جدول 7-3 تیمارهای مختلف آزمایش تولید کالوس در محیط کشت B5 …………………………………………………………………………43
جدول 8-3 تیمارهای مختلف باززایی غیرمستقیم ………………………………………………………………………………………………………………..44
جدول 9-3 تیمارهای مختلف باززایی مستقیم ……………………………………………………………………………………………………………………..45
جدول 10-3 تیمارهای مختلف ریشه زایی در محیط کشت MS ……………………………………………………………………………………….46
جدول 11-3 تیمارهای مختلف ریشه زایی در محیط کشت MSنیم قدرت ……………………………………………………………………..46
جدول 1-4 تجزیه واریانس اثرات تیمارهای گندزدایی بر درصد آلودگی بذرهای نخود شیرین ………………………………………….49
جدول 2-4 تجزیه واریانس درصد جوانه زنی بذرهای نخود شیرین تحت تاثیر محیط کشت و شرایط روشنایی ………………51
جدول 3-4 تجزیه واریانس برخی صفات اندازه گیری شده تحت تاثیر نوع محیط کشت پرآوری شاخساره و نوع ریزنمونه54
جدول 4-4 تجزیه واریانس شاخص وزن کالوس در آزمایش کالوس زایی …………………………………………………………………………..59
جدول 5-4 اثر برهمکنش نوع محیط کشت پایه، ریزنمونه و هورمون بر وزن کالوس …………………………………………………………64
جدول 6-4 تجزیه واریانس خصوصیات شاخساره نخود شیرین در اندام زایی غیرمستقیم ………………………………………………….66
جدول 7-4 اثر برهمکنش نوع ریزنمونه، محیط کشت کالوس زا و محیط کشت باززایی بر تعداد شاخساره ……………………..73
جدول 8-4 اثر برهمکنش ریزنمونه، محیط کشت کالوس زا و محیط کشت اندام زا بر طول شاخساره ……………………………..80
جدول 9-4 تجزیه واریانس شاخص های تعداد شاخساره و طول شاخساره تحت تاثیر تیمارهای مختلف اندام زایی مستقیم…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….82
جدول 10-4 تجزیه واریانس تعداد ریشه و طول ریشه در آزمایش ریشه زایی از شاخساره ……………………………………………….88
جدول 11-4 تجزیه واریانس درصد زنده مانی، طول شاخساره و طول ریشه در آزمایش سازگاری ……………………………………94
((فهرست تصاویر و نمودارها))
عنوان صفحه
شکل 1-4 جوانه زنی بذر نخود شیرین در شرایط کشت درون شیشهای …………………………………………………………………………….53
شکل 2-4 مراحل تشکیل کالوس (الف: مرحله اولیه تولید کالوس از ریزنمونه میان گره ساقه در محیط کشت MS همراه با 2 میلی گرم در لیتر NAA + 5/0 میلی گرم در لیتر BAP، ب: تولید کالوس از ریزنمونه ریشه در محیط کشت MS همراه با 3 میلی گرم در لیتر NAA + 5/0 میلی گرم در لیتر BAP، ج: تولید کالوس از ریزنمونه میان گره در محیط کشت B5 حاوی 2 میلی گرم در لیتر NAA + 5/0 میلی گرم در لیتر BAP، د: تولید کالوس در محیط کشت MS حاوی 2 میلی گرم در لیتر NAA + 5/0 میلی گرم در لیتر BAP) …………………………………………………………………………………65
شکل 3-4 الف و ب: مراحل اولیه تشکیل شاخساره از کالوس، ج: تشکیل شاخساره کامل در محیط کشت اندام زایی MS حاوی 1 میلی گرم در لیتر TDZ…………………………………………………………………………………………………………………………………………..74
شکل 4-4 تشکیل شاخساره از کالوس(الف: در محیط کشت MS حاوی 1 میلی گرم در لیتر TDZ، ب: در محیط کشت MS حاوی 5/0 میلی گرم در لیتر TDZ، ج: در محیط کشت MS حاوی 5/0 میلی گرم در لیتر BAP + 1/0 میلی گرم در لیتر NAA، د: در محیط کشت 1 میلی گرم در لیتر BAP +1/0 میلی گرم در لیتر NAA) ………………………………….81
شکل 5-4 تشکیل شاخساره در آزمایش اندام زایی مستقیم از ریزنمونه میان گره ساقه در محیط کشت MS حاوی 5/0 میلی گرم در لیتر TDZ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….87
شکل 6-4 اندام زایی مستقیم در محیط کشت MS حاوی 5/0 میلی گرم در لیترBAP + 5/0 میلی گرم در لیتر KIN ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………87
شکل 7-4 ریشه زایی در محیط کشت MS حاوی 1 میلی گرم در لیتر IBA ………………………………………………………………….93
شکل 8-4 ریشه زایی در محیط کشت ½ MS حاوی 1 میلی گرم در لیتر IBA ……………………………………………………………93
شکل 9-4 کشت گیاهک های تولید شده در بسترهای سازگاری و ایجاد پوشش پلاستیک (الف: بستر کوکوپیت، ب: بستر پرلیت) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….96
