مبحث پنجم: دسترسی به فناوری و شرایط انتقال آن……………………………………………61
مبحث ششم: مشارکت همه جانبه با رعایت وضعیت خاص کشورهای در حال توسعه…….62
مبحث هفتم: تسهیم منافع مالی و دیگر منافع تجاری سازی………………………………….63
گفتار سوم: ایران و اهمیت حمایت از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی…………..65
مبحث اول: ایران قبل از الحاق به معاهده بین المللی ذخایر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی..66
مبحث دوم: ایران بعد از الحاق به معاهده بین المللی ذخایر منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی…71
بند اول: سازو کارهای حقوقی حمایت از منابع ژنتیک گیاهی………………………………….73
بند دوم: قانون ثبت ارقام گیاهی و کنترل گواهی بذر و نهال……………………………………74
بند سوم: سازو کارهای حمایت از منابع ژنتیک گیاهی و حقوق مالکیت فکری………………77
نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………..81
منابع و ماخذ…………………………………………………………………………………………83
الف – فارسی………………………………………………………………………………………..84
ب: انگلیسی…………………………………………………………………………………………88
پیوست………………………………………………………………………………………………..89
قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به معاهده بین المللی ذخایر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی..90
پیوست(2)…………………………………………………………………………………………..116
فهرست گیاهان زراعی تحت پوشش نظام چندجانبه………………………………………….116
پیوست(3)…………………………………………………………………………………………..119
بخش 1- داوری……………………………………………………………………………………..119
چکیده:
بهره برداری انسان از منابع طبیعی جهان همیشه بهصورتی یک جانبه و بی رویه بوده و هرگونه بهره برداری از این منابع بدون رعایت جنبه های حفاظتی آن وتنها براساس تأمین منافع کوتاه مدت او انجام میشده است. گرچه انسان در آغاز بصورتی هماهنگ با طبیعت عمل می کرده است. و در حقیقت خود جزیی از سیستمهای طبیعی بوده است. ولی رشد فزاینده جمعیت جهان و در نتیجه بهره برداری بیش از اندازه کشورها از منابع طبیعی باعث عدم هماهنگی بیشتر با طبیعت شده است.
فرایند این اندیشه، دولتها و سازمانهای بین المللی را درجهت حفاظت و بهره برداری اصولی از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی که درسی ویکمین کنفرانس سازمان کشاورزی و خوار و بار ملل متحد(FAO) در سال 2001 میلادی، معاهده بین المللی ذخایر ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی مورد تصمیم کشورها شرکت کننده در این کنفرانس بین المللی بوده است.
و آنچه در این معاهده بین المللی مقرر گردید. ارائه روشهای مناسب جهت کاهش آسیب کشورها و سازمان ها و اشخاص بر این منابع و بهره برداری مطلوب از آن بوده است. این معاهده نمایانگر تلاش و دغدغه های جامعه جهان در خصوص حفاظت، اکتشافات، جمعآوری، شناسایی، ارزیابی و ثبت منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی در نیل به اهداف اعلامیه رم در مورد امنیت جهانی غذایی و برنامه اقدام اجلاس جهانی غذا و برای دستیابی به توسعه پایدار کشاورزی میباشد. بدون تردید این مسئله به یک عرصه و عزم جامع بین المللی نیاز دارد. به عبارت دیگر گرچه حفاظت از منابع زنتیکی گیاهی وظیفه کشورها است. و باید از سطوح ملی شروع شود ولی به هماهنگیهای بین المللی و منطقه ای نیاز دارد.
این پایان نامه ضمن اشاره به اهداف، اصول و محور حمایت از منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی به بررسی تعهدات کشورها متعاهد و همچنین نظام چند جانبه دسترسی و تسهیم منافع و ارزیابی مطروحه در آن در پرتو تحولات نظام حقوقی بین المللی کشاورزی و محیط زیست توجه نموده است.
مقدمه:
منابع ژنتیکی گیاهی (GR)برای غذاوکشاورزی محدود و فناپذیرند. فرسایش منابع مذکور امنیت غذایی در جهان را با تهدید مواجه می کند.این ذخایر به عنوان منبعی از سازگاری ژنتیکی، همچون سپری در برابر تغییرات محیطی عمل می کند. این منابع تامین کننده مواد خام ژنتیکی در دنیا هستند. لذا حفظ و بکارگیری منابع ژنتیکی گیاهی به عنوان محافظی در برابر مشکلات غیرقابل پیش بینی در آینده جهان بر همگان آشکار است. و چشم انداز تضیف منابع ژنتیکی گیاهی برای غذاوکشاورزی به همراه تقاضای روز افزون به این منابع آنها را در مرکز توجه جهانی و سازمانهای بین المللی جای داده است.
در سالهای اخیر ظهور تکنولوژیها، ضرورت حفاظت، ارزیابی، ثبت و تبادل منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی از جهت مدیریت براین منابع که نقطه تلاقی «کشاورزی، محیط زیستوتجارت» است.مورد توجه قرار گرفته است.
