایندهای اندازه ­گیری شده در خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت ….. 50

جدول3-12- اثر موقعیت خاک نسبت به تنه درخت بر فرایندهای انداز­گیری شده ………………………………………………… 52

پانزده

جدول3-13- اثر تیمارهای رطوبتی بر فرایندهای اندازه ­گیری شده در خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….55جدول3-14- ضرایب همبستگی بین فرایندهای اندازه ­گیری شده در خاک­های جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….60

جدول3-15- ضرایب همبستگی فرایندهای اندازه ­گیری شده با برخی خصوصیات خاک­ها ……………………………………. 73

جدول3-16- رگرسیون چند متغیره بین آرجینین آمونیفیکاسیون و پارامترهای اندازه ­گیری شده ………………………………. 74

این مطلب را هم بخوانید :

بررسی سئو سایت هفته نامه شنبه

شانزده

چکیده

نیتروژن که یکی از عناصر پر مصرف مورد نیاز گیاهان است، به شکل آلی و معدنی در خاک­ها وجود دارد. معدنی شدن نیتروژن در خاک­ها با تجزیه بقایای آلی و آمونیفیکاسیون آغاز می­شود که طی آن نیتروژن موجود در بخش آلی خاک، توسط جمعیت­های هتروتروف خاک به شکل معدنی (NH3) تبدیل می­شود و در خاک در حضور آب به­صورت آمونیوم (NH4+) در می­آید. در ادامه روند معدنی شدن نیتروژن، آمونیوم توسط دو گروه از نیتریفیکاتورها به نیترات تبدیل می­شود. در مرحله اول، ساخت نیتریت (NO2–) توسط نیتروزوموناس اتفاق می­افتد و پس از آن نیتروباکتر نیتریت را به نیترات (–NO3) تبدیل می­ کند. فرایندهای معدنی شدن نیتروژن که ناشی از فعالیت­های میکروبی و آنزیم­های موجود در خاک است، به تنش­های محیطی پاسخ می­دهد و به­عنوان شاخص و نشان­گر برای کیفیت خاک و تنش­های محیطی به خاک مورد استفاده قرار می­گیرد. چرخه­های خشک و مرطوب شدن یکی از مهم­ترین رخدادهای رطوبتی خاک است که در اقلیم­های خشک و نیمه خشک رایج می­باشد. این چرخه­ها بر فرایندهای مربوط به معدنی شدن نیتروژن اثر می­گذارند. ریزش نامنظم برگ در زیر تاج پوشش درختان جنگل منجر به توزیع نامنظم مواد آلی در فواصل متفاوت از تنه درخت در خاک جنگل می­شود و از این طریق بر معدنی شدن نیتروژن تاثیر می­گذارد. هم­چنین تخریب جنگل و تبدیل آن به اراضی دیم می ­تواند بر فرایند معدنی شدن نیتروژن تاثیر داشته باشد. در این تحقیق اثر چرخه­های خشک و مرطوب شدن بر فرایند معدنی شدن نیتروژن در دو آزمایش جداگانه مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش اول، تاثیر چرخه­ها بر خاک جنگل بلوط و جنگل بلوط تخریب شده که به مدت چند دهه تحت کشت دیم قرار داشته است، مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش دوم، تاثیر چرخه­ها بر چهار خاک جنگل بلوط با فواصل متفاوت از تنه درخت (1، 2، 3و 4 متر) که از توزیع ناهمگن لاشبرگ برخوردار بودند، مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور، چهار تیمار رطوبتی شامل دو تیمار ثابت رطوبتی 5/0 و 3/0 ظرفیت نگه­داشت آب خاک و دو تیمار نوسان رطوبتی 5/0-1/0 و 3/0-1/0 ظرفیت نگه­داشت آب خاک، به مدت 90 روز و در دمای 25 درجه سانتی­گراد به خاک­ها اعمال شد. این آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی و در سه تکرار اجرا شد و پس از دوره انکوباسیون فرایندهای آمونیفیکاسیون، نیتریفیکاسیون، معدنی شدن نیتروژن و سرعت فرایند آرجینین آمونیفیکاسیون اندازه ­گیری شد. نتایج نشان داد که بین تیمارهای رطوبتی در فرایندهای اندازه ­گیری شده تفاوت معنی­دار وجود دارد. در هر دو آزمایش، بیش­ترین مقدار فراورده­ فرایندهای اندازه ­گیری شده مربوط به تیمار رطوبتی 5/0-1/0 ظرفیت نگه­داشت آب خاک بود و این نوع از نوسان رطوبتی نه­تنها به­عنوان یک تنش برای فرایندهای اندازه ­گیری شده عمل نکرده است، بلکه افزایش در این فرایندها را در پی داشته است. در حالی­که تیمار نوسان رطوبتی3/0-1/0 ظرفیت نگه­داشت آب خاک، برای فرایندهای آمونیفیکاسیون، نیتریفیکاسیون و معدنی شدن خالص نیتروژن ایجاد محدودیت و تنش کرد. فرایند آمونیفیکاسیون بیش­ترین حساسیت و فرایند آرجینین آمونیفیکاسیون کم­ترین حساسیت را به تیمارهای رطوبتی نشان دادند. بدین ترتیب بهترین فرایند جهت نمایش تمایز بین تیمارهای رطوبتی، فرایند آمونیفیکاسیون بود که به­خوبی تیمار نوسان رطوبتی 5/0-1/0 ظرفیت نگه­داشت آب خاک را از سایر تیمارهای رطوبتی متمایز ساخت. در آزمایش اول، بیش­ترین مقدار آمونیفیکاسیون در خاک جنگل بلوط و بیش­ترین مقدار نیتریفیکاسیون و معدنی شدن خالص نیتروژن در خاک جنگل بلوط تخریب شده مشاهده شد و بین جنگل بلوط و جنگل بلوط تخریب شده در فرایند آرجینین آمونیفیکاسیون تفاوت معنی­دار مشاهده نشد. در آزمایش دوم بیش­ترین مقدار فراورده­ فرایندهای اندازه ­گیری شده، در نزدیک­ترین خاک به تنه درخت (موقعیت1) که دارای بیش­ترین مقدار مواد آلی نسبت به دیگر خاک­ها بود، مشاهده شد.

