برسی رفتار دیوار برشی بتن مسلح مقاوم‌سازی‌شده با FRP به روش اجزاء محدود دانشگاه شهید باهنرکرمان ...

تجارب بدست آمده ازگذشته نشان داده است که دیوارهای بتنی مسلح مقاوم سازی شده در برابر بارهای جانبی موثر و کارآمد می باشند. اما در برخی از موارد، این دیوارها ممکن است با آسیب ها و خطرات جدی یا جزئی در طی حادثه ای چون زمین لرزه روبرو شوند، همچنانکه در بر بررسی های محققینی چون فینتل[1](1995)، اردریک[2] و همکارانش (2003)، ساتچیوگلو[3] و همکارانش (2001)، سزن[4] و همکارانش (2003) و برزو[5](2004) گزارش شد. تصاویر 1-1 تا 6-1 شکست های برشی را در 3 زمین لرزه های اخیر نشان می دهند. این نوع از شکست در دیوارهای خمشی بلند و متوسط مشترک است و آنها توسط ترک های

 مایل[6] 45 درجه مشخص شده اند. دیوارهای بتنی بلند در حالتهای شکست و یاگسیختگی، نیاز به مقاوم سازی و نوسازی دارند. مقاوم سازی دیوار ممکن است به منظور حفظ نیروها باشد. نوسازی به معنای تعمیر یک دیوار آسیب دیده در اثر زلزله تا بازگرداندن قدرت و مقاومت اصلی یا سختی است. استفاده از کامپوزیت های FRP در تعمیر و نوسازی سازه ها به عنوان یک تکنیک جدید شناخته شده است. این نوع از مواد به لحاظ نسبت زیاد مقاومت به نسبت وزنی مشخص شده اند. استفاده از این نوع مواد، خصوصا در نو سازی و مقاوم سازی بناها و به ویژه در صنعت ساختمان سازی، نقش مهمی را ایفاء میکنند. در این برنامه تحلیلی، مقاوم سازی دیوارهای سازه ای در مقابل بارهای جانبی لرزه ای، با بهره گرفتن از کامپوزیت های FRP، مورد بررسی واقع شده است.

2-1- فصل بندی پایان نامه
این پایان نامه مشتمل بر 8 فصل است. فصل 1 شامل مقدمه ای است که اهداف و حیطه بررسی را در بر میگیرد. فصل 2، بررسی کلی از تحقیقات آزمایشی در خصوص بهسازی دیوارها، بررسی تحلیلی مدل سازی دیوارها و روش های طراحی دیوارهای سازه ای را ارائه میدهد. فصل 3، جزئیات منوط به برنامه آزمایشی، تنظیم و ساختار آزمایش، طراحی و ساخت  انواع نمونه های دیوار را نشان میدهد. فصل4 برنامۀ آزمایشی و مدل سازی و طراحی نمونه ها می باشد فصل 5 نتایج برنامه آزمایشی را رائه میدهد و شامل بحث و مقایسه است. فصل 6 مدل مرتبط به اجزاء محدود را توضیح میدهد که از آن برای آنالیز نمونه ها استفاده شده است. فصل 7 مدل تحلیلی را توصیف میکند که از آن برای آنالیز نمونه ها و برخی از نمونه های آزمایشی[7] استفاده شده است. فصل 8 خلاصه ای از تحقیق، نتایج اصلی و نکاتی را در خصوص بررسی های آینده ارائه میدهد.

1-2- دیوارهای سازه ای

این مطلب را هم بخوانید :

نقشه کاداستر

در بخش زیر، تعریفی از دیوارهای سازه ای بتنی مسلح، انواع مختلف آنها، رفتار آنها، حالت های شکستگی و گسیختگی ، بارها، تحقیقات تحلیلی و  آزمایش های اجراء شده در خصوص دیوارهای سازه ای و نیز 

بهینه سازی فرایند لجن فعال دانشگاه شهید باهنر کرمان دانشکده کشاورزی گروه مهندسی آب

3-11- مروری بر تحقیقات گذشته                                                                                               44
فصل چهارم:بهینه سازی
4-1-  مقدمه                                                                                                                                47
4-2- رابطه سازی طرح بهینه                                                                                                        47
4-3- تاریخچه بهینه سازی                                                                                                           49
4-4- تابع هدف                                                                                                                           49 
 فهرست مطالب
عنوان                                                                                                     شماره صفحه
4-5- روش بهینه سازی هوک جیوز                                                                                       50
4-5-1- الگوریتم هوک جیوز                                                                                          50
4-5-2- محاسبات عددی روش بهینه سازی هوک جیوز                                                    51
فصل پنجم: معرفی مدل ها جهت بهینه سازی تصفیه خانه لجن فعال
5-1- فرایند های رشد معلق                                                                                                   58
5-2- اصول و قواعد کلی سیستم های رشد معلق                                                                    58
5-3- محاسبات عددی                                                                                                          62
5-4- معرفی مدل                                                                                                                  63
5-4-1- حل مدل با روش هوک جیوز                                                                          65
             5-4-2- ورودی های برنامه                                                                                          65
5-4-3- برنامه روش هوک- جیوز به زبان فرترن                                                           65
5-4- 4- خروجی های برنامه                                                                                        65
5-4-5- نتایج و محاسبات                                                                                            65