شکل 10-4 روند باز کردن تدریجی پوشش پلاستیک (الف: پس از گذشت 2 هفته، ب: پس از گذشت 3 هفته) …………….96
شکل 11-4 انتقال گیاهک ها به گلدان و نگهداری در شرایط آب و هوایی گلخانه …………………………………………………………….98
نمودار 1-4 اثر نوع تیمار گندزدایی بر شاخص درصد آلودگی بذور نخود شیرین کشت شده در محیط کشت …………………50
نمودار 2-4 اثر محیط کشت بر درصد جوانه زنی بذرها ………………………………………………………………………………………………………..51
نمودار 3-4 اثر شرایط روشنایی بر درصد جوانه زنی بذرها …………………………………………………………………………………………………..52
نمودار 4-4 برهمکنش اثر محیط کشت و شرایط روشنایی بر درصد جوانه زنی بذرها ……………………………………………………….53
نمودار 5-4 اثر نوع ریزنمونه بر تعداد شاخساره در محیط کشت پرآوری …………………………………………………………………………….54
نمودار 6-4 اثر محیط کشت پرآوری بر تعداد شاخساره ……………………………………………………………………………………………………….55
نمودار7-4 اثر برهمکنش نوع ریزنمونه و نوع محیط کشت پرآوری بر شاخص تعداد شاخساره ………………………………………….56
نمودار 8-4 اثر نوع ریزنمونه بر طول شاخساره در محیط کشت پرآوری شاخساره ……………………………………………………………..57
نمودار 9-4 اثر نوع محیط کشت پرآوری بر طول شاخساره در پرآوری شاخساره ……………………………………………………………….57
نمودار 10-4 اثر برهمکنش نوع ریزنمونه و نوع محیط کشت پرآوری بر طول شاخساره ……………………………………………………58
نمودار 11-4 اثر محیطهای کشت MS و B5 بر وزن کالوس …………………………………………………………………………………………….60
نمودار 12-4 اثر نوع ریزنمونه بر وزن کالوس ………………………………………………………………………………………………………………………..60
نمودار 13-4 اثر غلظت تنظیم کننده های رشد بر وزن کالوس …………………………………………………………………………………………..61
نمودار 14-4 اثر برهمکنش نوع محیطهای کشت MS و B5 و ریزنمونه بر وزن کالوس ………………………………………………….62
نمودار 15-4 اثر برهمکنش نوع محیطهای کشت MS و B5 و هورمون بر وزن کالوس …………………………………………………..62
نمودار 16-4 اثر برهمکنش نوع ریزنمونه و هورمون بر وزن کالوس …………………………………………………………………………………….63
نمودار 17-4 اثر ریزنمونه کالوس بر تعداد شاخساره …………………………………………………………………………………………………………….67
نمودار 18-4 اثر محیط کشت کالوس زا بر تعداد شاخساره ………………………………………………………………………………………………….68
نمودار 19-4 اثر محیط کشت اندام زا بر تعداد شاخساره ……………………………………………………………………………………………………..69
نمودار 20-4 اثر برهمکنش ریزنمونه و محیط کشت کالوس زا بر تعداد شاخساره ……………………………………………………………..70
نمودار 21-4 اثر برهمکنش ریزنمونه و محیط کشت باززایی بر تعداد شاخساره …………………………………………………………………71
نمودار 22-4 اثر برهمکنش محیط کشت کالوس زا و محیط کشت باززایی بر تعداد شاخساره ………………………………………….72
نمودار 23-4 اثر ریزنمونه بر طول شاخساره ………………………………………………………………………………………………………………………….75
نمودار 24-4 اثر محیط کشت کالوس زا بر طول شاخساره ………………………………………………………………………………………………….76
نمودار 25-4 اثر محیط کشت اندام زا بر طول شاخساره ……………………………………………………………………………………………………..76
نمودار 26-4 اثر برهمکنش ریزنمونه و محیط کشت کالوس زا بر طول شاخساره ………………………………………………………………77
نمودار 27-4 اثر برهمکنش ریزنمونه و محیط کشت اندام زا بر طول شاخساره ………………………………………………………………….78
نمودار 28-4 اثر محیط کشت کالوس زا و اندام زا بر طول شاخساره …………………………………………………………………………………..79
نمودار 29-4 اثر ریزنمونه بر تعداد شاخساره در باززایی مستقیم …………………………………………………………………………………………83
نمودار 30-4 اثر محیط کشت باززایی بر تعداد شاخساره در باززایی مستقیم ……………………………………………………………………..83
نمودار 31-4 برهمکنش اثر ریزنمونه و محیط کشت باززایی بر تعداد شاخساره در باززایی مستقیم ………………………………….84
نمودار32-4 اثر ریزنمونه بر طول شاخساره در باززایی مستقیم …………………………………………………………………………………………..85