و با اعتقاد به اینکه کشورها بایستی بین بخشهای کشاورزی، محیط زیست و تجارت هم افزایی لازم را پدید آورند و تا نقش شایسته از مسئولیت خود در قبال نسل های گذشته و آینده برای حفاظت از تنوع جهانی منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی ایفاء نمایند. و نیز ضمن اعمال حقوق حاکمیتی از سوی کشورها بر منابع ژنتیکی گیاهی خود برای غذا وکشاورزی میتوانند به صورت متقابل از ایجاد نظام چند جانبه موثر برای دسترسی آسان به تعداد مشخص و توافق شده ای از این منابع
این مطلب را هم بخوانید :
و تسهیم منصفانه و عادلانه منافع حاصل از بهره برداری آنها منتفع گردند.
منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزی، ماهیت خاصی دارند و سازمان های بین المللی و کشورها در موضوع کشاورزی، محیط زیست و تجارت که ابعاد مذکور، شمولیت در این مبحث است. نیازمند راهکارهای ویژه در خصوصیات ومسائل خاص آنها می باشد.
ازمنظر دیگر حق بهره مندی از غذای سالم و کافی یکی از ضروریات اساسی برای بقاء ادامه حیات بشر است. و نخستین نیازمندی از نیازهای پنج گانه انسان می باشد. در سال های اخیر به عنوان حقی بنیادین برای بشریت نگرانی های فراوانی را در حوزه علوم کشاورزی، محیط زیست، تجارت و حقوق برانگیخته است.
براین اساس مدیریت قانونمند منابع ژنتیکی گیاهی برای غذا و کشاورزینقطه تلاقی سه حوزه کشاورزی، محیط زیست و تجارت محسوب می گردد. این منابع ماده اولیه و ضروری اصلاح گیاهان زراعی از طریق انتخاب کشاورزان، اصلاح کلاسیک نباتات یا فناوری زیستی نوین می باشند. و حفاظت از آنها در سازگاری با تغییرات غیر قابل پیش بینی زیست محیطی و نیازهای آتی بشر ضروری است. اگرچه اغلب دولت ها از خودبسندگی شان در اصلاح و حفاظت از منابع ژنتیکی گیاهی جهت امنیت غذایی سخن می گویند.
5-9 محدوده زمانی طرح دعوای تهاتر ……………………………………………………………………….. 103
5-9-1 مرحله بدوی ……………………………………………………………………………………………. 103
5-9-2 مرحله تجدیدنظر ……………………………………………………………………………………….. 104
5-10 تهاتر خسارات دادرسی ………………………………………………………………………………… 105
5-11 مسائل صلاحیتی ……………………………………………………………………………………….. 106
نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………………….. 107
پیشنهادات ………………………………………………………………………………………………………. 109
منابع …………………………………………………………………………………………………………….. 110
چکیده:
تهاتر نهادی است که اثر آن از بین رفتن دیون متقابل دو فرد در برابر هم است. اصل و منشاء تهاتر در تمام دنیا خرد و عقل است و بنا بر همین دلیل، بسیاری از آثار و شرایط تهاتر در تمام دنیا مشابه و یکسان است.
تهاتر را در ایران سقوط دین دانسته اند قانون هم تهاتر را در زمره عوامل سقوط تعهد بیان کرده است. سقوط تعهد در قانون قهری معرفی شده و به تبع قهری بودن اراده و اهلیت طرفین را لازم ندارد. هر چند اگر قائل باشیم که تهاتر به صورت قراردادی و قضایی در حقوق ایران وجود دارد پذیرش عدم اهلیت برای تهاتر صحیح به نظر نمی رسد.
در یک تفاوت اساسی در حقوق انگلیس تهاتر قهری نیست تهاتر به تعبیری خواسته دو جانبه است و بر همین مبنا گفته شده است لازمه تهاتر اراده و اهلیت طرفین است. و به تبع آن گفته شده که تهاتر پرداخت است نه سقوط و ایفا و استیفا دین است. ایفا و استیفا هم در امور مالی اراده و اهلیت می خواهد. اراده برای ایجاد تهاتر در حقوق انگلیس به دو صورت بروز می کند:
1-این اراده یا در ابتدا در قرار داد وجود دارد و تهاتر را در قرارداد به صورت شرط یا به صورت مستقل بیان می کنند. البته در صورتی که دین ناشی از قرارداد باشد رویه دادگاه اینجور فرض می کنند که شرط تهاتر هم در قرارداد لحاظ شده است.
2- در غیر این صورت یعنی نبودن شرط یا قرارداد طرفین باید برای تهاتر به دادگاه رجوع کرده و طرح دعوی نمایند و تهاتر را به صورت دفاع متقابل طرح کنند و نه
به صورت دعوی متقابل.
در هر دو سیستم حقوقی شرایطی برای تهاتر لازم است که مواردی از آن بین حقوق ایران و انگلیس مشابه است و از جمله این شرایط تقابل دین، کلی بودن و معین بودن دین مورد تهاتر است. البته بعضی از شرایط هم وجود دارد که برای تهاتر در ایران لازم نیست که تمام این شرایط در هر دو سیستم حقوقی مورد بررسی قرار گرفته اند. تقابل در دیون برای تهاتر در هر دو سیستم حقوقی لازم است و تقابل یکسان بودن شرایط و طرفین دیون است. حال با این تفاوت که در تهاتر قهری به محض تقابل، دیون ساقط می شوند ولی در حقوق انگلیس حتی با وجود تقابل اما بدون قرارداد قبلی یا حکم دادگاه، تهاتر صورت نمی گیرد. اما برای تهاتر در این حقوق تقابل لازم است اما بعد از وجود توافق دادگاه تقابل را احراز و به تهاتر حکم می دهد.