5-5- بهینه سازی فرایند لجن فعال بر پایه مدل زیست محیطی                                                  71

5-5-1-  معادلات حاکم بر فرایند لجن فعال                                                                  72
5-5-2-  مواد و روش ها                                                                                              75
5-5-3- معادلات ریاضی مدل زیست محیطی                                                                 76
5-5-4- چگونگی محاسبات بهینه سازی مدل زیست محیطی                                          83
5-5-5- برنامه مدل EBM به زبان فرترن                                                                         79
5-5-6- نتایج و محاسبات                                                                                              79
5-5-7- مقایسه بین نتایج محاسباتی با داده های مرجع                                                     80
5-6- بحث و نتیجه گیری                                                                                                       83
منابع                                                                                                                                       85
پیوست                                                                                                                                    88
مقدمه
آب شرط وجود حیات می باشد. اکثر واکنشهای شیمیایی در محیط آبی صورت می گیرد. آب به علت خواص ویژه، نقش تنظیم کننده ای در طبیعت داشته و آن را در برابر تغییرات ناگهانی دما حفظ می کند.آب بعد از مصارف گوناگون (خانگی، کشاورزی، صنعتی و …) تبدیل به پساب  می شود. برای جلوگیری از آلودگی آب و محیط زیست، توسط این پساب ها، باید راهکارهایی برای تصفیه و استفاده مجدد از آن اتخاذ کرد( امیر زمانخانی، 1388). لزوم اجرای طرح های آب و فاضلاب و درک مشکلات ناشی از آن از دیر باز برای بشر مطرح بوده و در این راه طی قرون متمادی پیشرفتهای عظیمی نیز نصیب معماران و مهندسانی که علوم را از طریق تجربه و ممارست آموخته بودند، گردید( آصف خلدانی، 1356).
1-2-  تاریخچه مختصری درباره تغییر و تحول در طرز جمع آوری و تصفیه فاضلاب

قدیمی ترین کانالیزاسیون را می توان در آثار تمدن هندیان مشاهده نمود. در خرابه های شهر بابل و نینوا و نیز در جزیره کرت، آثاری از مجراهای فاضلاب و آبریزگاه های همگانی دیده شده اند. در شهرهای یونان و روم قدیم آثار فاضلاب روهایی به قطر های 2 تا 3 متر دیده شده اند، که ساختمان آنها را به 2000 سال پیش از میلاد نسبت می دهند. در بمبئی، باقیمانده گندآبروهایی مشاهده می شود، که ساختمان آنها را به حدود 1900 سال پیش مربوط می دانند. تا حدود یکصد سال پیش، بیشتر گندآبروها و به ویژه کانال های فرعی فاضلاب به صورت روباز ساخته می شدند. پس از آشکار شدن اثر این قبیل کانالها در پخش بیماریهای واگیردار، کوشش به عمل آمد، که تمام گندآبروها و فاضلابروها در زیر زمین ساخته شوند. کانال های اصلی شبکه های فاضلاب(اگو) شهر پاریس به طول 36 کیلومتر، در سال 1789 میلادی ساخته شده اند. شهر لندن پس از کشتاری که بیماری وبا در آن انجام داد و طی آن 25000 نفر تلف شدند، در سالهای 1832 تا 1848، دارای شبکه زیر زمینی جمع آوری فاضلاب شد. هامبورگ در سال 1842 و برلن در سال 1852 دارای شبکه های کانالیزاسیون گردیدند(محمد تقی منزوی،1360). در ایران نیز در زمینه آبرسانی و فاضلاب کارهایی بزرگ و ابداعاتی جالب به چشم می خورد. احداث هزارن کیلومتر قنات و همچنین بنای سد و تونل انتقال آب و بالاخره دفع فاضلاب در چاه، از ابتکارات معماران و مهندسان ایرانی است. از اواخر قرن هیجدهم که انقلابات صنعتی مردم را با سرعتی غیر قابل کنترل به شهر نشینی وادار ساخت، تامین آب سالم و دفع فاضلاب خانگی به صورت دو 

این مطلب را هم بخوانید :