نمودار 33-4 اثر محیط کشت باززایی بر طول شاخساره در باززایی مستقیم ………………………………………………………………………85
نمودار 34-4 اثر برهمکنش ریزنمونه و محیط کشت اندام زا بر طول شاخساره در باززایی مستقیم ………………………………….86
نمودار35-4 اثر غلظت محیط کشت بر تعداد ریشه ……………………………………………………………………………………………………………..89
نمودار 36-4 اثر غلظت هورمون بر تعداد ریشه …………………………………………………………………………………………………………………….89
نمودار 37-4 اثر برهمکنش غلظت محیط کشت پایه و غلظت هورمون بر تعداد ریشه ………………………………………………………90
نمودار 38-4 اثر غلظت محیط کشت بر طول ریشه ……………………………………………………………………………………………………………..91
نمودار 39-4 اثر غلظت هورمون بر طول ریشه ……………………………………………………………………………………………………………………..91
نمودار 40-4 اثر برهمکنش غلظت محیط کشت MS و غلظت هورمون بر طول ریشه ……………………………………………………..92
نمودار 41-4 اثر بستر کشت سازگاری بر درصد زنده مانی …………………………………………………………………………………………………..95
نمودار 42-4 اثر بستر کشت سازگاری بر طول شاخساره ……………………………………………………………………………………………………..95
نمودار 43-4 اثر بستر کشت سازگاری بر طول ریشه ……………………………………………………………………………………………………………97
این مطلب را هم بخوانید :
فصل اول
مقدمه و اهداف
فصل اول
مقدمه و اهداف
1-1 مقدمه
در چند دهه گذشته با انجام تحقیقات متعدد در زمینه زیست فن آوری[1] کشاورزی، این بخش دارای جایگاه مهم و با ارزشی شده است. این روش این امکان را فراهم می سازد که با بهره گرفتن از فنون مختلف از قبیل دست ورزی ژنتیکی[2]، کشت بافت[3] و کشت سلول گیاهی در شرایط درون شیشهای[4]، گیاهانی با ساختار ژنتیکی متفاوت و در نتیجه واریتههای با عملکرد بیشتر و مقاوم به آفات و بیماریها و علف های هرز و متحمل به تنشهای محیطی، تولید نماید (چاولا[5]، 2000). شیوه کشت بافت گیاهی طیف وسیعی از روشها را شامل می شود. از جمله این روشها، باززایی از بافتهای جنینی، قطعات سایر بافتها، کالوس، سلولهای جدا شده و یا پروتوپلاست را می توان نام برد. باززایی گیاهک[6] از طریق کشت بافت یک نیاز اساسی برای استفاده ژنتیک مولکولی است. یکی از روشهای کشت بافت، باززایی گیاهکها است که از طریق تشکیل گیاهکها با القاء ساقههای نابجا[7]، جنین های رویشی[8] و یا جوانههای جانبی[9] امکان پذیر می شود. در این صورت ساقههای نابجا یا جنین های رویشی از کالوس و یا به طور مستقیم از ریز نمونه بدست می آید (پیریک، 1985). این روش می تواند به منظور بهبود و اصلاح گیاهان[10]، تولید گیاهان عاری از عوامل بیماری زا یا پاتوژن[11]، نگهداری ژرم پلاسم[12]، تکثیر انبوه[13] و تولید و تکثیر همگروهها[14] (گیاهانی با ساختار ژنتیکی یکسان) مورد استفاده قرار می گیرد (لویولا و وازکوز[15]، 2006). روش های کشت بافت بر این حقیقت تاکید دارد که خیلی از سلول های گیاهی، پتانسیل و ظرفیت دارند که قادر به باززایی یک گیاه باشند که به آن توتی پوتنسی[16] می گویند (آکین آیدو و همکاران[17]، 2009). فاکتورهای مهمی که در کشت بافت باید مورد توجه قرار گیرند شامل موقعیت فیزیولوژی گیاه مادری، انتخاب ریزنمونه، مبدا و اندازه ریزنمونه[18]، انتخاب محیط کشت مناسب برای ریزنمونه، قطبیت و تعادل هورمونی در محیط کشت می باشند.
کشت بافت شامل مراحل زیر می باشد: الف) تهیه ریزنمونه و گندزدایی ریزنمونه، ب) تولید کالوس، ج) باززایی از کالوس (باززایی غیرمستقیم)، د) ریشه زایی، ه) سازگاری و انتقال به گلخانه (تاجی و همکاران، 2003). کالوس، تودهای از سلولهای پارانشیمی بی شکل با دیواره سلولی نازک است که در شرایط طبیعی و یا در محیط کشت درون شیشه ای به صورت سازمان نیافته رشد می کند. هنگامی که گیاه زخمی یا بریده می شود، در محل زخم کالوس تشکیل می شود (پیریک، 1985). در روش باززایی غیر مستقیم عموما تولید گیاهان با واسطه کالوس صورت می گیرد. یعنی ابتدا بافت ریز نمونه وادار به تشکیل کالوس می شود و سپس از کالوس اندام زایی صورت می گیرد (شریفی و همکاران، 1389).