در تقسیم بندی تهاتر در هر دو سیستم حقوقی انواع مختلفی را ذکر کرده اند در حقوق ایران تهاتر را به تهاتر قهری، قضایی و تهاتر قراردادی تقسیم کرده اند اما در حقوق انگلیس تقسیم بندی که قابل پذیرش برای همه حقوق دانان باشد وجود ندارد ولی در یک تقسیم بندی تهاتر را به تهاترورشکستگی و تهاتر بین افراد غیر ورشکسته تقسیم شده که تهاتر غیر ورشکسته دارای انواع مختلف است. برای تهاتر موانعی هم وجود دارد که این موانع یا به حکم قانون یا ناشی از اراده مدیونین است که که موانع ارادی قبل و یا بعد از اجتماع شرایط تهاتر است که در ایران فقط توافق قبل از اجتماع شرایط را پذیرفته اند ولی در حقوق انگلیس هر دو توافق قبل و بعد مورد پذیرش قرار گرفته است ومانع تهاتر است.
تهاتر دارای آثاری است که مهم ترین این آثار سقوط دین است که سایر آثار نیز مورد بررسی قرار گرفته است این آثار هم در هر دو سیستم حقوقی تقریبا یکسان است. یکی دیگر از اثرات تهاتر اثراتی است که در آئین دادرسی مدنی دارد که در هر دو سیستم این اثرات مورد بررسی قرار گرفته است.
در این پایان نامه تهاتر و شرایط آن را در حقوق ایران پایه و اساس قرار داده و تهاتر در حقوق انگلیس را با مقایسه شده است. که ابتدا حقوق ایران مطرح شده و سپس حقوق انگلیس ورد مقایسه قرار گرفته است.
فصل اول: کلیات
1-1- بیان مسأله
تهاتر در تمام سیستم های حقوق وجود دارد که در تمام این سیستم ها بر حسب ماهیت و شرایط و رویه دادگاه ها تهاتر دارای تفاوت های است. این نهاد که در صورت وجود دین متقابل در دو فرد مطرح می شود که بر حسب قانون و رویه، پرداخت یا سقوط دین محسوب می شود. تفاوت در شرایط باعث تفاوت در آثار و اجرا می شود که این اختلاف می تواند موجب اختلاف در روابط بین المللی و تجارت افراد شود. زیرا امروزه معاملات تهاتری در روابط بین المللی افراد و جوامع به دلیل آسانی و عدم تبادل ارز گسترش یافته است. که این اختلاف دلیلی شده است که به بررسی این نهاد حقوقی و فواید و آثار ماهیت حقوقی آن و انواع شرایط آن (اعم از ماهوی و شکلی ) بپردازیم.
که در این بررسی به تهاتر در هر سیستم حقوقی که دارای انواع، شرایط و آثار متفاوت است پرداخته که حسب مورد نتایج مختلفی در معاملات تجاری دارد که این تفاوت می تواند بنیادی و حتی در ماهیت و نحوه استفاده از این نهاد در هر سیستم حقوقی باشد. هر چند که قوانین مشابهی هم در این زمینه در دو سیستم حقوقی متفاوت، وجود دارد.
2-1- اهداف تحقیق
دانستن شرایط تهاتر در حقوق انگلیس برای بازرگانان و مرتبطین با حقوق انگلیس و پی بردن به نقاط ضعف و قوت تهاتر در مقایسه با تهاتر در حقوق انگلیس.
این مطلب را هم بخوانید :
3-1- اهمیت تحقیق
در دنیا امروزه که تجارت و سرعت در آن اهمیت فراوان دارد تهاتر به عنوان یکی از سریع ترین راه حل های اجرا یا اسقاط تعهد از اهمیت زیادی برخوردار است. و اینکه تهاتر در ایران زیاد مورد توجه قرار نگرفته و مقایسه آن با حقوق انگلیس به عنوان حقوق کامن لاو که یک شیوه متفاوت حقوقی است می تواند به بالا بردن دانش خوانندگان کمک کند.
4-1- پرسش اصلی تحقیق(مساله تحقیق):
1-آیا ماهیت تهاتر در حقوق ایران و انگلیس متفاوت می باشد؟
2- آیا آثار تهاتر در حقوق ایران و انگلیس یکسان است؟
3- ارکان انعقاد(وقوع) تهاتر در ایران و انگلیس چگونه می باشد؟
4- کاربرد تهاتر در آئین دادرسی مدنی ایران و انگلیس چگونه می باشد؟
5-1- فرضیه ها
1- ماهیت تهاتر در سیستم حقوقی ایران و انگلیس متفاوت است.
2- آثار تهاتر در حقوق ایران و انگلیس متفاوت نیست.