پایان نامه قاعده اتلاف

موضوع حاد از نظر امکان زندگی، ولو با حداقل بهداشت ممکن، بروز کرد. برای دفع آب باران اولین بار طرح جوی سازی بوجود آمد، تا بدین ترتیب آبهای سطحی در خیابانهای شهر جمع آوری و به اولین منبع طبیعی آب نظیر نهر، رودخانه و یا دریا هدایت و دفع گردد. فاضلاب خانه ها نیز به صورت منفرد در زمینهای پشت منازل یا چاه ها و در پاره ای موارد مستقیما به داخل رودخانه دفع میشد. به تدریج با توسعه و تورم ناگهانی شهرها، وضع شهرنشنی بکلی دگرگون شد. این تغییرات و تحولات دو مشکل جدید در شهرها به همراه داشت، اول تامین آب و به خصوص آب سالم برای مصرف اهالی و دوم جلوگیری از دفع فاضلاب خانگی به داخل جوی ها بود. به وجود آمدن محیطی کاملا غیر بهداشتی در شهرها، مهندسان و معماران را وادار به تجدید نظر در طرز جمع آوری فاضلاب ساخت، تا آنکه مجبور به جدا کردن شبکه فاضلاب از آب بارا ن، یعنی ابداع شبکه مجزا شدند. این راه حل نیز اگرچه تا مدتی کوتاه مسئله را پایان یافته جلوه میداد، ولی با توجه به کم شدن فواصل بین شهرهای صنعتی که اکثرا در کنار رودخانه ها و سواحل دریا گسترش می یافت، عملا مجالی برای تصفیه طبیعی فاضلاب دفع شده در رودخانه باقی نمی ماند. به این ترتیب مشکل تامین آب سالم در شهرهای پایین دست به وجود آمد. بر اساس همین معضلات بود، که اولین بار برای تامین آب مصرفی شهر لندن، مهندسی به نام چلسی) (Chelsea به این فکر افتاد، که با حفر چاه هایی در امتداد مسیر رودخانه تایمز آب سالم تهیه نماید. این اقدام بزودی

عنوان : مطالعه عددی تاثیر عوامل مختلف بر ناپایداری شیب سدهای خاکی دانشگاه شهید باهنر کرمان دانشکده ...

2-3-6- روش­های تعادل حدی…………………………………………………………………………………. 16
2-4- کاربرد روش­های تعادل حدی در تحلیل پایداری سطوح شیب­دار…………………………………… 16
2-4-1- شکست صفحه‌ای………………………………………………………………………………………. 16
2-4-1-1- بررسی امکان رخ دادن شکست صفحه‌ای……………………………………………………. 16
2-4-1-2- تحلیل شکست صفحه‌ای به روش تعادل حدی………………………………………………. 17
2-4-2- شکست گوه‌ای………………………………………………………………………………………….. 19
2-4-2-1- شرایط وقوع شکست گوه‌ای……………………………………………………………………. 19
2-4-2-2- تحلیل شکست گوه‌ای به روش تعادل حدی…………………………………………………. 20
2-4-3- شکست دایره‌ای………………………………………………………………………………………… 20
2-4-3-1- شرایط وقوع شکست دایره‌ای…………………………………………………………………… 20
2-4-3-2- تحلیل شکست دایره‌ای به روش تعادل حدی………………………………………………… 21
2-4-3-3- محاسبه ضریب ایمنی برای شکست دایره‌ای…………………………………………………. 21

2-5-  پایداری خاکریزها با روش باریکه‌های قائم……………………………………………………………… 22

2-5-1- روش فلنیوس……………………………………………………………………………………………. 24
2-5-2- روش بیشاپ…………………………………………………………………………………………….. 27
2-5-3- روش جانبو………………………………………………………………………………………………. 30
2-5-4- روش تیلور……………………………………………………………………………………………….. 32
2-5-5- روش اسپنسر…………………………………………………………………………………………….. 34
2-5-6- روش سارما………………………………………………………………………………………………. 36
2-6نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………….. 36
فصل سوم تشریح الگوریتم برنامه‌‌نویسی ژنتیک
3-1 مقدمه………………………………………………………………………………………………………………. 38
3-2 تاریخچه­ی ظهور الگوریتم برنامه‌نویسی ژنتیک…………………………………………………………… 38
3-3 ویژگی­های الگوریتم برنامه‌نویسی ژنتیک………………………………………………………………….. 39
3-4 تحقّق الگوریتم برنامه‌نویسی ژنتیکی…………………………………………………………………………. 41
3-4-1 ایجاد یک جمعیت اوّلیه…………………………………………………………………………………. 41
3-4-2 تکرار مراحل زیر تا برقراری شرط پایان GP………………………………………………………. 41
3-5 ایجاد جمعیت اوّلیه……………………………………………………………………………………………… 42
3-6 عملگرها در الگوریتم برنامه نویسی ژنتیک………………………………………………………………… 43
3-6-1 عملگرهای اصلی در الگوریتم برنامه نویسی ژنتیک……………………………………………….. 43
3-6-1-1 عملگر تکثیر…………………………………………………………………………………………. 43
3-6-1-2 عملگر تزویج……………………………………………………………………………………….. 43
3-6-2 عملگرهای فرعی در الگوریتم برنامه‌نویسی ژنتیک………………………………………………… 45
3-6-2-1 عملگر جهش……………………………………………………………………………………….. 45
3-6-2-2 عملگر جایگشت……………………………………………………………………………………. 46
3-6-2-3 عملگر ویرایش……………………………………………………………………………………… 46
3-6-2-4 عملگر کپسوله‌سازی……………………………………………………………………………….. 46