معمولا از پنج گروه تنظیم کننده های رشد گیاهی[19] در کشت بافت، بیشتر از اکسینها[20]، سیتوکینینها[21] و جیبرلین[22] استفاده می شود (شریفی و همکاران، 1389). پرآوری شاخه[23]، یک مرحله از فرایند ریزازدیادی است که به عنوان یکی از مراحل اصلی علم بیوتکنولوژی در نظر گرفته می شود. این فرایند تولید ʾʾشاخه از جوانهʿʿ از زمان کشف سیتوکینین و ترکیبات شبه سیتوکینین از طریق ساخت مصنوعی به دست آمد (دامیانو و همکاران، 2000). در اندام زایی مستقیم[24]، قسمتی از بافت گیاه (ریزنمونه) جدا شده و در شرایط عاری از آلودگی به محیط کشت مناسب منتقل می شود. سپس با تغییر غلظت مواد تنظیم کننده رشد در محیط کشت، اندام مورد نظر تشکیل می شود
[1] Biotechnology
3-4-13- واکاوی داده ها. 52
فصل چهارم: نتایج و بحث. 54
4-1- کشت بافت. 54
4-1-1- تشکیل شاخساره نابجا از ریزنمونه های برگ ارقام استاندارد و مینیاتور میخک. 54
4-1-1-1- مواد گیاهی. 54
4-1-1-2- گندزدایی. 54
4-1-1-3- ریزنمونه ها و محیط باززایی. 55
4-2- انتقال ژن با واسطه اگروباکتریوم. 56
4-2-1- آزمایش مقدماتی. 58
4-2-1-1- گزینش با کانامیسین. 58
4-2-2- تولید گیاهان تراریخت. 61
4-2-3- تأیید گیاهان تراریخت با سنجش فعالیت GUS. 63
4-3- آنالیز PCR.. 64
4-4- تأثیر غلظت باکتری. 67
4-5- تاثیر زمان مایه زنی. 71
4-6- تاثیر مدت زمان هم کشتی بر کارایی انتقال ژن. 69
4-7- برهمکنش سه عامل چگالی نوری باکتری، مدت زمان مایه زنی ریزنمونه ها با باکتری و مدت زمان هم کشتی. 73
پیشنهادها. 77
منابع. 78
فهرست جدولها
عنوان صفحه
جدول 1-3- مواد تشکیل دهنده محلولهای پایه محیط کشت MS. 34
جدول 2-3- انواع محیط های کشت مورد استفاده.. 40
جدول 3-3- مواد مورد نیاز برای استخراج DNA ژنومی 47
جدول 4-3- مواد لازم در واکنش PCR.. 51
جدول 5-3- دوره های دمایی واکنش های PCR.. 51
جدول 1-4- اثر غلظت های مختلف BA و NAA بر تعداد شاخساره های نابجای باززایی شده از ریزنمونه های برگ رقم استاندارد’Rendz-Vous‘ . 57
جدول 2-4- اثر غلظت های مختلف BA و NAA بر تعداد شاخساره های نابجای باززایی شده از ریز نمونه های برگ رقم ’Panamera‘.. 57
جدول 3-4- اندام زایی از ریزنمونه های برگ دو رقم میخک روی محیط دارای کانامیسین با و بدون آلودگی توسط Agrobacterium tumefaciens LBA 4404. 60
جدول4-4- مقایسه تعداد و درصد شاخساره های تراریخت به دست آمده در تیمار چگالی های نوری مختلف باکتری.. 70
جدول 5-4- مقایسه تعداد و درصد شاخساره های تراریخت به دست آمده در مدت زمان های مایه زنی ریز نمونه ها با باکتری.. 71
جدول6-4- مقایسه تعداد و درصد شاخساره های تراریخت به دست آمده در مدت زمان های هم کشتی مختلف ریز نمونه ها با باکتری 74
جدول 7-4- مقایسه درصد شاخساره های تراریخت به دست آمده در سه عامل چگالی نوری باکتری، زمان مایه زنی با باکتری و مدت هم کشتی ریز نمونه ها با باکتری در سه سطح مختلف برای رقم ’Rendz-Vous‘ 76
جدول 8-4- مقایسه درصد شاخساره های تراریخت به دست آمده در سه عامل چگالی نوری باکتری، زمان مایه زنی با باکتری و مدت هم کشتی ریز نمونه ها با باکتری در سه سطح مختلف برای رقم ’Panamera‛ 77
فهرست نگارهها
عنوان صفحه
نگاره1-3. جایگاه های برشی پلاسمید pBI121. 43
نگاره1-4- ایجاد شاخساره و پینه پس از گذشت 8 تا 10 هفته از مایه کوبی برای رقم
Rendz–Vous 63
نگاره 2-4- سنجش ژن GUS در رقم ‘Rendz–Vous‘. 64
نگاره 3-4- سنجش ژن GUS در رقم ‘Panamera‘ 65
نگاره 4-4- نتایج آزمون PCR در رقم ’Rendz–Vous‘. وجود گیاهان تراریخت میخک با جفت آغازگرهای ژن GUS برای تأیید وجود این ژن. چاهک M نشانگر kb10، چاهک 1 کنترل منفی، چاهک 2 تا 7 نمونه های مربوط به گیاهان تراریخت و چاهک 8 و 9 مربوط به گیاهان ناتراریخت…. 66
نگاره 5-4- نتایج آزمون PCR در رقم ‘Panamera‘. گیاهان تراریخت میخک با جفت آغازگرهای ژن gus برای تأیید وجود این ژن. چاهک M نشانگر kb10، چاهک 1 کنترل منفی، چاهک 2 تا 4 نمونه های مربوط به گیاهان تراریخت و چاهک 5 تا 7 مربوط به گیاهان ناتراریخت. 67
نگاره 6-4- سنجش ژن GUS در ریزنمونه های پینه (A,B,C) و اندام های گل (D) باززایی شده در رقم ‘Rendz–Vous‘. 68
کوتاههها
| 6- بنزیل آمینو پیورین (6-benzyl amino-9-(tetrahydropyran-2– yl)-9H-purine) | BAP |
| پیشبر ویروس موزائیک گل کلم (Cauliflower mosaic virus promotor) | CaMV 35S |
| آب دوبار تقطیر (Double distilled water) | DDW |
| توفوردی (2و4- دیکلروفنوکسی استیک اسید) (2,4-dichlorophenoxy acetic acid) | 2,4-D |
| اتیلن دیآمین تترا استیک اسید (Ethylene diamine tetra acetic acid) | EDTA |
| بتاگلوکورونیداز (β-Glucuronidase) | GUS |
| محیط کشت لوریا – برتانی (Luria-Bertani Medium) | LB |
| محیط کشت موراشیگی و اسکوگ (Murashige and Skoog Medium – 1962) | MS |
| نفتالن استیک اسید (Naphthalene acetic acid) | NAA |
| ژن نئومایسین فسفوترانسفراز (Neomycin phosphotransferase gene) | nptІІ |
| پلیوینیلپیرولیدون (Polyvinylpyrolidone) | PVP |
| بافر سوکروز تریس اتیلن دی آمین تترا استیک اسید تریتون (Sucrose tris EDTA tritone buffer) | STET |
| بافر تریس بورات اتیلن دیآمین تترا استیک اسید (Tris burate EDTA buffer) | TBE |
| بافر تریس اتیلن دیآمین تترا استیک اسید (Tris EDTA buffer) | TE |
| DNA منتقل شونده (Transferred DNA) | T-DNA |
| تیدیازرون (Thidiazuron) | TDZ |
| وزن / حجم (Weigh / Volume) | W/V |
این مطلب را هم بخوانید :
فصل اول
گل هدیهای است به بشر از جانب خالق هستی و موهبتی است برای تعالی روان، اندیشه و خرد انسان. اگر نگاهی به تمدن چندین هزار ساله ایران داشته باشیم، نقش داریوش بزرگ در مجموعه تخت جمشید که یک دسته گل در دست دارد نشاندهنده این است که فرهنگ مصرف گل از سالهای دور در بین ایرانیها مرسوم بوده است.