1- از حیث مواجهه با خطر…………………………………………………………………………………62
2- مبنای کسب سود………………………………………………………………………………………63
3- محتوای قرارداد (احتمال برد و باخت)…………………………………………………………………64
4- قالب فعالیت……………………………………………………………………………………………..65
مبحث دوم: اوصاف قراردادی در قرارداد آتی نفت……………………………………………………….66
گفتار اول: وصف قرارداد آتی از حیث تشریفاتی یا رضایی بودن……………………………………….66
گفتار دوم: وصف قرارداد آتی از حیث عهدی یا تملیکی بودن………………………………………….67
گفتار سوم: وصف قرارداد آتی از حیث جواز و لزوم……………………………………………………..69
بخش دوم……………………………………………………………………………………………………71
شرایط انعقاد قرارداد آتی نفت و ماهیت حقوقی آن……………………………………………………71
فصل سوم…………………………………………………………………………………………………..73
فصل سوم شرایط انعقاد قرارداد آتی…………………………………………………………………….74
مبحث اول: شرایط عمومی و اختصاصی انعقاد قرارداد آتی نفت…………………………………….74
گفتار اول) شرایط عمومی صحت تشکیل قرارداد آتی…………………………………………………74
الف) قصد و رضا در قرارداد آتی…………………………………………………………………………..74
ب) اهلیت طرفین در قرارداد آتی…………………………………………………………………………75
ج) مورد معامله در قرارداد آتی……………………………………………………………………………75
1) مالیت داشتن…………………………………………………………………………………………..75
2) عقلایی بودن منفعت مورد معامله…………………………………………………………………..76
3) مشروع بودن منفعت مورد معامله…………………………………………………………………..77
4) مقدور التسلیم بودن مورد معامله…………………………………………………………………..77
5) معلوم بودن مورد معامله……………………………………………………………………………..78
6) معین بودن مورد معامله………………………………………………………………………………80
د) جهت معامله در قرارداد آتی………………………………………………………………………….81
گفتار دوم) شرایط اختصاصی قرارداد آتی نفت………………………………………………………..82
الف) انعقاد قرارداد آتی در تالار بورس به واسطه کارگزار…………………………………………….82
1) لزوم انعقاد قرارداد آتی در تالار بورس………………………………………………………………83
2) ضرورت انعقاد قرارداد توسط کارگزار………………………………………………………………..84
2-1) کارگزار به عنوان نماینده طرفین………………………………………………………………….85
2-2) کارگزار به عنوان حق العمل کار………………………………………………………………….87
ب) نقش اتاق پایاپای در انعقاد قرارداد آتی…………………………………………………………..88
ج) ضرورت تأدیه سپرده حسن انجام تعهد……………………………………………………………90
3) وجه التزام…………………………………………………………………………………………….93
مبحث دوم: ماهیت حقوقی قراردادهای آتی نفت…………………………………………………..95
گفتار اول: الگوهای قابل انطباق با قرارداد آتی………………………………………………………97
الف: انطباق قراردادهای آتی بر شرط ابتدایی……………………………………………………….97
ب: انطباق قرارداد آتی بر وعده بیع……………………………………………………………………98
ج: انطباق قراردادهای آتی بر بیع العربون……………………………………………………………100
د: انطباق قراردادهای آتی بر بیع الاستصناع………………………………………………………..101
ه: انطباق قرارداد آتی با بیع کالی به کالی………………………………………………………….101
گفتار دوم: اعتبار قراردادهای آتی در پرتو اصل آزادی قراردادی……………………………………102
الف – مفهوم آزادی قراردادی………………………………………………………………………….102
مبانی اصل آزادی قراردادی در حقوق اسلامی…………………………………………………….102
ب – انطباق قرارداد آتی با اصل آزادی قراردادی…………………………………………………….104
فصل چهارم……………………………………………………………………………………………..106
فصل چهارم: آثار ناشی از قرارداد آتی نفت و ضمانت اجرای آن………………………………….107
مبحث اول) آثار قرارداد آتی نفت……………………………………………………………………..107
گفتار اول) اثر قرارداد آتی نسبت به طرفین…………………………………………………………107
الف) جبران کسری حساب سپرده اولیه…………………………………………………………….108
ب) تهیه و تحویل کالای مورد تعهد……………………………………………………………………109
ج) پرداخت قیمت کالا………………………………………………………………………………….110
گفتار دوم: اثر قرارداد آتی نسبت به قائم مقام طرفین…………………………………………….111
الف) اثر قرارداد آتی نسبت به منتقل الیه در انتقال قهری………………………………………..111
ب) اثر قرارداد آتی نسبت به منتقل الیه ارادی……………………………………………………..113
مبحث دوم: تخلف از مفاد قرارداد و ضمانت اجرای آن……………………………………………..114
گفتار اول) تخلف از قرارداد…………………………………………………………………………….114
الف – عدم اجرای تعهد………………………………………………………………………………..116
1- عدم اجرای بخش از تعهد………………………………………………………………………….118
2- اجرای ناقص تعهد…………………………………………………………………………………..119
ب – تأخیر اجرای تعهد…………………………………………………………………………………119
گفتار دوم) ضمانت اجرای تخلف قرارداد…………………………………………………………….121
الف – الزام و اجبار به انجام تعهد…………………………………………………………………….121
ب – مطالبه وجه التزام………………………………………………………………………………..123