3-6-2-5 عملگر ده یک کشی………………………………………………………………………………. 46

این مطلب را هم بخوانید :

بایگانی‌های پایان نامه های روانشناسی - خلاقیت و نوآوری تحول آفرین

3-6-3- انتخاب والدین………………………………………………………………………………………….. 47
3-6-3-1- روش چرخ­گردان…………………………………………………………………………………. 47
3-6-4 محاسبه­ی شایستگی……………………………………………………………………………………… 48
3-7 تعیین پاسخ نهایی……………………………………………………………………………………………….. 49
3-8 شرایط خاتمه در الگوریتم برنامه نویسی ژنتیک…………………………………………………………… 49
3-9 استفاده از الگوریتم برنامه نویسی ژنتیک در به دست آوردن ضریب اطمینان………………………… 49
3-9-1 مدل کردن الگوریتم برنامه نویسی ژنتیک با بهره گرفتن از نرم افزار متلب…………………………. 50
3-10 نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………….. 52

کاربرد صفحات مستغرق در کنترل روند رسوبگذاری در بنادر صیادی دانشگاه شهید باهنر کرمان ...

خلاصه:
با توجه به اینکه اثر صفحات مستغرق در کنترل فرایند رسوب گذاری در سواحل رودخانه ها طی پژوهش هایی پیشتر بررسی شده در این تحقیق سعی شد که کاربرد این صفحات تحت شرایط گوناگونی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد لذا با ایجاد حوضچه و بندر گاهی، در اشل آزمایشگاهی سعی شد شرایط امواج دریا و رسوب مدلسازی شده وتوپوگرافی کف محوطه بندر ابتدا بدون کاربرد صفحات مستغرق و سپس با قراردادن صفحات تحت زوایای مختلف برداشت شد و با مقایسه این برداشتها با یکدیگر نتایجی حاصل شد که این نتایج حاکی است که کاربرد صفحات مستغرق در مقابل ورودی بندر گاه موجب خواهد شد که رسوب در جهت عرضی هدایت شده و نتیجه آنکه ورودی رسوب به داخل بندر کنترل گردد.
اطلاعات مربوط به ارتفاع نقاط شبکه بندی روی بستر حوضچه ، در نرم افزار Excellوارد شده و به صورت جدول تنظیم شده است و این جدول ها نیز توسط نرم افزارSurfer مورد پردازش قرار گرفته و شکل توپوگرافی بستر حوضچه به صورت سه بعدی و شبکه بندی ترسیم شده است.در این تحقیق ابتدا آزمایش بدون کاربرد صفحات مستغرق بمدت 370 دقیقه و سپس با تخلیه آب حوضچه و استفاده از دستگاه رسوب سنج توپوگرافی کف محوطه بندر برداشت شد و نهایتا” با بهره گرفتن از نرم افزار Surfer نمای سه بعدی کف را پس از انجام هر سیکل آزمایش ترسیم شده که در ادامه فرایند آزمایش ها نتایج با این حالت به عنوان آزمایش شاهد مقایسه شده است.از آنجا که صفحات مستغرق در کانالهای آبگیر مورد استفاده قرار گرفته و به طرز قابل ملاحظه ای در انتقال عرضی رسوب و کنترل ورود رسوب به داخل آبگیر موثر بوده است ، لذا در این تحقیق با بهره گرفتن از مدل فیزیکی و شبکه بندی محوطه بندر و اطراف آن و شبیه سازی امواج دریا توسط دستگاه موجساز در محیط آزمایشگاه ابتدا میزان رسوب ورودی در نقاط مختلف شبکه بندی بندر در حالت بدون استفاده از صفحات اندازه گیری شده و سپس با کار گذاشتن صفحات مستغرق ، با آرایش مختلف ، در مقابل دهانه ورودی بندر بار دیگر میزان رسوب در نقاط شبکه بندی اندازه گیری شده است و نتایج با حالت بدون صفحات مقایسه و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج حاصل از این آزمایش ها حاکی از آنست که نصب صفحات مستغرق با آرایش مختلف در

 دهانه ورودی بنادر موجب انتقال عرضی رسوب و در نتیجه کنترل ورود رسوب به داخل بندر می گردد.