میخک[1] بیش از ٢٠٠٠ سال است که به دست بشر کاشته میشود. این گل یکی از مهمترین محصولات گلکاری دنیا میباشد که هم به جهت زیبایی و گوناگونی رنگ و هم از نظر اقتصادی از اهمیت قابل توجهی برخوردار است (لارسون، 1375؛ Burich, 1996). در ایران کشت و کار میخک از سالها پیش متداول بوده است و در حال حاضر برای تولید گل بریدنی در سطح وسیع کشت میشود (خلیقی، 1380).
کوششهای وسیعی در سراسر جهان برای بهبود کمیت و کیفیت میخک در جریان است. امروزه اهداف بهنژادی آن شامل: افزایش دامنه رنگ گلها، معرفی شکلهای جدید گلها، افزایش تحمل به نور کم و دامنه وسیعتر دما، بهبود شاخهدهی در انواع مینیاتور، افزایش پراکندگی تولید، طولانی کردن عمر پس از برداشت، قوی کردن ساقه، مقاومت به حشرات و بیماریها و افزایش عطر آن میباشد (Bunt and
شکل 4‑16- اثر متقابل هورمون و ریزنمونه بر میزان کلروفیل b 48
شکل 4‑17- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان کلروفیل کل 50
شکل 4‑18- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان کلروفیل کل 50
شکل 4‑19- اثر متقابل ریزنمونه و هورمون بر میزان کلروفیل کل 51
شکل 4‑20- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان کارتنوئید 53
شکل 4‑21- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان کارتنوئید 54
شکل 4‑22- اثر متقابل ریزنمونه و هورمون بر میزان کارتنوئید 54
شکل 4‑23- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر در صد مهار رادیکالهای آزاد 57
شکل 4‑24- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر درصد مهار رادیکالهای آزاد 58
شکل 4‑25- اثر متقابل هورمون و ریزنمونه بر درصد مهاررادیکال آزاد 58
شکل 4‑26- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان فنل کل 61
شکل 4‑27- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان فنل کل 62
شکل 4‑28- اثر متقابل ریزنمونه و هورمون بر میزان فنل کل 63
شکل 4‑29- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان فلاونوئید 65
شکل 4‑30- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان فلاونوئید 65
شکل 4‑31- اثر متقابل ریزنمونه و هورمون بر میزان فلاونوئید 66
شکل 4‑32- کروماتوگرام ترکیبات پلیفنلی کالوس کنگرفرنگی 68
شکل 4‑33- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان اسید کافئیک 69
شکل 4‑34- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان اسید کافئیک 70
شکل 4‑35- اثر متقابل ریزنمونه و هورمون بر میزان اسید کافئیک 71
شکل 4‑36- اثر متقابل محیط کشت و هورمون بر میزان اسید کلروژنیک 74
شکل 4‑37- اثر متقابل محیط کشت و ریزنمونه بر میزان اسیدکلروژنیک 74
شکل 4‑38- اثر متقابل ریزنمونه و غلظت هورمون بر میزان اسید کلروژنیک 75
مقدمه
در پیکر گیاهان دارویی مواد خاصی به نام «مواد مؤثره»[1] (مواد فعال[2]) ساخته و ذخیره میشود که این مواد تأثیر فیزیولوژیکی بر پیکر موجودات زنده بر جا میگذارند. این گیاهان برای مداوای برخی بیماریها مورد استفاده قرار میگیرد. مواد فعال مذکور در طی یک سلسله فرایندهای ویژه و پیچیده بیوشیمیایی، به مقدار بسیار کم معمولاً کمتر از وزن خشک گیاه ساخته میشوند و به «متابولیتهای ثانویه»[3]نیز معروفند (امید بیگی، 1384). تولید متابولیتهای ثانویه بخشی از سیستم دفاعی گیاه را تشکیل میدهد. متابولیتهای ثانویه جنبه های مهمی از کیفیت غذای انسان )رنگ، طعم و بو( را تعیین میکنند. برخی از آنها نظیر رنگدانههای گیاهی برای تنوع گلها و گیاهان زینتی مهم هستند. تعدادی از متابولیتهای ثانویه گیاهی برای تولید داروها، حشرهکشها، چاشنیهای غذایی، رنگها و خوشبوکنندهها مورداستفاده قرارمیگیرند (حبیبی خانیانی، 1384).
کنگرفرنگی در اقتصاد کشاورزی مدیترانه با تولید سالیانه 750 میلیون تن (بیش از 60 درصد از تولید کنگرفرنگی) در بیش از 80 هکتار از زمینهای زراعی نقش قابل توجهی دارد. ایتالیا تولید کننده برجسته جهان است (در حدود 470 میلیون تن)، به دنبال آن اسپانیا (188 میلیون تن)، فرانسه (5/52 میلیون تن) و یونان (35 میلیون تن) قرار دارند (پروهنس، 2008).