مبحث سوم) انحلال (تسویه) قرارداد آتی………………………………………………………….125
گفتار نخست: تحویل فیزیکی کالا…………………………………………………………………..125
الف) وفای به عهد…………………………………………………………………………………….126
ب) نحوه تحویل کالا…………………………………………………………………………………..127
ج) زمان و مکان تحویل کالا…………………………………………………………………………..128
گفتار دوم: تسویه نقدی قرارداد آتی……………………………………………………………….129
این مطلب را هم بخوانید :
الف) نحوه تسویه نقدی قرارداد آتی……………………………………………………………….130
ب) اقاله……………………………………………………………………………………………….131
گفتار سوم) خنثی کردن تعهد………………………………………………………………………132
نتیجه گیری و پیشنهادها……………………………………………………………………………134
نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………..134
پیشنهادها……………………………………………………………………………………………137
چکیده:
بررسی معاملات آتی نفت که مکانیسم آن بر اساس موازین اسلامی باشد، از مسائل مستحدثه در اسلام میباشد. نفت یک کالای استراتژیک و سیاسی است، اقتصاد و صنعت دنیا به نفت وابستگی شدید دارد. قراردادهای آتی، قراردادهایی هستند که بین دو طرف خریدار و فروشنده و طرف ناظر، که طرفین متعهد میشوند در تاریخ مشخصشده در قرارداد، خریدوفروش یا دادوستدی را به انجام برساند. هدف از انعقاد قرارداد آتی در روابط تجاری اشخاص، پوشش ریسک و خطر ناشی از نوسانات قیمت و جلوگیری از هزینه های اضافی همانند هزینه انبارداری از سوی تولیدکننده و مصرف کننده و به طورکلی سرمایه گذار می باشد. قیمت این کالا در بازارهای بینالمللی دارای بیثباتی بالایی است و این بیثباتی قیمت، به اقتصاد کشورهایی که اقتصاد آنها به درآمدهای نفتی وابستگی شدید دارد ؛ خسارت بالایی وارد میکند. از طرفی بازارهای معاملات آتی نفت دارای ابزارهایی میباشد که قیمت نفت را برای معاملات آینده، تثبیت میکند، این نوع معاملات که تعهداتی برای انسجام معامله در آینده است، دارای شبهات زیادی از دیدگاه حقوق میباشد. لذا کشورهای اسلامی که غالباً صادرکننده نفت هستند و اقتصاد آنها غالبا اقتصاد نفتی است، به دلیل وجود این شبهات و چالشها از این ابزارها بهره نمیبرند. لذا به نظر میرسد مطالعات امکانسنجی تأسیس و راهاندازی بورس آتی نفت برای کشورهای اسلامی، ضروری میباشد. این تحقیق، درصدد شناختن وضعیت حقوقی این قراردادها است و لذا به بررسی و اوصاف قراردادی این معاملات و نیز اعتبار آنها پرداخته است. این تحقیق ضمن شناختن ماهیتی مستقل برای قراردادهای آتی حوزه نفت ذیل اصل آزادی قراردادی بهعنوان قراردادی لازم، عهدی، تشریفاتی، چالشهایی که این قراردادها با آن روبرو است را پاسخ داده و اعتبار این معاملات را نتیجه گرفته است. مهمترین این چالشها در خصوص قماری بودن، غرری بودن و کالی به کالی بودن اینگونه قراردادهاست. شبهه غرری بودن با در نظر گرفتن عدم وجود خطر نکول و تنازع ناشی از آن در معاملات آتی و شبه کالی به کالی بودن با عنایت به عدم شمول حکمت بطلان بیع کالی به کالی و نیز ماهیت قرارداد آتی مورد معامله در بازار بورس نفت.
مقدمه:
گفتار اول-رویکرد اروپایی ها در حمایت از داده های سنجش از دور…………………………………………… 49
بند اول-دستورالعمل پایگاه داده اروپا و حمایت از داده ها………………………………………………………. 49
گفتار دوم-رویکرد امریکاییها در حمایت از داده های سنجش از دور…………………………………………… 52
بند اول-محدودیتهای حمایت در امریکا…………………………………………………………………………… 53
الف-دکترین فروش اولیه…………………………………………………………………………………………… 53
ب-تثبیت…………………………………………………………………………………………………………….. 54
پ-استفاده منصفانه……………………………………………………………………………………………….. 55
ت-حوزه عمومی……………………………………………………………………………………………………. 57
ث-حقوق مالکیت فکری شی سنجش شده…………………………………………………………………… 58
مبحث چهارم-تاثیر حمایت از داده ها در تجاری سازی آنها…………………………………………………… 59
گفتار اول-حمایت بیشتر…………………………………………………………………………………………… 59
بند اول-اعطای حقوق بیشتر……………………………………………………………………………………… 59
بند دوم-حمایت بیشتر از محتوا…………………………………………………………………………………… 60
گفتار دوم-حمایت کمتر ……………………………………………………………………………………………. 60
بند اول-حوزه عمومی……………………………………………………………………………………………… 60
بند دوم-آزادی ایجاد آثار اشتقاقی……………………………………………………………………………….. 61
فصل سوم :مالکیت فکری و انتشار اطلاعات و داده های به دستآمده از سنجش از راه دور
مبحث اول -داده و انتشار اطلاعات……………………………………………………………………………….. 63
گفتار اول-اصول سنجش از راه دور سازمان ملل………………………………………………………………… 63
گفتار دوم-نمودهای کنونی انتشار اطلاعات…………………………………………………………………….. 64
بند اول-سیستم انتشار اطلاعات داده های هواشناسی سازمان جهانی هواشناسی………………….. 64
بند دوم-آزادی فعالیت اطلاعاتی و انتشار داده ها و سنجش از دور…………………………………………. 65