1- مقدمه
1. 1. 1- مهندسی دریا(ساحل)
تلاش برای برخی مسائل در منطقه ساحلی نظیر فرسایش سواحل و طراحی سازه ای و کاربری بنادر به قرن ها قبل باز میگردد بران(1972 Bruun)  مباحثی را در مورد فرسایش دریا و کنترل سیل در کشورهای هلند ،انگلیس و دانمارک در قالب مروری بر کارهای حفاظتی در دریا از قرن دهم میلادی به بعد ارائه نمود اینمان (Inman 1974) از مطالعه در مورد بنادر قدیمی اطراف دریای مدیترانه دریافت که بنادرساخته شده در هزار تا دو هزار سال قبل از میلاد مسیح ،”بیانگر یک درک عمیق غیر علمی خیلی بالا از امواج و جریانات دریایی هستند که به پیشرفت مفاهیم قابل توجه در مقابل نیروهای طبیعی منجر شده است”.
کارهای ساحلی بطور تاریخی مربوط به مهندسین عمران و امور نظامی بوده است.عبارت مهندسی دریا با برگذاری اولین کنفرانس مهندسی دریا درلانگ بیچ[1] کالیفرنیا در سال1950در زمره رشته های مهندسی با کاربرد عمومی تعریف گردید.اوبرین (Obrien 1950)  در پیشگفتارمجموعه مقالات کنفرانس فوق نوشت که مهندسی دریا یک رشته مهندسی جدید یا جداگانه نبوده و تربیت مهندسین و انجمن جدید مورد نظر نبوده است .مهندسی دریا اساساً شاخه ای از مهندسی عمران میباشد که بطور قابل توجهی بر علومی مانند اقیانوس شناسی ، هوا شناسی، مکانیک سیالات، الکترونیک و مکانیک سازه و سایر رشته اتکا دارد.
در مقایسه با سایر زمینه های مهندسی عمران، طراحی و مهندسی دریا کمتر بوسیله آئین نامه هاکنترل میشود دلیل این امر نیز طبیعت محیط ساحلی است که کمتر قابل استناد بوده و فقدان نسبی تجربیات پایه ای مورد نیاز جهت تدوین آئین نامه نیز مزید علت بوده است.

1. 1. 1. 2- تاریخچه مطالعات

تحقیقات و مطالعات در زمینه رسوب گذاری در بنادر در زیر آمده است:
منگور و چاندراوانسا (Mangor, Chandravansa 1991) مدل فیزیکی برای حل مشگل کم عمقی در بندر ماهیگیری برووالا در سریلانکا ساخته اند و ایشان توصیه به ساخت یک موج شکن ثانویه جدید در سمت پایین دست موج شکن موجود کرده اند. همچنین تاکید کردند که موج شکن جدید قرینه موج شکن اصلی باشد.
در آزمایشگاه دانلی(Danlee1986) مشگل کم عمقی بندر دینگ وال در کانادا مورد مطالعه قرار گرفت و پیشنهاد شد که با تغییر شکل دهانه ورودی بندر جریانی ازطرف داخل به خارج مخزن ممکن است ایجاد و تولید شود که می تواند از ته نشین شدن رسوب جلوگیری کند. در بندر ماهیگیری گومیزاکی ژاپن ، نودا(Noda1966) پیشنهاد کرد که طول موج شکن اصلی زیاد شود.
مطالعات برای مشگل رسوب گذاری بندر ماهیگیری یاکاکنت در ترکیه بوسیله گونبک(1990 Gonbac) انجام شده و پیشنهاد به ساخت یک موج شکن اصلی و یا آب شکن در بالا دست بندر کرده اند.
بوتین(Butin 1991) که مجموعه ای از مطالعات و تحقیقات آزمایشگاهی را در 59 بندر در آمریکا جمع آوری کرده است آشکار ساخت که محل و شکل ورودی بندر به طورجدی بر میزان کم عمقی تاثیر می گذارد.برای جلو گیری از مشگل بندر مریلند در کانادا اولت و انکتیل(1983 Olet, Anctill)  گزینه های مختلف را در آزمایشگاه آزمایش کرده اند و مناسب ترین شکل موج شکن ثانویه را تعیین کردند. توسط تحقیقات تکمیلی تاکیدشدکه مشگل فرایندکم عمقی با پارامتر های مختلف موج شکن تناسب دارند. اکثر مطالعات فوق در موردکم عمقی در یک منطقه خاص و تلاش برای بر طرف ساختن مشکل همان نقطه را دارند. تا زمانیکه این مشگل در

این مطلب را هم بخوانید :

پایان نامه : دروغگویی کودکان

 سرتاسر جهان فرا گیر است تعیین پارامترهایی که تاثیر بر کم عمقی می گذار ند حائز اهمیت میباشد. در این تحقیق به بررسی روند رسوب گذاری در بنادر با بهره گرفتن از مدل فیزیکی در دانشگاه شهید باهنر کرمان و همچنین آزمایشهای مربوط به کاربرد صفحات مستغرق در دهانه بندرجهت جلو گیری و کنترل ورود رسوب به بندر پرداخته شده است.