کنگرفرنگی با نام علمیCynara scolymus L. گیاهی است چند ساله یا پایا، سازگار با سرمای مناطق مدیترانهای، با طول عمر متوسط 4 سال که ارتفاع آن به 2 متر میرسد. دارای برگهای بسیار بزرگ متمایل به سفید کرکینه پوش وحاوی رگبرگهای خیلی برجسته است (سید ضیایی، 1383). جوانههای گل از قسمت انتهایی ساقه اصلی و ساقههای جانبی گیاه بیرون میآیند و هر جوانه گل باز نشده شبیه یک مخروط کاج میباشد. براکتهها دراطراف یک مرکز گوشتی بهوجود میآیند (صمصام شریعت، 1374). Cynara جنس کوچکی از خانواده کاسنی Asteraceae)) میباشد. بومی مناطق مدیترانهای است که در نواحی اروپا و شمال آفریقا به صورت خودرو یافت می شود (پروهنس و همکاران، 2008). این گیاه از طریق رویشی (ساقههای ثانویه) و همچنین با بذر و روش کشتبافت تکثیر میشود (پروهنس و همکاران، 2008).
ارزش غذایی مربوط به ترکیبات فنلی و کربوهیدرات اینولین[4] و املاح معدنی موجود در آن است که به این گیاه طعم و مزه ویژهای میدهد. ترکیبات فنلی از مشتقات اسید کافئیک[5] است. از عصاره آن ماده سینارین[6] به دست میآید که در درمان ناراحتیهای کبدی و متابولیسم کلسترول به کار میرود (پیوست، 1384). ترکیبات شیمیایی برگ کنگرفرنگی مورد مطالعه قرار گرفتهاند و محققان دریافتهاند که برگها منبع قوی مواد پلی فنولی مثل ترکیبات کافئولکوئینیکی و فلاونوئیدی است (ماتز و هونرمیر، 2008). محققین ایتالیایی ازسال 1950تا 1980ترکیب سینارین (ماده مؤثرکنگرفرنگی) را به عنوان محرک کبد و مثانه وکاهش دهنده غلظت کلسترول خون به بیماران تجویز میکردند ( فلاح حسینی و همکاران، 1384). سینارین و کلروژنیک اسید در جوانههای گل، بذرهای جوانه زده، برگها و تمام گیاه شناسایی شده است و ترکیبات فنلی گنگرفرنگی علاوه بر خاصیت آنتیاکسیدانی، فعالیت ضد باکتریایی نیز دارند (تراجتنبرگ و همکاران، 2006).
علم بیوتکنولوژی ازطریق کشت سلول، بافت یا ریزنمونه، در شرایط درون شیشهای[7]فرصتی را فراهم میکندتا ترکیب مورد نظر به دست آید. کشت سلولهای گیاهی یک منبع مناسب ومهم برای تولید متابولیتهای ثانویه با ارزش در اکثر گیاهان است. سلولهای گیاهی از نظر بیوسنتزی خاصیت توتیپتانسی[8] دارند بدین معنی که هر سلول تحت کشت، تمام طلاعات ژنتیکی گیاه والد را دارا است و از این رو این توانایی را دارد تا دامنهای از مواد شیمیایی را که در گیاه والدینی یافت میشود تولید نماید (حبیبی خانیانی،1384).
-بین محیطهای کشت مختلف تفاوت معنیداری در میزان کالوس وجود دارد.
-میزان ترکیبات فنولی تحت تاثیر نوع ریزنمونه و اجزاء تشکیل دهنده محیط کشت قرار دارد.
-مقایسه محیطهای کشت مختلف از لحاظ تولید کالوس در گیاه گنگرفرنگی.
این مطلب را هم بخوانید :
-بررسی میزان تولید کالوس از ریزنمونههای تهیه شده از بخشهای مختلف گیاه.
-ارزیابی ترکیبات فنولی در کالوسهای تولید شده از قسمتهای مختلف گیاه.
بررسی منابع
اثبات شده است که منشاء بسیاری از مواد دارویی و درمانی در متابولیتهای ثانویه گیاهان وجود داشته و ترکیبات فنلی با خاصیت آنتیاکسیدانی و دارویی در گروه مهمترین متابولیتهای ثانویه گیاهان به شمار میروند (مگانها و همکاران، 2010).
در کشت کالوس، بافت تمایز یافته جدا شده و در شرایط درون شیشه ای، تولید تودهی سلولی تمایز نیافتهای بنام کالوس می کند (باقری، 1384). واژه پینه عبارتست از بافتی که از پرآوری یاختههای تمایز نیافته بخشهایی (ریزنمونههایی[10]) از ریزنمونههای گیاهی به دست آمده است. وقتی باززایی به صورت غیرمستقیم صورت میگیرد، ابتدا بافت کالوس تولید میشود و سپس ریزنمونههای ریشه یا شاخساره از بافت کالوس تولید میگردند (خوشخوی، 1377؛ علیزاده، 1390). متکووسکی (2008) در مطالعه مروری خود گزارش کرد که کشت درشرایط درون شیشهای قابل انجام بوده و متابولیتهای ثانویه با ارزش دارویی بسیاری درآنها تجمع مییابد که برای افزایش بیوسنتز و تجمع ترکیبات آنتیاکسیدانی در سلولهای گیاهی از روشهای کشت درون شیشهای استفاده میشود.