بند سوم-رویه قراردادهای لیسانس بین سازمانهای بین المللی و شرکتهای خصوصی……………………. 66
بند چهارم-تاثیر روشهای موجود توزیع داده بر دسترسی به داده های سنجش از راه دور……………….. 69
گفتار سوم-به رسمیت شناختن حق اجتماعی دسترسی به اطلاعات……………………………………. 70
بند اول-اثبات منفعت عمومی بودن دسترسی به داده های سنجش از دور………………………………. 71
بند دوم-کالاهای عمومی………………………………………………………………………………………… 72
گفتار چهارم-حق دسترسی به اطلاعات به عنوان حق بشری بنیادین…………………………………….. 74
بند اول-کنوانسیون آرهوس………………………………………………………………………………………. 75
بند دوم-حق دسترسی به اطلاعات در شرکتهای خصوصی…………………………………………………. 75
گفتار پنجم- دسترسی به داده ها و کشورهای جهان سوم…………………………………………………. 77
یگانه بند- اصل عدم تبعیض در اصول سنجش از دور سازمان ملل و دسترسی اطلاعات…………………. 78
فصل چهارم: ضمانت اجرا در حقوق مالکیت فکری در ماوراء جو
مبحث اول-صلاحیت سرزمینی……………………………………………………………………………………. 80
گفتار اول-تعیین دادگاه صالح رسیدگی کننده…………………………………………………………………… 81
گفتار دوم-موضوعات صلاحیت قضایی در دعاوی انتقالی………………………………………………………. 83
گفتارسوم-اصل قاعده حل تعارض در پیش نویس موسسه قانونی آمریکا…………………………………… 86
یگانه بند-گسترش فراسرزمینی قوانین مالکیت فکری در امریکا……………………………………………… 88
مبحث دوم-کاربرد قاعده حل تعارض در داده های به دست آمده از فضا…………………………………….. 89
مبحث سوم-نقض حقوق اختراع در ماوراء جو………………………………………………………………….. 91
گفتار اول-تبعات استفاده از قانون پرچم مصلحتی در اشیاء فضایی………………………………………….. 92
گفتار دوم-ارائه راه حل به منظور برطرف سازی مشکل……………………………………………………….. 94
مبحث چهارم-بررسی نقش داوری و میانجیگری………………………………………………………………. 95
مبحث پنجم-فعالیتهای انجام یافته در زمینه مالکیت فکری و فضا…………………………………………… 97
بند اول-کوپوس…………………………………………………………………………………………………….. 97
بند دوم-کمست……………………………………………………………………………………………………. 98
نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………….. 101
فهرست منابع…………………………………………………………………………………………………….. 105
چکیده انگلیسی…………………………………………………………………………………………………. 114
چکیده:
این مطلب را هم بخوانید :
امروزه، شاهد افزایش فعالیتهای فضایی مرتبط با حقوق مالکیت فکری چون سنجش از راه دور، پخشهای ماهواره ای و ایجاد محصولات جدید در محیط فاقد جاذبه ماوراءجو هستیم. چرا که ماوراءجو به دلیل ویژگیهای بالذات و منحصر به فرد خویش از جمله فقدان نیروی جاذبه و سطح بسیار متفاوت انرژی تابشی با کره زمین، محیطی یگانه به منظور انجام آزمایشات و ایجاد طیف وسیعی از اختراعات در زمینه های گوناگون میباشد. این امر با تحقق ایستگاه فضایی بین المللی و فراهم شدن فرصت برای محققان و مخترعان، ابعاد قابل اجرایی به خویش گرفته است. با این وجود، در بررسی حقوق مالکیت فکری در ماوراء جو با مشکل تعارض با اصول بنیادین حقوق فضا مانند اصل عدم مالکیت فضا و اصل سودرسانی به تمام ملتها مواجه میشویم که در حل این تعارضات تحلیل هایی در تمایز بین حاکمیت و اعمال حاکمیت مطرح شده است. در واقع، بررسی مباحث حقوقی پیرامون فعالیتهای زیرمجموعه حقوق مالکیت فکری در فضا و چگونگی حمایت و تجاری سازی آنها، موضوع این رساله میباشد. نکته قابل توجه اینست که امروزه با توجه به خارج شدن فعالیتهای فضایی از انحصار دولتها و ظهور شرکتهای خصوصی در این حوزه، مسئله حمایت فکری از دستاوردهایی چون اختراعات ایجاد شده در فضا و داده های خام و پردازش شده سنجش از راه دور مورد توجه ویژه قرار گرفته است. از سوی دیگر، به دلیل کارکردهای بیشمار تکنولوژی سنجش از راه دور از طریق عکسها و اطلاعات دیجیتالی به دست آمده از ماهواره ها به ویژه در پیش بینی فجایع طبیعی، شناخت منابع و معادن طبیعی در کشورها، نوع حمایت از داده های ماهوارهای تاثیر به سزایی در دسترسی مردمان نقاط مختلف کره خاکی به داده ها خواهد داشت. به بیان دیگر، تامین منافع عمومی با به کارگیری حقوق مالکیت فکری در این فعالیتها از دیگر دغدغه های اصلی پیش روی این رساله میباشد. البته این موضوع علاوه بر اینکه حق دسترسی به داده ها را به عنوان حق اجتماعی و بشری که در اصول سازمان ملل و کنوانسیون هایی چون کنوانسیون آرهوس در دسترسی به اطلاعات زیستی عنوان شده است را به چالش می کشاند، با موضوعات تفکیک ایده از بیان و شروط اصالت و خلاقیت در کپیرایت نیز پیوند میخورد. علاوه بر این موارد، مسئله سرزمینی بودن حقوق مالکیت فکری در هنگام نقض حقوق در ماوراء جو با مشکلاتی مواجه میشود که نیاز به ایجاد قاعده منعطف در غیاب مقررات بین المللی را تشدید مینماید.