1. 1. 2- هدف از این تحقیق

رسوبات بستر توسط امواج و جریانات دریایی در مقابل موج شکن اصلی به سمت لبه موج شکن انتقال می یابند. با شکسته شدن امواج در نزدیکی ورودی بندر این رسوبات به حالت تعلیق درآمده و توسط امواج ضعیف به درون مخزن بندر انتقال می یابند و در نتیجه این فرایند از عمق مفید ناحیه داخل بندر کاسته شده و همین امر موجب می گردد که کشتیها و شناورها برای ورود و کناره گیری با مشگل رو برو گردند. جهت

بررسی اقتصادی کشت دانه ­های روغنی با رویکرد الگوی بهینه کشت براساس اصل مزیت نسبی دانشگاه ...

3-4-2-2-1 نهاده­های قابل تجارت (مبادله­ای)………………………………………….72

3-4-2-2-2 نهاده­های غیر قابل تجارت (داخلی)………………………………………72

3-4-2-2-2-1 روش اول………………………………………………………………72

3-4-2-2-2-2 روش دوم……………………………………………………………..72

3-4-2-2-3 نرخ سایه­ای ارز…………………………………………………………………73

3-4-2-2-3-1 روش اول………………………………………………………………73

3-4-2-2-3-2 روش دوم……………………………………………………………..74

3-4-2-2-4 قیمت سایه­ای محصول………………………………………………………..74

3-4-3 مزیت­نسبی به عنوان محدودیت………………………………………………………………..75

فصل چهارم (بحث و نتایج)

4-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………79

4-2 نهاده­های مورد نیاز برای  تولید یک هکتار از محصولات مورد بررسی…………………………79

4-3 تدوین مدل برنامه ­ریزی……………………………………………………………………………………….85

4-3-1 مدل کالیبره برای الگوی برنامه ­ریزی خطی (شناسایی مقادیر سمت راست)………85

4-3-1-1 معرفی محدودیت­ها………………………………………………………………………86

4-3-1-2 مقادیر سمت راست………………………………………………………………………87

4-4 تخمین مدل اصلی برنامه ­ریزی……………………………………………………………………………….88

4-4-1 معرفی مدل برنامه ­ریزی…………………………………………………………………………..88

4-4-3 نتایج تخمین مدل برنامه ­ریزی اولیه ( بر اساس قیمت­های بازاری)…………………..