در سال 1963 جاکوب و موناد تمایز را چنین تعریف کردند: دو سلول هنگامی نسبت به هم متمایز میگردند که با داشتن ژنومی یکسان، طرح پروتئینسازی متفاوتی را دنبال نمایند. همچنین تمایز به صورتهای دیگر از
3-5-1-تهیه آب تیمار شده با DEPC 53
3-5-2- تعیین کمیت و کیفیتRNA 54
3-5-3- تیمار DNase 54
3-5-4- توقف تیمار DNase 54
3-5-5- سنتز رشته اول cDNA با بهره گرفتن از RNA استخراج شده 55
3-5-6- تکثیر قطعه مورد نظر با بهره گرفتن از واکنش زنجیرهای پلیمراز 56
3-5-7- اسامی و توالی آغازگرهای مورد استفاده برای بررسی بیان ژن ها 57
3-6- واکنش Real-time RT-PCR (Relative) 57
3-6-1- واکنش Real-time RT-PCRژن های مقاومت و ژن کنترل داخلی 58
3-6-2- روش نرمال سازی نسبی بیان ژن ها 59
3-6-3-آنالیز آماری بیان ژن ها 59
فصل چهارم: نتایج 60
4-1- آزمون های تشخیصی اولیه 61
4-1-1- استفاده از PCR جهت تشخیص Pss 62
4-2- بررسی جمعیت باکتری پس از مایه زنی 62
4-3- استخراج Total RNA از بافت گیاه 64
4-3-1- تعیین کیفیت Total RNA 64
4-3-2- تعیین غلظت Total RNA با بهره گرفتن از نانودراپ 64
4-3-3- تیمار DNase 65
4-3-4- بررسی صحت سنتز cDNA 66
4-5- بررسی بیان ژن ها 66
4-5-1- ژن PR1 67
4-5-2- ژن VSP2 68
4-5-3- ژن PDF1.2 70
4-5-4- ژن LOX2 71
4-5-5- الگوی بیان ژن ها در دو فاز مختلف رویشی و زایشی گیاهان آرابیدوپسیس 73
فصل پنجم: بحث 75
5-1- بحث 76
5-2- بررسی دفاع ذاتی وابسته به هورمون های سالیسیلیک اسید و جاسمونیک اسید 77
5-3- آنالیز مقایسه ای تغییرات بیان ژن ها 79
3-۵-1- بررسی پاسخ ژن PR1 علیه Pss 79
3-۵-2- بررسی پاسخ ژن PDF1.2 علیه Pss 81
5-3-3- بررسی پاسخ ژن LOX2 علیه Pss 82
3-۵-4- بررسی پاسخ ژنVSP2 علیه Pss 83
5-4- تعیین جمعیت باکتری 84
5-5- نتیجه گیری نهایی 85
5-5-1- دو فرضیه احتمالی برای بیان مسیر وابسته به JA بلافاصله بعد از مسیر وابسته به SA 86
پیشنهادات 90
منابع 91
عنوان صفحه
شکل 3-1- کاشت گیاهان آرابیدوپسیس در سیستم هیدروپونیک 49
شکل 4-1- انجام واکنش HR در گیاه توتون و شمعدانی وآزمایش بیماریزایی در گیاه گوجه فرنگی 61
شکل 4-2- الکتروفورز محصول PCRتشخیصی با بهره گرفتن از جفت آغازگرهای B2 و B1 62
شکل 4-3- بررسی جمعیت باکتری در زمان های نمونه برداری پس از مایه زنی در دو فاز مختلف رویشی و زایشی 63
شکل 4-4- الکتروفورز Total RNA استخراج شده از بافت ها 64
شکل 4-5- طیف جذب نوری Total RNA استخراج شده با بهره گرفتن از نانودراپ 65
شکل 4-6- الکتروفورز محصول PCR بعد از تیمار DNase 65
شکل 4-7- الکتروفورز محصول PCR پس از سنتز cDNA 66
شکل 4-8-تغییرات بیان ژن PR1 در دو فاز رویشی و زایشی و تیمار های زمانی 24، 48 و 72 ساعت پس از مایه زنی 68
شکل 4-9- تغییرات بیان ژن VSP2 در دو فاز رویشی و زایشی و تیمار های زمانی 24، 48 و 72 ساعت پس از مایه زنی 69
شکل 4-10-تغییرات بیان ژن PDF1.2 در دو فاز رویشی و زایشی و تیمار های زمانی 24، 48 و 72 ساعت پس از مایه زنی 71
شکل 4-11-تغییرات بیان ژن LOX2 در دو فاز رویشی و زایشی و تیمار های زمانی 24، 48 و 72 ساعت پس از مایه زنی 72
شکل 4-12- الگوی تغییرات بیان ژن ها در فاز رویشی گیاهان 74
شکل 4-13- الگوی تغییرات بیان ژن ها در فاز زایشی گیاهان 74
عنوان صفحه
جدول 3-1- نوع و مقدار مواد لازم برای انجام واکنش 25 میکرولیتری PCR جهت تشخیص Pss 45
این مطلب را هم بخوانید :
جدول 3-2- سیکل دمایی PCR با آغازگرهای B1-B2 برای تشخیص Pss 46
جدول3-3- نوع و مقدار عناصر غذایی محیط کشت هوگلند 48
جدول 3-4- مقادیر و نوع مواد مورد نیاز برای تهیه 100 میلی لیتر بافر CTAB 52
جدول 3-5- نوع و مقدار مواد مورد نیاز برای تیمار DNase 54
جدول 3-6- نوع و مقدار مواد مورد استفاده در سنتز رشته اول cDNA در مرحله اول 55
جدول 3-7- نوع و مقدار مواد مورد استفاده در سنتز رشته اول cDNA در مرحله دوم 55
جدول 3-8- نوع و مقدار مواد لازم برای انجام یک واکنش 20 میکرولیتری PCR 56