مقدمه
1- بیان موضوع
بند دوم:روایت نبوی«نهی النبی عن بیع الغرر»…………………………………………………………….. 78
بند سوم:روایات خاصه…………………………………………………………………………………………. 79
گفتارسوم:نقدوبررسیادلهنظریهی لزومتعیینقطعیثمنبهعنوان شرط صحت بیع…………………….. 80
بند اول:بررسی اجماع فقها………………………………………………………………………………….. 80
بند دوم:بررسی روایت نبوی«نهی النبی عن بیع الغرر»………………………………………………….. 81
الف)تعریف غرر…………………………………………………………………………………………………. 83
ب)رابطه غرر و جهل…………………………………………………………………………………………… 85
بند سوم:بررسی روایات خاصه………………………………………………………………………………. 86
مبحث دوم:بررسی صحت بیع با ثمن شناور در فقه………………………………………………………. 87
گفتار اول:آراء فقها…………………………………………………………………………………………….. 88
بند اول:فقهای شیعه…………………………………………………………………………………………. 88
بند دوم:فقهای اهل سنت و جماعت……………………………………………………………………….. 96
گفتار دوم:نقد و بررسی آراء فقها……………………………………………………………………………. 97
بند اول:بررسی سخن ابن جنید اسکافی………………………………………………………………….. 97
بند دوم:بررسی سخن شیخ یوسف بحرانی……………………………………………………………….. 98
بند سوم:بررسی سخن آیت الله العظمی خویی…………………………………………………………. 103
بند چهارم:بررسی سخن ذکر شده از اهل سنت و جماعت …………………………………………… 104
بند پنجم:بهره ای دیگر از صحیحه رفاعه…………………………………………………………………… 105
فصل دوم:اعتبار بیع با ثمن شناور در حقوق موضوعه……………………………………………………. 106
مبحث اول:نظریهی لزوم تعیین قطعی ثمن در عقد بیع………………………………………………….. 106
گفتار اول:علم تفصیلی به ثمن……………………………………………………………………………… 107
بند اول:تعریف معلوم و معین بودن ثمن……………………………………………………………………. 108
الف)معین بودن……………………………………………………………………………………………….. 108
ب)معلوم بودن………………………………………………………………………………………………… 108
بند دوم:بررسی علت لزوم علم تفصیلی به ثمن………………………………………………………… 109
بند سوم:زمان لزوم علم تفصیلی به مورد معامله……………………………………………………….. 113
گفتار دوم:حدود معلوم بودن ثمن در معاملات و نقش عرف…………………………………………….. 114
مبحث دوم:نظریهی کفایت قابلیت تعیین ثمن……………………………………………………………. 116
گفتار اول:ضرورت و فواید شناور بودن ثمن………………………………………………………………… 116
گفتار دوم:بررسی ادله پیروان نظریه کفایت قابلیت تعیین ثمن…………………………………………. 119
نتیجه گیری:………………………………………………………………………………………………….. 127
منابع و مأخذ:…………………………………………………………………………………………………. 130
چکیده:
در نظام حقوقی ایران و در فقه شیعه یکی از شرایط صحت عقد بیع معلوم بودن ثمن به طور تفصیلی و کامل در هنگام انعقاد عقد است و وجود ابهام در ثمن مجاز دانسته نشده است .لیکن در حقوق روز دنیا خصوصاً در حقوق تجارت بین الملل، عقد با ثمن شناور از معاملات بسیار شایع و از قالبهای عقدی ضروری است و حتی در عرف داخلی نیز این نوع قراردادها بنا به مصالحی به رسمیت شناخته شده که این مصالح اقتصادی اقتضا میکند که نظام حقوقی ایران نیز، بیع با ثمن شناور را به رسمیت بشناسد چرا که متعارف بودن و شیوع عقد با ثمن شناور در حقوق روز دنیا و حقوق تجارت بین الملل و حتی در حقوق داخلی؛ مثل قراردادهای پیش فروش ساختمان ، قراردادهای نفتی و بیع با قیمت کارشناسی و…) یک حقیقت غیر قابل انکار در جامعه است، که شیوع فزایندهی این نوع معاملات از یک سوی و اجمال قوانین و مقررات و ناآشنایی رویه قضایی کشورها از سوی دیگر ،اهمیت بررسی اعتبار و نیز آثار این نوع از قرارداد را بیشتر توجیه می نماید.