کلمات کلیدی: چرخه­های خشک و مرطوب شدن، معدنی شدن نیتروژن، تخریب جنگل و توزیع لاشبرگ در جنگل

فصل اول

مقدمه و بررسی منابع

1-1- مقدمه

در تعریفی ساده می­توان خاک را بخش غیر سخت سطح زمین دانست که از چهار جزء معدنی، آلی، هوا و آب تشکیل شده است؛ این چهار جزء جدا از هم نبوده و بین آن­ها فعل و انفعال برقرار است. بیرس (1938) تشکیل خاک را فرایندی بسیار پیچیده دانست: “خاک حاصل کنش آب و هوا و موجودات زنده با مواد مادری و متأثر از ناهمواری­های موضعی در طول زمان می­باشد. همچنین شرایط زهکشی نیز مهم بوده و توسط ناهمواری­های موضعی، جنس مواد مادری و لایه­ی سنگی، مقدار بارندگی، شدت نفوذ و رواناب کنترل می­شود. بنابراین پنج عامل اصلی در تشکیل خاک مؤثر می­باشند: مواد مادری، آب و هوا، فعالیت­های بیولوژیکی، توپوگرافی و زمان. این عوامل وابسته به یکدیگر بوده و تغییر در یک عامل می ­تواند باعث تغییر در دیگر عوامل شود” [22]. در خاک فرایندهای بیولوژیکی، شیمیایی و فیزیکی اتفاق می­افتد که از شرایط پیرامون خود بسیار تاثیرپذیر می­باشند. علاوه بر این، چنین فرایندهایی برای بقای حیات کره زمین بسیار مهم بوده و در مقیاس وسیع، اختلال در یک فرایند می ­تواند نظم اکوسیستم آن منطقه را با تهدید جدی روبه­رو کند. از طرفی گیاهان برای رشد نیازمند خاک بوده و از این طریق، خاک به طور غیرمستقیم بر تولید اکسیژن و غذا اثرگذار است. خاک همچنین در تنوع زیستی و فرایند تصفیه­ی آب شرکت می­ کند و نیز محل زندگی بخش عظیمی از جانداران می­باشد که حلقه­هایی از چرخه­های غذایی را شامل می­شوند. همان­طور که اشاره شد سیستم خاک منفصل از محیط اطراف خود نبوده و نسبت به آن مؤثر و متأثر می­باشد. ممکن است اتفاقاتی در خاک یا محیط­های وابسته رخ دهد و عملکرد طبیعی سیستم خاک را مختل کند. این اتفاقات مختل­کننده تنش نام دارند. تنش­های خاک می­توانند به صورت طبیعی و بدون دخالت انسان رخ دهند یا به صورت مصنوعی و حاصل فعالیت­های بشر باشند [146].

شکل1-1- محیط خاک

خاک یک اکوسیستم بسیار پیچیده است. اگرچه مطالعه ریز جانداران خاک مشکل و درک ما از آن­ها محدود می­باشد، کاردون و گایج (2006) بیان می­ کنند که تنوع حیرت انگیز و اندازه کوچک اجتماعات این موجودات برای ما بیشتر آشکار شده است و کاوش­ها در سال­های اخیر نتایج چشمگیری داشته است [24]. جملات فوق تنها بخشی از پیچیدگی خاک در تشکیل و تکامل، فرایندها، حیات و تاثیرپذیری از محیط را نشان