جدول 3- 9- سیکل دمایی PCR با آغازگر ef1-α 56
جدول 3-10- اسامی و توالی آغازگرهای مورد استفاده برای بررسی بیان ژن ها 57
جدول 3-11- سیکل دمایی مورد استفاده در واکنش Real-time RT-PCR 58
جدول3-12- نوع و مقدار مواد مورد استفاده در واکنش 20 میکرولیتری Real-time RT-PCR برای ژن های اصلی و کنترلی داخلی 58
جدول 4-1- مقایسه میانگین جمعیت باکتری Pss در دو فاز مختلف زایشی و رویشی 63
جدول 4-2- مقایسه میانگین بیان ژن PR1 67
جدول 4-3- مقایسه میانگین بیان ژن VSP2 68
جدول 4-4- مقایسه میانگین بیان ژن PDF1.2 70
جدول 4-5- مقایسه میانگین بیان ژن LOX2 71
1- درگاهی، زین العابدین، آزادی در سروده های قیصر امینپور، در این مقاله نخست نکاتی در مورد مفهوم آزادی بیان شده است و آنگاه پس از بیان انواع آزادی از جمله آزادی شخصی، فکری، اقتصادی، اجتماعی به ریشه های آن پرداخته شده است و سپس آزادی در سروده های قیصر امینپور که جزء دغدغه های شاعر به شمار میرفت، مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش روشن شده که آزادی در نگاه امینپور با برداشتهای مختلفی صورت گرفته است؛ رهایی از اسارت دشمن به ویژه در بحبوحهی جنگ، رهایی نفس از تعلقات در اواخر جنگ و سالهای آغازین پس از جنگ، آزادی انسان در مفهوم اجتماعی و سالهای پس از جنگ. و در این مقاله مجموعه سروده های امینپور با روش توصیفی- تحلیلی به ترتیب انتشار مورد بررسی قرار گرفت و سیر اندیشهی شاعر نیز نسبت به مفهوم آزادی مشخص
گردید.
2- ترابی، سید ضیاءالدین، نقد نخستین مجموعهی شعر قیصر امینپور، نویسنده در این نوشته به نقد و بررسی مجموعهی شعر تنفس صبح، از دیدگاه مختلف پرداخته است. ابتدا به نقد زبانی پرداخته و زبان ساده و فضای شفاف و تصاویر گویا را از ویژگیهای شعر امینپور به شمار آورده است. وی معتقد است شعرهای امینپور حرفی و روایی است تا تصویری و آنچه به شعرهایش انجام میبخشد در حقیقت نقل روایت است وی سپس به بررسی جنبه های دیگر شعری شاعر و در این مجموعه یعنی از دیدگاه عاطفی و شکل و محتوا می پردازد.
3- ابوالقاسمی، مریم، بررسی جلوههای اندیشه در شعر قیصر امینپور، در این مقاله به بررسی موضوعات اجتماعی در اشعار قیصر امینپور پرداخته شده که به نظر نویسنده از برجستگی و ماهیت ویژهای برخوردار است. در این مقاله گفته شده که مجموعههای اشعار اولیهی قیصر رنگی مکتبی- مسلکی دارد و آمیخته با حماسه و عرفان و سرشار از آرمانگرایی و ظلم ستیزی است. این مقاله به جلوههای گوناگون اندیشه و تفکر در شعر قیصر امینپور مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و جنبه های شاخص ذهنی و فکری او مشخص گردید.
4- ابولقاسمی، مریم، بررسی مضامین طنزآمیز در شعر قیصر امینپور، در این مقاله به بررسی مفهوم طنز و کارکردهای آن پرداخته شده است و سپس قیصر را از جمله شاعرانی معرفی کرده است که از طنز به منزلهی ابزار هنری برای بیان اندیشه های خویش و واداشتن جامعه به تأمل و اصلاح ناهنجاریهای اجتماعی بهره میگیرد. در این مقاله جلوههای طنز در اشعار قیصر امینپور در زمینه های گوناگون طبقه بندی شده است و موضوعات طنز در اشعار او که عمدتاً دربردارندهی انتقادات اجتماعی اوست مورد بررسی قرار گرفت.
5- ایراننژاد، نعمت الله، صلح در اشعار قیصر امینپور، نویسنده در این کتاب به بررسی آثار برجستهی ادبی در ارتباط با میزان تأثیرگذاری آنان بر مخاطبان هم در
این مطلب را هم بخوانید :
تحقیق رایگان درباره آموزش فنی و حرفه ای، توسعه منابع انسانی
دیدگاه سنتی و هم نظریه های جدید نقد ادبی، از جمله نظریهی دریافت می پردازد و سپس با مبنا قرار دادن این مطلب به طرح موضوع یعنی، صلح در اشعار قیصر امینپور می پردازد و نتیجه میگیرد که قیصر در تبیین هنری تجربههای زندگی به درک هنرمندانه رسیده است و آنها را با زبانی مخاطب پسند و ساختاری منسجم و هماهنگ بیان کرده است که برای مخاطب در همه حال از آنها التذاذ ادبی حاصل میشود. وی نکات حائز اهمیت در شعرهای قیصر امینپور را در پیوند با