در این تحقیق با تکیه بر فقه شیعه که غنی ترین منبع حقوق ما در باب قراردادهاست سعی بر توجیه صحت و تبیین حدود و شرایط عقد با ثمن شناور شده است، تا از این طریق ،صحت این نوع عقود را تایید نماییم، لذا به نظر می رسد قاعده ای عمومی در خصوص صحت عقودی که در آن به علّتی، ثمن مبهم است قابل استخراج است به نحوی که با تعبیری دیگر از قاعدهی غرر میتوان برداشت کرد که علم تفصیلی و کامل به ثمن قرارداد در حین انعقاد عقد موضوعیت نداشته و مهم، رفع جهل خطرناک منجر به ضرر نامتعارف در عقد است.
مقدمه
الف) بیان مسأله
نظام حقوقی قانون مدنی ما بر اساس فقه امامیه تاکید شایانی بر لزوم معلوم بودن عوضین در عقود دارد و اصل لزوم علم تفصیلی به عوضین از اصول مسلم در صحت و حتی تشکیل عقود است (مواد 190 و 216 ق . م)، کانون و مرکز توجه این اصل نیز عقد بیع است که شاخص ترین مصداق عقود مغابنه ای است و بسیاری از دلایل و احکام عقود از مقررات این عقد نشات گرفته است و حدیث نبوی ((نهی غرر)) به عنوان مبنای اصل لزوم معلوم بودن عوضین در این خصوص صادر شده است و مبدل به قاعده ای کامل و مستدل شده است که اعتبار آن تا حدی است که کمتر حدیث یا قاعده ای یارای مخالفت با آن را دارد.
با سختگیری بر اصل لزوم معلوم بودن مورد معامله و دلیل غرر ، هر گونه ابهامی در هر یک از عوضین در هنگام انعقاد قرار داد نتیجه ای جز بطلان عقد نخواهد داشت. این در حالی است که ضروریات اقتصادی امروزی اقتضاء دارد در مورد قراردادهایی که بین انعقاد تا زمان اجرای آن فاصله ی زمانی وجود دارد، امکان و قابلیتی برای تعدیل عوضین وجود داشته باشد و عقود با عوض شناور بر اساس این ضرورت شکل گرفته اند.
این مطلب را هم بخوانید :
بنابر آنچه گفته شد بر اساس نظام حقوقی ما و با سختگیری بر این اصول و قواعد ، توجیهی برای صحت حقوق فوق که عرفاً در نظام اقتصادی مورد نیاز هستند، وجود نخواهد داشت؛ لذا این ضرورت های اقتصادی اقتضاء دارد تا به هر طریق توجیهی برای صحت این عقود کشف و پیدا کنیم یا بر اساس عقود معین قانونی ، عقود جدیدی را با این کارکرد به جامعه ی اقتصادی معرفی نمائیم ؛ چرا که این مهم و تسهیل مراودات اقتصادی بر اساس نظام حقوقی قانون مدنی همچنین بر اساس فقه شیعه از ضروریات و نیاز های حقوق خصوصی و از دغدغه های جامعه قضایی است.
پژوهشهای قبل از این، غالباً به معرفی معاملات و گاه بیع با ثمن شناور در چهارچوب تجارت بین المللی پرداخته و این نشان از کمترین تلاش و پژوهش جهت بومی سازی این عقود عرفاً ضروری دارد که در این تحقیق سعی بر آن است که با رویکردی تازه نسبت به قاعده ی غرر ، همچنین احادیث و روایات خاص ، این عقود را با مقررات اصل لزوم معلوم بودن مورد معامله تطبیق داده تا از این راهگذار در ارتفاع این مانع حقوقی که عملاً بر سر راه این نوع معاملات وجود دارد سعی شود.
ب) اهمیت و اهداف تحقیق
امروزه ضرورت قابل تعدیل بودن قرارداد ، با توجه به تغییر اوضاع و احوال آن هنگام انعقاد تا زمان اجرا موجب رواج معاملات با ثمن شناور مخصوصاً در معاملات کلان و مستمر یا در حد بین المللی شده است که علی الظاهر فقه شیعه و حقوق ما در خصوص صحت این عقود تردید دارد. این تعارض بین نیاز ها و ضرورتهای جامعه ی اقتصادی با موضع نظام حقوقی ما عملاً موجب اختلافات و شکل گیری دعاوی عدیده، در نهایت سر گردانی نظام قضایی ما است، که پیدا کردن راهکار هایی برای تعامل و حل این اختلافات بین جامعه ی اقتصادی و نظام حقوقی ما موضوعی بسیار مهم بود که محرک در انتخاب موضوع این پایان نامه گردید تا بتوانیم به اهداف ذیل دست یابیم:
– ارائه ی راه حل برای ارتفاع معضل حقوقی در مورد اعتبار این قرارداد ها
– ارائه ی معیاری به جامعه حقوقی و تجاری برای صحت این نوع از قراردادها
– رفع کاستی های حقوق موضوعه در مورد این مساله