.914-4-2 معرفی محدودیت­ها……………………………………………………………………………….90

4-4-4 اثر کاهش و افزایش هزینه­ها روی الگوی کشت منطقه…………………………………94

4-5 مزیت نسبی………………………………………………………………………………………….95

4-5-1 قیمت­های سایه­ای………………………………………………………………………………….95

4-5-1-1 نرخ ارز………………………………………………………………………………………95

4-5-1-2 کود شیمیایی……………………………………………………………………………….95

4-5-1-3 سموم شیمیایی……………………………………………………………………………..96

4-5-1-4 بذر…………………………………………………………………………………………….97

4-5-1-5 زمین………………………………………………………………………………………….97

4-5-1-6 نیروی کار…………………………………………………………………………………..97

4-5-1-7 ماشین­آلات…………………………………………………………………………………98

4-5-1-8 آب……………………………………………………………………………………………99

4-5-1-9 سوخت و حامل­های انرژی …………………………………………………………….99

4-5-1-10 حمل و نقل……………………………………………………………………………..100

4-5-1-11 محصول………………………………………………………………………………….101

4-5-2 محاسبه مزیت­نسبی………………………………………………………………………………101

4-5-2-1 سویای بهاره………………………………………………………………………………101

4-5-2-2 برنج…………………………………………………………………………………………102

4-5-2-3 کلزا…………………………………………………………………………………………102

4-5-2-4 گندم………………………………………………………………………………………..103

4-5-2-5 جو…………………………………………………………………………………………..104

4-5-2-6 بررسی تاثیر نرخ ارز بر مزیت­نسبی…………………………………………………105

4-6 تدوین مدل برنامه ­ریزی­خطی، توام با اصل مزیت نسبی (سودآوری اجتماعی)………………106

4-6-1 معرفی مدل برنامه ­ریزی…………………………………………………………………………106

4-6-2 معرفی محدودیت­ها…………………………………………………………………………….107

4-6-3 نتایج تخمین مدل برنامه ­ریزی ثانویه ( بر اساس قیمت­های سایه­ای)………………..108

4-6-4 تحلیل حساسیت ارزش­گذاری نرخ ارز و تاثیر آن روی الگوی بهینه کشت…….110

4-6-5 بررسی الگوی بهینه کشت در حالت چهارم ( نرخ ارز معادل 15000 ریال)…….113

4-6-5-1 معرفی مدل برنامه ­ریزی………………………………………………………………..113

4-6-5-2 نتایج تخمین مدل برنامه ­ریزی ( بر اساس نرخ ارز 15000 ریال)……………114

4-6-6 بررسی الگوی بهینه کشت در حالت ششم ( نرخ ارز معادل 17000 ریال)……….116

4-6-6-1 معرفی مدل برنامه ­ریزی………………………………………………………………..116

4-6-6-2 نتایج تخمین مدل برنامه ­ریزی ( بر اساس نرخ ارز 17000ریال)…………….117

4-7 مقایسه نتایج مدل­های برآورد شده با وضع موجود………………………………………119

فصل پنجم (نتیجه­ گیری و پیشنهادات)

5-1 نتیجه ­گیری و پیشنهادات…………………………………………………………………..122

منابع………………………………………………………………………………………………125

پیوست………………………………………………………………………………………………..130

1مقدمه:

توسعه فعالیتهای کشاورزی از شاخص­های اساسی توسعه در کشورهایی همچون ایران محسوب می­گردد. بی­شک رشد درآمد زارع و افزایش سطح رفاه خانوار روستائی از اساسی­ترین اهداف توسعه زیر بخش زراعت است. در بدو امر به نظر می­رسد بایستی سیاستهائی در جهت متعادل ساختن قیمت محصولات زراعی به سود تولید کنندگان اعمال گردد. اما از آنجایی که حساسیت تقاضای اغلب این محصولات ناچیز است، لذا افزایش قیمت آنها بار سنگینی بر دوش مصرف‏کنندگان تحمیل خواهد نمود (اکبری و بخشوده، 1375). بدین جهت باید با افزایش میزان کل محصول، می­توان بدون افزایش چشمگیر در قیمت محصولات، درآمد روستائیان را افزایش داد. از طرفی در سمت تقاضای محصولات کشاورزی ما با دو عامل افزایش جمعیت و بالارفتن تدریجی سطح درآمد سرانه مواجه هستیم و بدلیل آنکه کشورمان در مراحل میانی توسعه قرار دارد، این رشد همچنان ادامه خواهد یافت که حتی با فرض کنترل ضایعات (حین تولید و مصرف) و تعیین الگوی مصرف تولیدات کشاورزی باز هم تاثیر دوعامل فوق­الذکر مستمر، چشمگیر و فزاینده خواهد بود (آل محمد، 1380). به­ناچار عرضه مواد غذایی باید افزایش یابد یا به عبارتی رشد زراعت باید بیش از پیش افزایش یابد (انویه تکیه، 1374). بدین ترتیب نه تنها به جدی­ترین مسئله کشاورزی ایران یعنی کمبود عرضه پاسخ گفته می­شود، بلکه با جلوگیری از خروج ارز(جهت واردات) امکان سرمایه ­گذاریهای جدید سودآور فراهم شده و وضع کشاورزان بهبود می­یابد. لازم به ذکر است که افزایش تولید در حالت کلی از دو طریق امکان­پذبر است (سلطانی و همکاران، 1378):

1- افزایش سطح زیر کشت

2- افزایش عملکرد محصولات

این مطلب را هم بخوانید :

اصل استقلال امضاهای اسناد تجاری

اما همانگونه که همه صاحبنظران معتقدند با وجود آنکه اراضی کشاورزی قابل ملاحظه­ای در کشور ما وجود دارد، چون به زیرکشت بردن آنها مستلزم هزینه­ های زیادی است و همینطور به دلیل کمبود آبرسانی یا عدم امکان آبرسانی به برخی اراضی، استفاده مفید از آنها غیر ممکن است. لذا افزایش اراضی کشاورزی چندان اقتصادی به­نظر نمی­رسد (باقری، 1379). افزایش عملکرد محصولات نیز با کاربرد شیوه ­های تولید بهتر و مدرن، بکارگیری تکنولوژی مناسب در مزارع، بکارگیری بذر اصلاح شده، توسعه فعالیت­های مکمل و متمم…در نهایت می­توانند موجب افزایش تولید کل محصولات گردد (سلطانی و همکاران، 1378). پس از آنکه مسلم شد چه سطحی از تکنیک و تکنولوژی برای هر واحد زیر کشت، محصول و یا درآمد را حداکثر می­ کند، باید مطمئن شویم که عوامل اقتصادی در سطح خرد، منابع خود را به نحو مطلوبی بین فعالیت­های گوناگون تخصیص می­ دهند (آل محمد، 1380).  بنابراین با تشخیص بهینه نبودن الگوی کشاورزی مناطق مختلف در ایران، باید نسبت به تخصیص مجدد منابع در بین فعالیتهای مختلف جهت بهینه کردن الگوی کشت تا رسیدن به هدف اصلی، خواه افزایش درآمد زارع یا سطح رفاه روستائیان و یا…، اقدام کرد. برنامه ­ریزی کل مزرعه می ­تواند به صورتی کارا به تطبیق کشاورزان با یک اقتصاد در حال تحول و شرایط تکنولوژیکی جدید کمک کند که این امکان از طریق برنامه ­ریزی خطی امکان­پذیر است (هیزل[1] و همکاران، 1986). در ساده­ترین شکل، برنامه ­ریزی خطی روش تعیین یک ترکیب ایجادکنده حداکثر سود با توجه به گزینه­های تولیدی موجود در مزرعه است که دسترسی به این ترکیب با توجه به مجموعه ­ای از محدودیت­های ثابت درون مزرعه ممکن می­باشد (دانتزیگ[2]، 2002). دانه­های روغنی از محصولات با ارزش بخش کشاورزی به شمار می­روند که به عنوان ماده اولیه صنایع روغن­کشی و تامین­کننده نیازهای چربی، پروتئین و ویتامین در حیات موجودات زنده نقش اساسی را ایفا می­ کنند. دانه­های روغنی به عنوان گیاهان صنعتی، به دلیل کاربردها­ی فراوان در تغذیه انسان و کنجاله آن در تغذیه دام و طیور و مصارف متعدد صنعتی، از جایگاه ویژه­ای در بین محصولات کشاورزی برخوردارند. این دانه­ها بعد از غلات بعنوان دومین منبع تولید انرژی در تغذیه انسان مطرح می­باشند.

1-2 مشخصات جغرافیایی و اقلیمی ساری

استان مازندران یکی از استانهای پیشرو در تولید دانه­های روغنی می باشد. حدود 19%درصد از دانه­ها روغنی کشور در این استان تولید می­شود. شهرستان ساری با 3/3685 کیلومتر مربع وسعت حدود 5/15 درصد کل مساحت استان را به خود اختصاص داده است. این شهرستان بین 35 درجه و 58 دقیقه تا 36 درجه و 50 دقیقه عرض شمالی و 52 درجه و 56 تا 53درجه و 59 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ واقع شده است. همچنین این شهرستان به عنوان مرکز استان از شمال به دریای خزر، از مشرق به شهرستان نکاء، از جنوب به سلسله جبال البرز و استان سمنان و از مغرب به شهرستان­های جویبار، قائم شهر و سوادکوه متصل می­شود. حدود 25% از دانه­ها روغنی استان مازندران در شهرستان ساری تولید می­­شود و این شهرستان در بین شهرستان­های تولید کننده دانه­های روغنی در این استان رتبه اول را دارا می­باشد. از توانمندی‌ها و قابلیت‌های موجود در شهرستان ساری برای افزایش تولید دانه‌های روغنی می­توان موارد زیر را نام برد:

1- تنوع و گستردگی امکانات طبیعی در شهرستان برای توسعه کشت انواع دانه‌های روغنی.

2- تنوع و تعدد نباتات روغنی قابل کشت و تنوع ارقام با سازگاری بالا با شرایط اقلیمی مختلف به ویژه در کلزا.

3- امکان کشت کلزا و سویا در دو نوبت کشت پاییزه و بهاره.

4- امکان استفاده از ظرفیت‌های موجود از جمله کشت کلزا در اراضی شالیزار بعد از برداشت برنج.

اختلاف فاحش بین متوسط عملکردهای فعلی و عملکردهای تولیدکننده برتر (5/4 تن در سویا، 6/3 تن در آفتابگردان، 4 تن در گلرنگ، بیش از 8 تن در کلزا و 2 تن در کنجد) در این شهرستان (جهاد کشاورزی شهرستان ساری، 1387)، بیان‌کننده امکان افزایش تولید در این زمینه است. مطالعات انجام شده نشان‌دهنده ظرفیت بالای منابع آب و خاک کشور برای انجام امور به زراعی و افزایش سطح زیرکشت این شهرستان­است و با بهره گرفتن از اراضی آیش فعلی، تجهیز  و نوسازی اراضی و انجام پروژه‌های اصلاح خاک نظیر زهکشی، می‌توان به این ظرفیت‌‌ها رسید. یکی از مهمترین خصوصیات­ها استان مازندران و شهرستان­های